ଅଭୀଶ୍ଚ ମନ୍ଯୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ତତସ୍ତମରିମର୍ଦନମ୍। ଅଭିମନ୍ଯୁରିତି ପ୍ରାହୁରାର୍ଜୁନିଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍
ତାଙ୍କର ନିର୍ଭୟତା ଓ କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ସେ ଅରିନାଶକ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ରଙ୍କୁ 'ଅଭିମନ୍ୟୁ' ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା।
ସ ସାତ୍ଵତ୍ଯାମତିରଥଃ ସଂବଭୂଵ ଧନଞ୍ଜଯାତ୍। ମଖେ ନିର୍ମଥନେନେଵ ଶମୀଗର୍ଭାଦ୍ଧୁତାଶନଃ
ସେ ମହାରଥୀ, ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ସାତ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ଶମୀ କାଠରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହାତେଜାଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅଯୁତଂ ଗା ଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଦାନ୍ନିଷ୍କାଂଶ୍ଚ ଭାରତ
ଯେବେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଓ ସୁନା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଦଯିତୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ବାଲ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭୃତି ଚାଭଵତ୍। ପିତୄଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଜାନାମିଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ସେ ଛୁଆଁବେଳୁଠାରୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପିତାମାନେଙ୍କ ପାଖରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଚକ୍ରେ ତସ୍ଯ କ୍ରିଯାଃ ଶୁଭାଃ। ସ ଚାପି ଵଵୃଧେ ବାଲଃ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯଥା ଶଶୀ
ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ଶିଶୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦିନେଦିନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ଦଶଵିଧଂ ଧନୁର୍ଵେଦମରିନ୍ଦମଃ। ଅର୍ଜୁନାଦ୍ଵେଦ ଵେଦଜ୍ଞଃ ସକଲଂ ଦିଵ୍ଯମାନୁଷମ୍
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଅର୍ଜୁନ ଚାରି ପଦ ଓ ଦଶ ପ୍ରକାର ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର ଏକ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ।
ଵିଜ୍ଞାନେଷ୍ଵପି ଚାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସୌଷ୍ଠଵେ ଚ ମହାବଲଃ। କ୍ରିଯାସ୍ଵପି ଚ ସର୍ଵାସୁ ଵିଶେଷାନଭ୍ଯଶିକ୍ଷଯତ୍
ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା, ଦକ୍ଷତା ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ।
ଆଗମେ ଚ ପ୍ରଯୋଗେ ଚ ଚକ୍ରେ ତୁଲ୍ଯମିଵାତ୍ମନା। ତୁତୋଷ ପୁତ୍ରଂ ସୌଭଦ୍ରଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ତତ୍ତ୍ୱ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ନିଜକୁ ସମାନ କରିଥିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁଭଦ୍ରକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଉଥିଲେ।
ସର୍ଵସଂହନନୋପେତଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍। ଦୁର୍ଧର୍ଷମୃଷଭସ୍କନ୍ଧଂ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମିଵୋରଗମ୍
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ଅଜୟ, ବୃଷଭର ମାନେ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କନ୍ଧ, ଓ ମୁହଁ ଖୋଲିଥିବା ସାପ ପରି ମୁହଁ।
ସିଂହଦର୍ପଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଵିକ୍ରମମ୍। ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷଂ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନମ୍
ସିଂହର ଗର୍ବ, ମହାଧନୁର୍ଧରୀ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀର ଚାଳ, ମେଘ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ପରି କଣ୍ଠସ୍ୱର, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ଶୌର୍ଯେ ଵୀର୍ଯେ ରୂପେ ତଥାଽଽକୃତୌ। ଦଦର୍ଶ ପୁତ୍ରଂ ବୀଭତ୍ସୁର୍ମଘଵାନିଵ ତଂ ଯଥା
ଶୌର୍ୟ, ପ୍ରଭାବ, ରୂପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ; ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯପି ତୁ ପଞ୍ଚଭ୍ଯଃ ପତିଭ୍ଯଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣା। ଲେଭେ ପଞ୍ଚ ସୁତାନ୍ଵୀରାଞ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ପଞ୍ଚାଚଲାନିଵ
ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପତିଙ୍କଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ଶୂର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ ପରି ମହାନ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାତ୍ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ସୁତସୋମଂ ଵୃକୋଦରାତ୍। ଅର୍ଜୁନାଚ୍ଛ୍ରୁତକର୍ମାଣଂ ଶତାନୀକଂ ଚ ନାକୁଲିମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଭୀମସେନଙ୍କଠାରୁ ସୁତସୋମ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୁତକର୍ମା, ନକୁଳଙ୍କଠାରୁ ଶତାନୀକ।
ସହଦେଵାଚ୍ଛ୍ରୁତସେନମେତାନ୍ପଞ୍ଚ ମହାରଥାନ୍। ପାଞ୍ଚାଲୀ ସୁଷୁଵେ ଵୀରାନାଦିତ୍ଯାନଦିତିର୍ଯଥା
ସହଦେବଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୁତସେନ; ଏହି ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେପରି ଅଦିତି ଅଦିତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯନ୍ତମୂଚୁର୍ଵିପ୍ରାଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ପରପ୍ରହରଣଜ୍ଞାନେ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ଭତ୍ଵଯମ୍
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ପରାସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଉନ୍ତୁ।'
