କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ଶୌର୍ଯେ ଵୀର୍ଯେ ରୂପେ ତଥାଽଽକୃତୌ। ଦଦର୍ଶ ପୁତ୍ରଂ ବୀଭତ୍ସୁର୍ମଘଵାନିଵ ତଂ ଯଥା
ଶୌର୍ୟ, ପ୍ରଭାବ, ରୂପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ; ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯପି ତୁ ପଞ୍ଚଭ୍ଯଃ ପତିଭ୍ଯଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣା। ଲେଭେ ପଞ୍ଚ ସୁତାନ୍ଵୀରାଞ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ପଞ୍ଚାଚଲାନିଵ
ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପତିଙ୍କଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ଶୂର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ ପରି ମହାନ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାତ୍ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ସୁତସୋମଂ ଵୃକୋଦରାତ୍। ଅର୍ଜୁନାଚ୍ଛ୍ରୁତକର୍ମାଣଂ ଶତାନୀକଂ ଚ ନାକୁଲିମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଭୀମସେନଙ୍କଠାରୁ ସୁତସୋମ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୁତକର୍ମା, ନକୁଳଙ୍କଠାରୁ ଶତାନୀକ।
ସହଦେଵାଚ୍ଛ୍ରୁତସେନମେତାନ୍ପଞ୍ଚ ମହାରଥାନ୍। ପାଞ୍ଚାଲୀ ସୁଷୁଵେ ଵୀରାନାଦିତ୍ଯାନଦିତିର୍ଯଥା
ସହଦେବଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୁତସେନ; ଏହି ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେପରି ଅଦିତି ଅଦିତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯନ୍ତମୂଚୁର୍ଵିପ୍ରାଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ପରପ୍ରହରଣଜ୍ଞାନେ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ଭତ୍ଵଯମ୍
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ପରାସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଉନ୍ତୁ।'
ସୁତେସୋମସହସ୍ରେ ତୁ ସୋମାର୍କସମତେଜସମ୍। ସୁତସୋମଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ସୁଷୁଵେ ଭୀମସେନତଃ
ସୁତସୋମଙ୍କ ହଜାର ଅଂଶରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଭୀମସେନ ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧରୀ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ କର୍ମ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ନିଵୃତ୍ତେନ କିରୀଟିନା। ଜାତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଥେତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରୁତକର୍ମା ତତୋଽଭଵତ୍
ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ମୁକୁଟଧାରୀ ଅବସର ନେଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ଶ୍ରୁତକର୍ମା।
ଶତାନୀକସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ କୌରଵ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଚକ୍ରେ ପୁତ୍ରଂ ସନାମାନଂ ନକୁଲଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନମ୍
ରାଜାର୍ଷି ଶତାନୀକ, ମହାତ୍ମା କୌରବଙ୍କ ପୁଅ ନକୁଳ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶତାନୀକଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତିବାନ କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଜୀଜନତ୍କୃଷ୍ଣା ନକ୍ଷତ୍ରେ ଵହ୍ନିଦୈଵତେ। ସହଦେଵାତ୍ସୁତଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୁତସେନେତି ତଂ ଵିଦୁଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣା ଅଗ୍ନି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସହଦେବଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଏକଵର୍ଷାନ୍ତରାସ୍ତ୍ଵେତେ ଦ୍ରୌପଦେଯା ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଅନ୍ଵଜାଯନ୍ତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପରସ୍ପରହିତୈଷିଣଃ
