ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਅਤਿ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਹੇ ਟੋਭੇ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਰੰਦਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਸਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੰਸੀ ਕਰਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਨੀਵੀ ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਇਹ ਸੀ: “ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇੰਦਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਡਰਾਵੇ। ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਕੋਈ ਜੰਮੇ।” ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਤੱਕੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ। ਉਹ ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿੰਤਾ ਭਰੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਵਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯਜਨਾ ਕਿਸ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਰੰਭੀ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਵਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਨੀਚਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਵਿਹਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਜਨਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।” ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਮृਦੁ ਅਤੇ ਸਾਂਤ ਬੋਲਿਆ, “ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਕਦੇ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇੰਦਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਨ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।” ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡਾ ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਉਪਰਾਲਾ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।” ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੱਖ ਦਾ ਪੁੱਤਰੀ, ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਨਤਾ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ, ਪੁੰਸਵਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਕੋਲ ਗਈ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਦੋ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਣਗੇ। ਵਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਗਰਭ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ।” ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਫਿਰ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਦੋ ਵੀਰ ਭਰਾ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਹੋਣਗੇ। ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪੁਰੰਦਰ, ਤੇਰੀ ਇੰਦਰਤਾ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇਗੀ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵੀ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।’” ਇੰਦਰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਗਰੁੜ। ਅਰੁਣ ਕੁਝ ਵਿਅੰਗ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅੱਗੂ ਬਣਿਆ। ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਭਰਿਗੁ ਨੰਦਨ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬ ਸੁਣ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੋਂ, ਗਰੁੜ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਉੱਡ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਕੰਬ ਉਠੇ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੱਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਗਰੁੜ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ, ਚੋਚ ਅਤੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ। ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਧੂੜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਟਾ ਉਠਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਧੂੜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਅਤੇ ਚੋਚ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਧੂੜ ਹਟਾ ਦੇ, ਹੇ ਵਾਯੂ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਹੈ!” ਤਦ ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਧੂੜ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਸਾਫ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਿਆਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।