ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਹਿਰਣਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਸੀ, ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਿੰਦੁਸਾਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਵਾਸ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯਜ్ఞ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਜ्ञ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਥੰਮ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜ्ञ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਓਥੇ ਹੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਤੀਬਰ ਜ੍ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਏਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਯਮ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਥਾਨੂ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਯਜ्ञ ਕੀਤੇ। ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਥੰਮ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਦਰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਥਰ, ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੌਲਤ ਵੀ ਲਿਆਈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਾਇਆ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਦਾਨਵ ਨੇ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਲਿਆਇਆ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲਿਆ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਗਦਾ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੰਖ, ਦੇਵਦੱਤ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਕੰਬ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਵੀ ਮਾਇਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਇਕ ਮਹਾਨ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਭਾ-ਭਵਨ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਧ-ਚਾਵਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸਭਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਲੰਬੀ, ਚੌਫੇਰੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਰਗੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਹੋਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁੰਦਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮੱਗਰੀ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਾ ਤਾਂ ਦਾਸ਼ਾਰਹ ਦੀ ਸੁਧਰਮਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸਭਾ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਇਸ ਸਭਾ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਭਾ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਸਕਦੇ, ਡਰਾਉਣੇ, ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ, ਲਾਲ-ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ, ਸ਼ੰਖ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਸ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਵਿੱਚ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਇਕ ਅਦੁੱਤੀਅ ਕਮਲ-ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਬੈਰਿਲ ਦੇ, ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਕੁੰਡ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਖਿੜੇ ਕਮਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੱਛੂਏ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਹਿਲਾਉਂਦੀ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਓ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਰਤਨ-ਫਰਸ਼ ਸਨ। ਕਈ ਰਾਜੇ, ਜਦ ਉਸ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਕੁੰਡ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ ਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ। ਉਸ ਸਭਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖਿੜਦੇ ਰੁੱਖ, ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ, ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਬਾਗ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਕੁੰਡ, ਹੰਸ, ਬਗਲੇ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਵਾ, ਜਲ ਅਤੇ ਸਥਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਭਾ ਚੌਦਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਮਾਇਆ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। "ਤੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਗੂੰਜੇਗਾ; ਇਹ ਅੱਗ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਚਿੱਟੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਘੋੜੇ ਹਨ; ਇਹ ਵਾਂਦਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਂਦਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਇਸ ਝੰਡੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਪਰਤਿਮ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖੇਂਗਾ; ਇਸ ਝੰਡੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹੋਏਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਘਿਉ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਚਾਵਲ, ਸ਼ਹਿਦ, ਜੜੀਆਂ, ਫਲ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਦਾ ਮਾਸ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਰਾ, ਜੀਵੰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜ्ञ ਭੋਜਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸ ਦੀਆਂ ਵਿਅੰਜਨ, ਚਬਾਉਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਆਮ ਕਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਕੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸਭਾ-ਭਵਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।