ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ, ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਦੈਤਿਆ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਸਮਾਨੀ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਕੇ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਸਮਾਨੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੀ ਇੰਦਰ, ਸੋਮ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਹੋਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਹੀ ਪਾਣੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਤਾਰੇ, ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਇੱਛਾ, ਵਰੁਣ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਆਰਯਮਨ ਹੋਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਹੀ ਧਨ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੋਵਾਂਗਾ।" ਐਸਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਧਾਰ ਲਏ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਣ ਲੱਗਾ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ— ਉਹ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤੇ ਗੁਣੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਸੰਜਮ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਉਹ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਛਪਨ ਮਿਲੀਅਨ ਤੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਅਤੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ, ਉਹ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਕੇ ਸੁਖ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਗਏ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ; ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅਸਲ ਮਾਲਕ; ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸਦਾ ਸਥਿਰ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹੋ।" "ਸੁਣੋ, ਇਹ ਵਿਪਤਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਨਾਰਾਏਣ, ਅਸਲ ਪੁਰੁਸ਼, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਗਮ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" "ਨਾਰਾਏਣ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਲੋਕ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।" "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ, ਨਾਰਾਏਣ ਮੇਰਾ; ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੀ ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ; ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਲਦੀ ਜਾਓ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਗਏ। ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੁਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ, ਮਰੁਤਾਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵੀਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ, ਚੌਹਰੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਸਫੈਦ ਟਾਪੂ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। "ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਚਾਓ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ।" "ਹੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦਿਤੀ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੋਵੋਗੇ।" ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ: "ਡਰ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਅਮਰ ਜੀਵੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਰੰਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।" "ਮੈਂ ਖੁਦ, ਇਸ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ; ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਵਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਅੱਧਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ, ਮੂੰਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ। ਹਰੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਉਹ ਸੁੱਟਦੇ, ਹਰੀ ਉਹ ਸਭ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ। ਉਹਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਾਂਗ, ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ। ਉਹ, ਜਲਦੀ ਤੇ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਘਟਾ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਮਾਣ ਵਾਲਾ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ, ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਖ-ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਜੰਗ ਕੀਤੀ। ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਹਲ ਦੇ ਥਰੜੇ ਤੇ ਜਾ ਪੁੱਜਿਆ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਨ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।