ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੁਝ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹੰਸ ਕੋਲ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਹੰਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ, ਧਰਮ ਦੀ ਗੁੱਝਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਨਿਰਲੇਪ ਮਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹੀ ਹੈ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ।" ਹੰਸ ਨੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਛੀ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਸੁਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਲ-ਵਾਸੀ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਹੰਸ ਲਈ ਖਾਣਾ ਲਿਆਉਂਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਡੇ ਹੰਸ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਆਪ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ। ਪਰ ਹੰਸ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਡੇ ਖਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅੰਡੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚਤੁਰ ਪੰਛੀ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੰਸ ਦੀ ਪਾਪ-ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹੰਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨੇੜਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਹੰਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਅੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੰਸ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਵਾਪਰੋ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ: "ਜਦੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਡੇ ਖਾਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ।" ਫਿਰ ਗੱਲ ਚਲੀ ਜਰਾਸੰਧ ਰਾਜੇ ਦੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਭੇਸ ਪਾ ਕੇ ਜਰਾਸੰਧ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦਾ ਜਲ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਸੀ। ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਖਾਣਾ ਖਾਓ," ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ? ਮੈਨੂੰ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਾਂਡਵ ਇਹ ਕੰਮ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਜਦਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹੋ। ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੁੱਢੇ ਹੋ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਪਾਲਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਇਹ ਕੜਵੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜਟਾਵਾਂ, ਭੰਵਰੀ ਭੌਹਾਂ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੀ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੰਦ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭੀਮ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭੀਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਡਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਭੀਮ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਟੱਲਿਆ, ਉਹ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਹਨਦਰ ਸਾਗਰ ਆਪਣੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ, ਭੀਮ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਡੋਲਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਦਾਨਗੀ 'ਚ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਭੀਮ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਉੱਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਪਰ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਹਰਣ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, "ਭੀਸ਼ਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਵੇਖ ਸਕਣ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਇਹ ਚੈਦੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ।" ਚੈਦੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਤੁਰਭੁਜ ਯਕਸ਼ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਗਧੇ ਵਾਂਗ ਚੀਕਦਾ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਡਰ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ: "ਰੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਡਰੋ ਨਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪਾਲੋ। ਨਾ ਤਾਂ ਤੂੰ, ਨਾ ਮੌਤ, ਨਾ ਸਮਾਂ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਮਦ ਉਸ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਰੇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੋਹ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੋਲੀ: "ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ—ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਬੋਲੇ।