ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਈਰਖਾ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਦੱਤਾਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੁਰਿਆਨੇ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੱਤਾਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ। ਅਮਰਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਤਾਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਾਰ ਵਰ ਮੰਗੇ। ਪਹਿਲਾ ਵਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮੰਗਿਆ—“ਮੈਂ ਮਹਾਨ, ਉੱਚ-ਚਿੱਤ, ਬਲਵਾਨ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਹੋਵਾਂ; ਮੇਰੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਹੋਣ।” ਦੂਜਾ ਵਰ, “ਜੋ ਕੁਝ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਹੈ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਾਂ।” ਤੀਜਾ ਵਰ, “ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਾਂ।” ਚੌਥਾ, “ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਅਤੀਤ ਤੇ, ਨਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ; ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ ਜੋ ਮੇਰਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਇਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧਿ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਈ। ਇੰਦਰਦਵੀਪ, ਕਸ਼ੇਰੂ, ਕਾਮਦਵੀਪ, ਗਭਸਤਿਮਤ, ਗੰਧਰਵ, ਵਰੁਣਦਵੀਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਣਗਿਣਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਬਣਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਹ 'ਕਾਰਤਵੀਰਯ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਉਸਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭਿੱਜੇ। ਉਸਦਾ ਮਹਲ ਪੂਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਫੌਜ ਲਈ, ਦੂਜਾ ਆਪਣੀ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਲਈ, ਤੀਜਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਉਹਨਾਂ ਲੁੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕ, ਧਨ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਕ, ਯਜਨ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਤਾਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਨੇਕ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਦੱਤਾਾਤ੍ਰੇਯ, ਹਰੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰਾਮ ਸੀ, ਬੜਾ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੇਹਯ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਬਲ ਅਤੇ ਅਣਮੁੱਲੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ, ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਹੇਹਯਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਸੀ, ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੰਭ ਦੇ ਯਜਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਜੰਭ ਦਾ ਸਿਰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਤਦੁੰਦੁਭੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਢਾਹਣ ਅਤੇ ਸਹਸਰਜਿਤ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਚੌਂਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਧਵੰਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਧੂੜ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ!' ਚੀਕਦੇ, ਤਾਂ ਰਾਮ, ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਲਾ, ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਏ, ਉਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਉਹ 'ਭ੍ਰਿਗੁ! ਰਾਮ!' ਚੀਕ ਪਏ। ਕਸ਼ਮੀਰ, ਦਰਦ, ਕੁੰਤੀ, ਖੁਦਰਕ, ਮਾਲਵ, ਸ਼ਵ, ਚੇਦੀ, ਕਾਸੀ, ਕਰੂਸ਼, ਰਿਸ਼ਿਕ, ਕਰਥਕੈਸ਼ਿਕ, ਅੰਗ, ਵੰਗ, ਕਲਿੰਗ, ਮਗਧ, ਕਾਸੀ, ਕੋਸਲ, ਰਾਤਰਯਨ, ਵਿਤਿਹੋਤ੍ਰ, ਕਿਰਾਤ, ਕਾਰਤਿਕਵਾਤ—ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ—ਇੱਕੋ ਇਕੱਤਰੀ ਸਤਾਈ ਵਾਰੀ—ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਰਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ। ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਕਾਲਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਕਥਾ ਇੱਥੇ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ, ਗਾਧੀ ਸਮੇਤ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।