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନ୍ତରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଲ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଜାତକର୍ମାଣ୍ଯାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଚ୍ଚୂଡୋପନଯନାନି ଚ। ଚକାର ଵିଧିଵଦ୍ଧୌମ୍ଯସ୍ତେଷାଂ ଭରତସତ୍ତମ
ଧୌମ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ, ଚୁଡା କ୍ରିୟା ଓ ଉପନୟନ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତର ସ୍ରେଷ୍ଠ।
କୃତ୍ଵା ଚ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଂ ତତଃ ସୁଚରିତଵ୍ରତାଃ। ଜଗୃହୁଃ ସର୍ଵମିଷ୍ଵସ୍ତ୍ରମର୍ଜୁନାଦ୍ଦିଵ୍ଯମାନୁଷମ୍
ବେଦ ପାଠ ଶେଷ କରି, ସେମାନେ ଶୁଭ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠୁ ଦେବୀୟ ଓ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଗର୍ଭୋପମୈଃ ପୁତ୍ରୈର୍ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୈର୍ମହାରଥୈଃ। ଅନ୍ଵିତା ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ପାଣ୍ଡଵା ମୁଦମାପ୍ନୁଵନ୍
ଦେବୀୟ ଗର୍ଭର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ ପୁତ୍ରମାନେ ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ଵସନ୍ତସ୍ତେ ଜଘ୍ରୁରନ୍ଯାନ୍ନରାଧିପାନ୍। ଶାସନାଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ଶାନ୍ତନଵସ୍ଯ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ବସି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କଠୁ ଦାଣ୍ଡ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।
ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ଧର୍ମରାଜାନଂ ସର୍ଵଲୋକୋଽଵସତ୍ସୁଖମ୍। ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷଣକର୍ମାଣଂ ସ୍ଵଦେହମିଵ ଦେହିନଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ନିଜ ଶରୀରରେ ଥିବା ପରି ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ସ ସମଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥାନ୍ସିଷେଵେ ଭରତର୍ଷଭ। ତ୍ରୀନିଵାତ୍ମସମାନ୍ବନ୍ଧୂନ୍ନୀତିମାନିଵ ମାନଯନ୍
ସେ, ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ତିନି ଭାଉଁକୁ ନିଜ ପରି ମାନି, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ବୁଦ୍ଧିମତାରେ ସମାନ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ସମଵିଭକ୍ତାନାଂ କ୍ଷିତୌ ଦେହଵତାମିଵ। ବଭୌ ଧର୍ମାର୍ଥକାମାନାଂ ଚତୁର୍ଥ ଇଵ ପାର୍ଥିଵଃ
ପୃଥିବୀରେ ସମାନ ଭାଗରେ ଅନ୍ୟ ଭାଉଁମାନେ ଥିଲେ, ଶରୀରରେ ଅଙ୍ଗ ଭଳି, ରାଜା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ମଧ୍ୟରେ ଚଉଥା ପରି ଚମକିଉଠିଲେ।
ଅଧ୍ଯେତାରଂ ପରଂ ଵେଦାନ୍ପ୍ରଯୋକ୍ତାରଂ ମହାଧ୍ଵରେ। ରକ୍ଷିତାରଂ ଶୁଭାଁଲ୍ଲୋକାଁଲ୍ଲୋଭିରେ ତଂ ଜନାଧିପମ୍
ବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟେତା, ବଡ଼ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଧାନ କର୍ତ୍ତା ଓ ଶୁଭ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଥିବା ଏହି ରାଜାକୁ ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶା କରୁଥିଲେ।
ଅଧିଷ୍ଠାନଵତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପରାଯଣଵତୀ ମତିଃ। ଵର୍ଧମାନୋଽଖିଲୋ ଧର୍ମସ୍ତେନାସୀତ୍ପୃଥିଵୀକ୍ଷିତାମ୍
ସ୍ଥିର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ମତି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା; ଏଭଳି ତିନି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୌ ରାଜା ଚତୁର୍ଭିରଧିକଂ ବଭୌ। ପ୍ରଯୁଜ୍ଯମାନୈର୍ଵିତତୋ ଵେଦୈରିଵ ମହାଧ୍ଵରଃ
