ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਅੰਗਾਰ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਘਾਰ ਨਾ ਕਰੀ। ਫੇਰ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਤੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ (ਦਵਿਜ) ਨੂੰ ਜਾਣ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੋਰ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ— ''ਪੁੱਤਰ, ਹਵਾ ਤੇਰੇ ਪਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਕਰਨ। ਅੱਗ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਵਾਸੂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਮੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਾਂਗੀ।'' ''ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗੀ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਾਂਗੀ; ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਖਮਈ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ।'' ਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਅਮੋਲਕ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰ ਫੈਲਾਏ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਵਲ ਵਧਿਆ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਯਮਰਾਜ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ, ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਧੂੜ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾਇਆ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਨਿਸ਼ਾਦ, ਡਰ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਹ ਮੂੰਹ, ਜੋ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਦ ਇੰਝ ਵਧੇ ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਪੰਛੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖ਼ਤ ਝਟਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪੰਛੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਕੇ, ਮੱਛੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਅੰਗਾਰ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ''ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ, ਜਲਦੀ ਇਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।'' ਗਰੁੜ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ''ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ—ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲਣ ਦਿਓ।'' ''ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਵੀ ਲੈ ਜਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲ ਜਾ; ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੂੰ ਅਜੇ ਪਚਾਈ ਨਹੀਂ।'' ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ; ਗਰੁੜ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰ ਫੈਲਾਏ ਤੇ ਸੋਚ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ''ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ? ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਫ਼ਰ ਹੈ? ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਖਾਣਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਦੱਸ।'' ''ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਤੇ ਮੈਂ—ਸਭ ਠੀਕ ਹਾਂ; ਪਰ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਫ਼ਰ ਨਹੀਂ।'' ''ਮੈਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਰਸ ਲਿਆਵਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਸਕਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।'' ''ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ।'' ''ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੁਰਾਕ ਦੱਸੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆ ਸਕਾਂ।'' ''ਕੋਈ ਐਸੀ ਖੁਰਾਕ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।'' ''ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕੱਛੂਏ ਨੂੰ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਘਸੀਟਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਜਨਮ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।'' ''ਇਹ ਸੱਚ ਸੁਣ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਮਾਪ ਜਾਣ; ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।'' ''ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਵੰਡਣ ਵੇਲੇ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਵਿਭਾਵਸੂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੀ।'' ''ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਤਪਸਵੀ ਸੀ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਸੰਪਤੀ ਇਕੱਠੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।'' ''ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਵਿਭਾਵਸੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—'' ''ਵੰਡ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਬਹੁਤੇ, ਮੋਹ ਵਿਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੰਡ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਅੰਨੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।'' ''ਇਹਨਾਂ ਵੱਖ ਹੋਏ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਸਤ ਬਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਟ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।'' ''ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਵੰਡ ਗਏ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਲੜਾਈ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਵੰਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'' ''ਇਸ ਲਈ, ਨੇਕ ਲੋਕ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਪਰ, ਇੰਝ ਆਖਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।'' ''ਇੰਝ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਤੇ, ਵਿਭਾਵਸੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ''ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ—'' ''''ਤੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵੰਡ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ, ਤੂੰ ਹਾਥੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏਂ।''''' ''ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਤੂੰ ਵੀ ਕੱਛੂਆ ਬਣ ਜਾ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ।'' ''ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਤੇ ਵਿਭਾਵਸੂ, ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਧਨ ਲਈ ਲੋਭੀ ਹੋ ਗਏ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਕੱਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ।'' ''ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਾਵੇਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਰਹੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ।'' ''ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਕ—ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ—ਆਉਂਦਾ ਹੈ।'' ''ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੀਖ਼ ਨਾਲ, ਕੱਛੂਆ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਸੀ, ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਪੂਰੀ ਝੀਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।