ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਦਾਸੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਂਗਾ?" ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਨੇ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੇਸ਼ਾ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਰਾ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਭਾਗਵਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।" ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ, "ਮਾਲਿਕ, ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਵਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਧਰਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ ਰਹੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਸਯਮਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਰ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਉਪਵਨਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਧਾਰ ਕੇ ਰੱਖ।" ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਵਰਦਾਨ-ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਧਾਰਾਂਗਾ, ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇਣ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾ, ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਧਰਤੀ ਆਪ ਤੈਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਵੇਗੀ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰੇਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਆਪਣੇ ਕੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਸ਼ੇਸ਼ਾ, ਤੂੰ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੰਤ ਕੋਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬਲ ਨਾਲ ਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਅਨੰਤ (ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ) ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਸੁਪਰਨ, ਅਮਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਰੁੜ, ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਅਨੰਤ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਾਸੁਕੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਲਾਗੂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਐਰਾਵਤ ਆਦਿ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠ ਸੀ, ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਾਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਆਉਂ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੀਏ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਹਰ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਅਮਰ, ਅਪਾਰ ਤੇ ਸੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਕੀਨਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਆਉਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਲਾਹ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਹਾਂ; ਆਉਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮੇਜਯਾ ਦਾ ਯਗ੍ਯ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਸਭ ਕਦਰੂ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਲਗੇ। ਕੁਝ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ, "ਆਉਂ, ਅਸੀਂ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮੇਜਯਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਵੀਏ ਕਿ ਉਹ ਯਗ੍ਯ ਨਾ ਕਰੇ।" ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਲਵੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਯਗ੍ਯ ਰੁਕਵਾ ਸਕੀਏ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਯਗ੍ਯ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ 'ਨਾ' ਆਖਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਕੇ, ਯਗ੍ਯ ਰੁਕਵਾ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਆਚਾਰਯ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਜੋ ਸੱਪ-ਯਗ੍ਯ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੱਪ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੱਸ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਯਗ੍ਯ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪੰਡਿਤ ਜਾਂ ਪੁਜਾਰੀ ਮਿਲੇ ਜੋ ਸੱਪ-ਯਗ੍ਯ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡੱਸ ਲਵਾਂਗੇ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੱਖ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ, "ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਦੁੱਖ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਯਗ੍ਯ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾ ਦੇਵਾਂਗੇ।" ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਬਰਤਨ ਤੇ ਚਮਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਵਾਂਗੇ, ਜਦ ਲੋਕ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਯਗ੍ਯ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗਾ।" ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜਦ ਯਗ੍ਯ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੱਸ ਲਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਕੁਝ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਆਖ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਮਲ ਨਾਲ ਯਗ੍ਯ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਵਨ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਸਲਾਹਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਾਇਆ।