ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਆਪਣੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਬਾਹਦੁਰ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਅਖੂਟ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ, ਮਧੁਸੂਦਨ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਆਪਣੀ ਰਥ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਵਾ ਸੁੰਨ ਚਲ ਰਹੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉਠੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੰਮਾਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਮਾਦਰੀ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਇਕ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਭ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਸਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਹੀ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਆਸਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਵਿੱਖ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਭੂਤਕਾਲ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਡੰਡਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਣੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣ-ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਛੂਹਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ।” ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕ, ਯਜਮਾਨ, ਸਾਥੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਰਾਜਾ—ਇਹ ਛੇ ਜਣੇ ਅਰਘ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਰਘ ਨਹੀਂ ਲੈ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਯੋਗ ਹਨ; ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਅਰਘ ਲਿਆਓ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਹੇ ਕੁਰੁ-ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਅਰਘ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?” ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਮਕ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਸੁੰਨ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਦਿੰਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਭਾ ਨੂੰ ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਉਚਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਰਘ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂ, ਮੱਧ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵਾਲਾ ਅਰਘ ਲਿਆ ਕੇ ਭੇਟ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। ਜਦ ਸਭ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕਸ਼ਤਰੀਏ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਰੱਖੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਆਦਰ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਇਹ ਆਦਰ ਮਿਲਣਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਉਲਟ-ਸਿਧਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਸਹਦੇਵ, ਜੋ ਸਭ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਬੂਲ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਸੁਨੀਥਾ ਨੇ ਉਥੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦਰਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਗੋਪਾਲਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਸਭ ਮੈਂਬਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਨ ਹੋ ਗਏ—ਕੋਈ ਕੀ ਕਹੇ? ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਨੀਥਾ ਨੇ ਪੰਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਕੀ ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ? ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਯੋਗ ਆਦਰ ਵਾਲੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੂੰ ਇੱਕ ਗੋਪਾਲਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।” “ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਚਾਹੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਦਰ ਜਾਂ ਬੇਆਦਬੀ—ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਹੈ?” ਫਿਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਸੀ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਪੁੱਤਰ। ਇਹ ਚਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।” “ਤੁਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ, ਧਰਮ ਦੀ ਗੁੰਝਲ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੇ ਵੀ ਅਣਸੂਝੀ ਦਿਖਾਈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਵਾਂਗ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਦੇਖਿਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।” “ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ), ਜੋ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਆਦਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?” “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ, ਤਾਂ ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ, ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਦਰ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ?” “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ?” “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਨਦਾ, ਤਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ?” “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਮੰਨਦਾ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਵਿਆਸ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ?” “ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤੇ, ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਚਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਪਤੀਤੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।