ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਯਜਨ, ਹੋਮ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾ ਹੋਈ। ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਘੰਭੀਰ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪੱਤਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਰੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਤਪੱਸਵੀ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਚੰਡ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ। ਉਹ ਸਾਧੂ ਯਾਦਵਚਿਤ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਤਦ ਸਾਧੂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਦਾ ਯੋਗ੍ਯ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਧੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?" ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਵਗੈਰ ਰਾਜ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁੱਤਰ ਵਗੈਰ ਨਾ ਨਾਮ ਰਹਿੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਯਸ਼ਸਵੀ ਯਾਦ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਦਿਲੀ ਦੁਖ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ! ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ, ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਰੁੰਝ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਾਜ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜੰਗਲ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ ਜੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਸਾਧੂ ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ, ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਅੰਬ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਧਮੱਖੀ ਨੇ ਡੰਕ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸਾਧੂ ਨੇ ਉਸ ਅੰਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸਾਧਨ ਹੈ।" ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾ ਕਰ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕਰ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਆ ਕੇ ਅਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ, ਅਜੈਤਾ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਦੁਖੀ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਮਹਾਨ ਬਲ, ਸਦੀਵੀ ਯਸ਼, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।" ਸਾਧੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਅੰਬ ਦੋਵੇਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਧੂ ਦੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਅੰਬ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਅੰਬ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਜੰਮਿਆ। ਹਰ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਖ, ਇੱਕ ਹੱਥ, ਇੱਕ ਲੱਤ, ਅੱਧਾ ਪੇਟ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਜੀਬ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਸਰੀਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ ਡਰ ਗਈਆਂ। ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਦੋ ਦਾਈਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਚੌਰਾਹੇ ਤੇ ਛੱਡ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੌਕ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਦਾਈਆਂ ਵਾਪਸ ਰਾਣੀਆਂ ਕੋਲ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਈ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਜਰਾ, ਜੋ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਖਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਅੱਧਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਅੱਧ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਜਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਫਟ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੱਚਾ ਵਜਰ ਵਾਂਗੂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ। ਉਹ ਨਵਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਾਲ-ਤਾਂਬੇ ਵਰਗਾ ਮੁੱਕਾ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਰਾਜਾ ਸਮੇਤ, ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਦੌੜ ਪਏ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਥੱਕੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼, ਆਪਣੀਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਵੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਸ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।