ତତ୍ରତତ୍ର ମହାନାଦୈରୁତ୍କୃଷ୍ଟତଲନାଦିତୈଃ। ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାପ୍ରୀତି ଵିଜହ୍ରୁଃ କୁରୁଵୃଷ୍ଣଯଃ
ଏଠା ଓ ସେଠା, ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ଓ ତାଳିର ଗଞ୍ଜନି ସହିତ, କୁରୁ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ପ୍ରେମ ଅନୁଯାୟୀ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
ଏଵମୁତ୍ତମଵୀର୍ଯାସ୍ତେ ଵିହୃତ୍ଯ ଦିଵସାନ୍ବହୂନ୍। ପୂଜିତାଃ କୁରୁଭିର୍ଜଗ୍ମୁଃ ପୁନର୍ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପ୍ରତି
ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାକ୍ରମୀମାନେ ଅନେକ ଦିନ ଆନନ୍ଦରେ କାଟି, କୁରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ପୁଣି ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ରାମଂ ପୁରୁସ୍କୃତ୍ଯ ଯଯୁର୍ଵୃଷ୍ମ୍ଯନ୍ଧକମହାରଥାଃ। ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ଶୁଭ୍ରାଣି ଦତ୍ତାନି କୁରୁସତ୍ତମୈଃ
ରାମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ମହାରଥୀମାନେ କୁରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରତ୍ନ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ।
ରାମଃ ସୁଭଦ୍ରାଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସ୍ଵସାଂ ତଦା। ନ୍ଯାସେତି ଦ୍ରୌପଦୀମୁକ୍ତ୍ଵା ପରିଧାଯ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ରାମ ନିଜ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ରହିବାକୁ କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାଲିଗଲେ।
ପିତୃଷ୍ଵସାଯାଶ୍ଚରଣାଵଭିଵାଦ୍ଯ ଯଯୌ ତଦା। ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ପୃଥା ପ୍ରୀତା ପୂଜଯାମାସ ତଂ ତଥା
ସେ ସମୟରେ, ରାମ ନିଜ ପିତୃସ୍ୱସାଙ୍କ ପାଦେ ଶିର ନମାଇ, ଚାଲିଗଲେ; ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ପୃଥା ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟ କଲେ।
ସ ଵୃଷ୍ଣିଵୀରଃ ପାର୍ଥୈଶ୍ଚ ପୌରୈଶ୍ଚ ପରମାର୍ଚିତଃ। ଯଯୌ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ରାମୋ ଵୃଷ୍ଣିଭିଃ ସହ ସଂଯୁତଃ
ସେ ବୃଷ୍ଣିବୀର, ପାଣ୍ଡବ ଓ ନଗରବାସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଆଦର ପାଇ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସହିତ ରାମ ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵାସୁଦେଵସ୍ତୁ ପାର୍ଥେନ ତତ୍ରୈଵ ସହ ଭାରତ। `ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶଦହୋରାତ୍ରଂ ରମମାଣୋ ମହାବଲଃ।' ଉଵାସ ନଗରେ ରମ୍ଯେ ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ମହାତ୍ମନା
କିନ୍ତୁ ଭାରତ, ବାସୁଦେବ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଚତୁର୍ତ୍ରିଂଶ ଦିନ ରହି, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ଶୋଭାମୟ ନଗରରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
ଵ୍ଯଚରଦ୍ଯମୁନାତୀରେ ମୃଗଯାଂ ସ ମହାଯଶାଃ। ମୃଗାନ୍ଵିଧ୍ଯନ୍ଵରାହାଂଶ୍ଚ ରେମେ ସାର୍ଧଂ କିରୀଟିନା
ସେ ମହାଶ୍ରୀମାନେ ଯମୁନା ତୀରେ ଚାଲି, ଶିକାର କରୁଥିଲେ; ମୁକୁଟଧାରୀ ସହିତ ମୃଗ ଓ ବନ୍ଦର ମାରି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ତତଃ ସୁଭଦ୍ରା ସୌଭଦ୍ରଂ କେଶଵସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ସ୍ଵସା। ଜଯନ୍ତମିଵ ପୌଲୋମୀ ଖ୍ଯାତିମନ୍ତମଜୀଜନତ୍
ତାପରେ କେଶବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା, ପୌଳୋମୀଙ୍କ ପୁଅ ଜୟନ୍ତଙ୍କ ପରି କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଦୀର୍ଘବାହୁଂ ମହୋରସ୍କଂ ଵୃଷଭାକ୍ଷମରିନ୍ଦମମ୍। ସୁଭଦ୍ରା ସୁଷୁଵେ ଵୀରମଭିମନ୍ଯୁଂ ନରର୍ଷଭମ୍
ସୁଭଦ୍ରା ଦୀର୍ଘବାହୁ, ବିଶାଳ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ, ବୃଷଭ ଦୃଷ୍ଟି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏବଂ ମନ୍ୟମାନ୍ୟ ଅଭିମନ୍ୟୁ ନାମକ ଏକ ବୀର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଭୀଶ୍ଚ ମନ୍ଯୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ତତସ୍ତମରିମର୍ଦନମ୍। ଅଭିମନ୍ଯୁରିତି ପ୍ରାହୁରାର୍ଜୁନିଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍
ତାଙ୍କର ନିର୍ଭୟତା ଓ କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ସେ ଅରିନାଶକ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ରଙ୍କୁ 'ଅଭିମନ୍ୟୁ' ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା।
ସ ସାତ୍ଵତ୍ଯାମତିରଥଃ ସଂବଭୂଵ ଧନଞ୍ଜଯାତ୍। ମଖେ ନିର୍ମଥନେନେଵ ଶମୀଗର୍ଭାଦ୍ଧୁତାଶନଃ
ସେ ମହାରଥୀ, ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ସାତ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ଶମୀ କାଠରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହାତେଜାଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅଯୁତଂ ଗା ଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଦାନ୍ନିଷ୍କାଂଶ୍ଚ ଭାରତ
ଯେବେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଓ ସୁନା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଦଯିତୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ବାଲ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭୃତି ଚାଭଵତ୍। ପିତୄଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଜାନାମିଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ସେ ଛୁଆଁବେଳୁଠାରୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପିତାମାନେଙ୍କ ପାଖରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଚକ୍ରେ ତସ୍ଯ କ୍ରିଯାଃ ଶୁଭାଃ। ସ ଚାପି ଵଵୃଧେ ବାଲଃ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯଥା ଶଶୀ
ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ଶିଶୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦିନେଦିନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ଦଶଵିଧଂ ଧନୁର୍ଵେଦମରିନ୍ଦମଃ। ଅର୍ଜୁନାଦ୍ଵେଦ ଵେଦଜ୍ଞଃ ସକଲଂ ଦିଵ୍ଯମାନୁଷମ୍
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଅର୍ଜୁନ ଚାରି ପଦ ଓ ଦଶ ପ୍ରକାର ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର ଏକ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ।
ଵିଜ୍ଞାନେଷ୍ଵପି ଚାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସୌଷ୍ଠଵେ ଚ ମହାବଲଃ। କ୍ରିଯାସ୍ଵପି ଚ ସର୍ଵାସୁ ଵିଶେଷାନଭ୍ଯଶିକ୍ଷଯତ୍
ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା, ଦକ୍ଷତା ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ।
ଆଗମେ ଚ ପ୍ରଯୋଗେ ଚ ଚକ୍ରେ ତୁଲ୍ଯମିଵାତ୍ମନା। ତୁତୋଷ ପୁତ୍ରଂ ସୌଭଦ୍ରଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ତତ୍ତ୍ୱ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ନିଜକୁ ସମାନ କରିଥିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁଭଦ୍ରକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଉଥିଲେ।
ସର୍ଵସଂହନନୋପେତଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍। ଦୁର୍ଧର୍ଷମୃଷଭସ୍କନ୍ଧଂ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମିଵୋରଗମ୍
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ଅଜୟ, ବୃଷଭର ମାନେ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କନ୍ଧ, ଓ ମୁହଁ ଖୋଲିଥିବା ସାପ ପରି ମୁହଁ।
ସିଂହଦର୍ପଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଵିକ୍ରମମ୍। ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷଂ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନମ୍
ସିଂହର ଗର୍ବ, ମହାଧନୁର୍ଧରୀ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀର ଚାଳ, ମେଘ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ପରି କଣ୍ଠସ୍ୱର, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ଶୌର୍ଯେ ଵୀର୍ଯେ ରୂପେ ତଥାଽଽକୃତୌ। ଦଦର୍ଶ ପୁତ୍ରଂ ବୀଭତ୍ସୁର୍ମଘଵାନିଵ ତଂ ଯଥା