ସୁତେସୋମସହସ୍ରେ ତୁ ସୋମାର୍କସମତେଜସମ୍। ସୁତସୋମଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ସୁଷୁଵେ ଭୀମସେନତଃ
ସୁତସୋମଙ୍କ ହଜାର ଅଂଶରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଭୀମସେନ ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧରୀ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ କର୍ମ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ନିଵୃତ୍ତେନ କିରୀଟିନା। ଜାତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଥେତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରୁତକର୍ମା ତତୋଽଭଵତ୍
ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ମୁକୁଟଧାରୀ ଅବସର ନେଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ଶ୍ରୁତକର୍ମା।
ଶତାନୀକସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ କୌରଵ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଚକ୍ରେ ପୁତ୍ରଂ ସନାମାନଂ ନକୁଲଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନମ୍
ରାଜାର୍ଷି ଶତାନୀକ, ମହାତ୍ମା କୌରବଙ୍କ ପୁଅ ନକୁଳ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶତାନୀକଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତିବାନ କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଜୀଜନତ୍କୃଷ୍ଣା ନକ୍ଷତ୍ରେ ଵହ୍ନିଦୈଵତେ। ସହଦେଵାତ୍ସୁତଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୁତସେନେତି ତଂ ଵିଦୁଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣା ଅଗ୍ନି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସହଦେବଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଏକଵର୍ଷାନ୍ତରାସ୍ତ୍ଵେତେ ଦ୍ରୌପଦେଯା ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଅନ୍ଵଜାଯନ୍ତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପରସ୍ପରହିତୈଷିଣଃ
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନ୍ତରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଲ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଜାତକର୍ମାଣ୍ଯାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଚ୍ଚୂଡୋପନଯନାନି ଚ। ଚକାର ଵିଧିଵଦ୍ଧୌମ୍ଯସ୍ତେଷାଂ ଭରତସତ୍ତମ
ଧୌମ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ, ଚୁଡା କ୍ରିୟା ଓ ଉପନୟନ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତର ସ୍ରେଷ୍ଠ।
କୃତ୍ଵା ଚ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଂ ତତଃ ସୁଚରିତଵ୍ରତାଃ। ଜଗୃହୁଃ ସର୍ଵମିଷ୍ଵସ୍ତ୍ରମର୍ଜୁନାଦ୍ଦିଵ୍ଯମାନୁଷମ୍
ବେଦ ପାଠ ଶେଷ କରି, ସେମାନେ ଶୁଭ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠୁ ଦେବୀୟ ଓ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଗର୍ଭୋପମୈଃ ପୁତ୍ରୈର୍ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୈର୍ମହାରଥୈଃ। ଅନ୍ଵିତା ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ପାଣ୍ଡଵା ମୁଦମାପ୍ନୁଵନ୍
ଦେବୀୟ ଗର୍ଭର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ ପୁତ୍ରମାନେ ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ଵସନ୍ତସ୍ତେ ଜଘ୍ରୁରନ୍ଯାନ୍ନରାଧିପାନ୍। ଶାସନାଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ଶାନ୍ତନଵସ୍ଯ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ବସି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କଠୁ ଦାଣ୍ଡ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।
ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ଧର୍ମରାଜାନଂ ସର୍ଵଲୋକୋଽଵସତ୍ସୁଖମ୍। ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷଣକର୍ମାଣଂ ସ୍ଵଦେହମିଵ ଦେହିନଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ନିଜ ଶରୀରରେ ଥିବା ପରି ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ସ ସମଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥାନ୍ସିଷେଵେ ଭରତର୍ଷଭ। ତ୍ରୀନିଵାତ୍ମସମାନ୍ବନ୍ଧୂନ୍ନୀତିମାନିଵ ମାନଯନ୍
ସେ, ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ତିନି ଭାଉଁକୁ ନିଜ ପରି ମାନି, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ବୁଦ୍ଧିମତାରେ ସମାନ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ସମଵିଭକ୍ତାନାଂ କ୍ଷିତୌ ଦେହଵତାମିଵ। ବଭୌ ଧର୍ମାର୍ଥକାମାନାଂ ଚତୁର୍ଥ ଇଵ ପାର୍ଥିଵଃ
ପୃଥିବୀରେ ସମାନ ଭାଗରେ ଅନ୍ୟ ଭାଉଁମାନେ ଥିଲେ, ଶରୀରରେ ଅଙ୍ଗ ଭଳି, ରାଜା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ମଧ୍ୟରେ ଚଉଥା ପରି ଚମକିଉଠିଲେ।
ଅଧ୍ଯେତାରଂ ପରଂ ଵେଦାନ୍ପ୍ରଯୋକ୍ତାରଂ ମହାଧ୍ଵରେ। ରକ୍ଷିତାରଂ ଶୁଭାଁଲ୍ଲୋକାଁଲ୍ଲୋଭିରେ ତଂ ଜନାଧିପମ୍
ବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟେତା, ବଡ଼ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଧାନ କର୍ତ୍ତା ଓ ଶୁଭ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଥିବା ଏହି ରାଜାକୁ ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶା କରୁଥିଲେ।
ଅଧିଷ୍ଠାନଵତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପରାଯଣଵତୀ ମତିଃ। ଵର୍ଧମାନୋଽଖିଲୋ ଧର୍ମସ୍ତେନାସୀତ୍ପୃଥିଵୀକ୍ଷିତାମ୍
ସ୍ଥିର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ମତି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା; ଏଭଳି ତିନି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୌ ରାଜା ଚତୁର୍ଭିରଧିକଂ ବଭୌ। ପ୍ରଯୁଜ୍ଯମାନୈର୍ଵିତତୋ ଵେଦୈରିଵ ମହାଧ୍ଵରଃ
ରାଜା ନିଜ ଚାରି ଭାଉଁ ସହିତ ଏକାଠି ଅଧିକ ଚମକିଉଠିଲେ, ଯେପରି ବେଦ ଏକାଠି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।