ରାଜା ନିଜ ଚାରି ଭାଉଁ ସହିତ ଏକାଠି ଅଧିକ ଚମକିଉଠିଲେ, ଯେପରି ବେଦ ଏକାଠି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ତଂ ତୁ ଧୌମ୍ଯାଦଯୋ ଵିପ୍ରାଃ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ। ବୃହସ୍ପତିସମା ମୁଖ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାପତିମିଵାମରାଃ
ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ମୁଖ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଘେରିଥାନ୍ତି।
ଧର୍ମରାଜେ ହ୍ଯତିପ୍ରୀତ୍ଯା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଇଵାମଲେ। ପ୍ରଜାନାଂ ରେମିରେ ତୁଲ୍ଯଂ ନେତ୍ରାଣି ହୃଦଯାନି ଚ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅତି ଭଲ ପାଇ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଓ ହୃଦୟ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ସମାନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।
ନ ତୁ କେଵଲଦୈଵେନ ପ୍ରଜା ଭାଵେନ ରେମିରେ। ଯଦ୍ବଭୂଵ ମନଃକାନ୍ତଂ କର୍ମଣା ସ ଚକାର ତତ୍
କେବଳ ଭାଗ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ପ୍ରଜାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ; ଯାହା ତାଙ୍କ ମନକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିଲା, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାଧିତ ହେଉଥିଲା।
ନ ହ୍ଯଯୁକ୍ତଂ ନ ଚାସତ୍ଯଂ ନାସହ୍ଯଂ ନ ଚ ଵାଽପ୍ରିଯମ୍। ଭାଷିତଂ ଚାରୁଭାଷସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ପାର୍ଥ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମଧୁର କଥା କହିଥିବା, କେବେ ଅଯୁକ୍ତ, ଅସତ୍ୟ, ଅସହ୍ୟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିନଥିଲେ।
ସ ହି ସର୍ଵସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ହିତମାତ୍ମନ ଏଵ ଚ। ଚିକୀର୍ଷନ୍ସୁମହାତେଜା ରେମେ ଭରତସତ୍ତମ
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ନିଜ ପାଇଁ ଭଲ ଚାହି, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚମକିଥିବା, ହେ ଭାରତର ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିଲେ।
ତଥା ତୁ ମୁଦିତାଃ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ। ଅଵସନ୍ପୃଥିଵୀପାଲାଁସ୍ତାପଯନ୍ତଃ ସ୍ଵତେଜସା
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୁଃଖ ହୀନ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୃଥିବୀର ରାଜା ଭାବେ ନିଜ ତେଜରେ ଚମକିଉଠିଲେ।
ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ବୀଭତ୍ସୁଃ କୃଷ୍ଣମବ୍ରଵୀତ୍। ଉଷ୍ଣାନି କୃଷ୍ଣ ଵର୍ତନ୍ତେ ଗଚ୍ଛାଵୋ ଯମୁନାଂ ପ୍ରତି
କିଛି ଦିନ ପରେ, ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ, ଏଠାରେ ତାପ ଅଧିକ; ଚଳ, ଆମେ ଯମୁନା ନିକଟକୁ ଯିବା।'
ସୁହୃଜ୍ଜନଵୃତୌ ତତ୍ର ଵିହୃତ୍ଯ ମଧୁସୂଦନ। ସାଯାହ୍ନେ ପୁନରେଷ୍ଯାଵୋ ରୋଚତାଂ ତେ ଜନାର୍ଦନ
ସୁହୃଦମାନେ ଘେରି ଥିବା, ମଧୁସୂଦନ, ଏଠାରେ ଆମେ ମଜା କରିବା; ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ପୁନି ଫେରିବା, ଯଦି ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ଜନାର୍ଦନ।
କୁନ୍ତୀମାତର୍ମମାପ୍ଯେତଦ୍ରୋଚତେ ଯଦ୍ଵଯଂ ଜଲେ। ସୁହୃଜ୍ଜନଵୃତାଃ ପାର୍ଥ ଵିହରେମ ଯଥାସୁଖମ୍
ମା କୁନ୍ତୀ, ମତେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାବନା ଭଲ ଲାଗିଲା—ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି, ବନ୍ଧୁମାନେ ଘେରି ରହି, ଜଳରେ ମନମୋହନ ଭାବେ ଖେଳିବା।
ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତୌ ଧର୍ମରାଜମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଚ ଭାରତ। ଜଗ୍ମତୁଃ ପାର୍ଥଗୋଵିନ୍ଦୌ ସୁହୃଜ୍ଜନଵୃତୌ ତତଃ
ଏହା ପରେ, ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ପାର୍ଥ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ, ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।