ଶୌର୍ୟ, ପ୍ରଭାବ, ରୂପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ; ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯପି ତୁ ପଞ୍ଚଭ୍ଯଃ ପତିଭ୍ଯଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣା। ଲେଭେ ପଞ୍ଚ ସୁତାନ୍ଵୀରାଞ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ପଞ୍ଚାଚଲାନିଵ
ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପତିଙ୍କଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ଶୂର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ ପରି ମହାନ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାତ୍ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ସୁତସୋମଂ ଵୃକୋଦରାତ୍। ଅର୍ଜୁନାଚ୍ଛ୍ରୁତକର୍ମାଣଂ ଶତାନୀକଂ ଚ ନାକୁଲିମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଭୀମସେନଙ୍କଠାରୁ ସୁତସୋମ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୁତକର୍ମା, ନକୁଳଙ୍କଠାରୁ ଶତାନୀକ।
ସହଦେଵାଚ୍ଛ୍ରୁତସେନମେତାନ୍ପଞ୍ଚ ମହାରଥାନ୍। ପାଞ୍ଚାଲୀ ସୁଷୁଵେ ଵୀରାନାଦିତ୍ଯାନଦିତିର୍ଯଥା
ସହଦେବଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୁତସେନ; ଏହି ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେପରି ଅଦିତି ଅଦିତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯନ୍ତମୂଚୁର୍ଵିପ୍ରାଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ପରପ୍ରହରଣଜ୍ଞାନେ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ଭତ୍ଵଯମ୍
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ପରାସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଉନ୍ତୁ।'
ସୁତେସୋମସହସ୍ରେ ତୁ ସୋମାର୍କସମତେଜସମ୍। ସୁତସୋମଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ସୁଷୁଵେ ଭୀମସେନତଃ
ସୁତସୋମଙ୍କ ହଜାର ଅଂଶରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଭୀମସେନ ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧରୀ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ କର୍ମ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ନିଵୃତ୍ତେନ କିରୀଟିନା। ଜାତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଥେତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରୁତକର୍ମା ତତୋଽଭଵତ୍
ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ମୁକୁଟଧାରୀ ଅବସର ନେଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ଶ୍ରୁତକର୍ମା।
ଶତାନୀକସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ କୌରଵ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଚକ୍ରେ ପୁତ୍ରଂ ସନାମାନଂ ନକୁଲଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନମ୍
ରାଜାର୍ଷି ଶତାନୀକ, ମହାତ୍ମା କୌରବଙ୍କ ପୁଅ ନକୁଳ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶତାନୀକଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତିବାନ କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଜୀଜନତ୍କୃଷ୍ଣା ନକ୍ଷତ୍ରେ ଵହ୍ନିଦୈଵତେ। ସହଦେଵାତ୍ସୁତଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୁତସେନେତି ତଂ ଵିଦୁଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣା ଅଗ୍ନି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସହଦେବଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଏକଵର୍ଷାନ୍ତରାସ୍ତ୍ଵେତେ ଦ୍ରୌପଦେଯା ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଅନ୍ଵଜାଯନ୍ତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପରସ୍ପରହିତୈଷିଣଃ
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନ୍ତରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଲ ଚାହୁଁଥିଲେ।