ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਧੂ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਨਿਆਂਪ੍ਰਿਆ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਧਰਮੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਸੁਖੀ ਤੇ ਸਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਗਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਸੀ—ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਾਥ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਮੋਢੇ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਦੀ ਹੀ ਧੁਨ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ; ਜਦ ਰਾਮ ਰਾਜ ਕਰਦੇ, ਜਗਤ ਆਪ ਹੀ ਰਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਜਾਂ ਸਾਹਮ ਵੇਦ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਣ। ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕੀਤੇ। ਪੂਲਸਤਯ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਪਾਪ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਸੂਰਵੀਰ, ਗੁਣਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਇਖਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਜੇਤ ਰਹੇ, ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੁਆਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਪ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਚੌਵੀਸਵੇਂ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਬਲੀ, ਡਰੇ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਦਇਆਲੂ, ਦਾਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਸਦੈਵ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਜਨਮੇ। ਮਧੁ-ਸੂਦਨ, ਦਾਤਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਭੈ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਕਟ, ਅਰਜੁਨ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦੁੜਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਸ ਆਦਿਕ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਸੁਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੁਯਸ਼ ਨਾਮਕ ਕਲਕੀ ਫਿਰ ਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਨਾਸਟਿਕਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਧਰਮ ਵਧਾਉਣ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਆਉਣਗੇ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਅਵਤਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੋਰ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਕਤਾ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਪੇਂਦਰ ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦੱਸੋ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਮਾਧਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਤਾਤਾ।" ਭੀਸ਼ਮ, ਜੋ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਧਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। "ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਚ ਸਚ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਾਰਕਾਮਯ ਨਾਮਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਚਨ, ਮਾਇਆ, ਤਾਰਕ, ਵਰਾਹ, ਸ਼੍ਵేత, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤਿ, ਪ੍ਰਲੰਬ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਜੰਭ ਤੇ ਬਲਾ, ਨਾਮੁਚੀ, ਕਾਲਨੇਮੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਲੰਬਾ, ਕਿਸ਼ੋਰ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਅਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਪਤੀ—ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਤ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਲਈ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧੇ। ਆਦਿਤ, ਵਾਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵ, ਮਾਰੁਤ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ-ਦਾਨਵ ਇਕੱਠੇ ਟਕਰਾਏ; ਉਹ ਜੰਗ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ, ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਹਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਰੀ, ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਜੰਗ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਅਕਲਪਨਯੋਗ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਹੋ ਗਈ; ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਦਾਨਵ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨਾਮਕ ਮਹਾਦਾਨਵ ਉੱਭਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੋ ਹੱਥ, ਸੋ ਚਿਹਰੇ, ਸੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ, ਪੱਕੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।