ଦଦୃଶୁସ୍ତଂ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଜନା ଜୀମୂତନିସ୍ଵନମ୍। ସୁଭଦ୍ରାସଙ୍ଗୃହୀତସ୍ଯ ରଥସ୍ଯ ମହତଃ ସ୍ଵନମ୍
ଲୋକମାନେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିବା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମହାନ୍ ରଥକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ ।
ମେଘସ୍ଵନମିଵାକାଶେ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ ପୁରଵାସିନଃ। ସୁଭଦ୍ରଯା ତୁ ସଂପନ୍ନେ ତିଷ୍ଠନ୍ରଥଵରେଽର୍ଜୁନଃ
ପୁରବାସୀମାନେ ଆକାଶରେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ରଥର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ; ସୁଭଦ୍ରା ସହ ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଦଁଡାଇଥିଲେ ।
ପ୍ରବଭୌ ଚ ତଯୋପେତଃ କୈଲାସ ଇଵ ଗଙ୍ଗଯା। ପାର୍ଥଃ ସୁଭଦ୍ରାସହିତୋ ଵିରରାଜ ମହାରଥଃ
ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି କୈଳାସ ପାହାଡ଼ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ସହ ଶୋଭିତ; ପାର୍ଥ, ସୁଭଦ୍ରା ସହ ମହାରଥୀ ଭାବେ ଚମକୁଥିଲେ ।
ଵିରାଜତେ ଯଥା ଶକ୍ରୋ ରାଜଞ୍ଶଚ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ। ସୁଭଦ୍ରାଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଥେନ ହ୍ରିଯମାଣାଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚୀ ସହ ଶୋଭିତ, ସେପରି ପାର୍ଥ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା ନିୟତ ଯଶସ୍ୱିନୀ ସୁଭଦ୍ରାକୁ ଦେଖିଲେ ।
ଚକ୍ରୁଃ କିଲକିଲାଶବ୍ଦାନାସାଦ୍ଯ ବହଵୋ ଜନାଃ। ଦାଶାର୍ହାଣାଂ କୁଲସ୍ଯ ଶ୍ରୀଃ ସୁଭଦ୍ରା ମଦ୍ରଭାଷିଣୀ
ଏହି ସମୟରେ ବହୁତ ଲୋକ ଏକଠା ହୋଇ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରିଲେ; ଦାଶାର୍ହ ପରିବାରର ମହିମା ସୁଭଦ୍ରା ମଦ୍ର ଭାଷାରେ କଥା କହିଲେ।
ଅଭିକାମା ସକାମେନ ପାର୍ଥେନ ସହ ଗଚ୍ଛତି। ଅଥାପରେ ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧା ଗୃହ୍ଣୀତ ଘ୍ନତ ମାଚିରମ୍
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ଧର! ମାର! ବିଳମ୍ବ କରିନାହଁ!'
ଇତି ସଂଵାର୍ଯ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଵଵର୍ଷୁରଭିତୋ ଦିଶମ୍। ଇତି ସଂଭାଷମାଣାନାଂ ସ ନାଦଃ ସୁମହାନଭୂତ୍
ଏଭଳି କହି ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ; ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା।
ସ ତେନ ଜନଘୋଷେଣ ଵୀରୋ ଗଜ ଇଵାର୍ଦିତଃ। ଵଵର୍ଷ ଶରଵର୍ଷାଣି ନ ତୁ କଂଚନ ରୋଷଯତ୍
ସେ ଶୂରବୀର, ଲୋକମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇଥିବା ହାତୀ ପରି, ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ କଲେ ନାହିଁ।
ମୁମୋଚ ନିଶିତାନ୍ବାଣାନ୍ଦୀପ୍ଯମାନାନ୍ସ୍ଵତେଜସା। ପ୍ରାସାଦଵରସଙ୍ଘେଷୁ ହର୍ମ୍ଯେଷୁ ଭଵନେଷୁ ଚ
ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ମହଳ, ମନ୍ଦିର ଓ ଉଚ୍ଚ ଗୃହମାନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
କ୍ଷୋଭଯିତ୍ଵା ପୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଗରୁତ୍ମାନିଵ ସାଗରମ୍। ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ରୈଵକତଦ୍ଵାରଂ ନିର୍ଯଯୌ ଭରତର୍ଷଭଃ
ସେ ଶୂରବୀର ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ସାଗରକୁ ଉତ୍ପାତ କରେ, ସେପରି ସେ ସେହି ସ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରକୁ କମ୍ପିତ କରି, ରୈବତ ଦ୍ୱାରକୁ ଦେଖି ବାହାରିଗଲେ।
ଶାସନାତ୍ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବଲେନ ମହତା ବଲୀ। ଗିରୌ ରୈଵତକେ ନିତ୍ଯଂ ବଭୂଵ ଵିପୃଥୁଶ୍ରଵାଃ
ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ସହିତ ବିପୃଥୁଶ୍ରବା ସଦା ରୈବତ ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଥିଲେ।
ପ୍ରଵାସେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ହଲଧରୋପମଃ। ସଂବଭୂଵ ତଦା ଗୋପ୍ତା ପୁରସ୍ଯ ପୁରଵର୍ଧନଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ, ହଳଧରଙ୍କ ପରି, ସେ ଏହି ନଗରର ରକ୍ଷକ ଓ ବୃଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ହେଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵନିର୍ଯାଣଂ ନିର୍ଯଯୌ ଵିପୃଥୁଶ୍ରଵାଃ। ନିଶମ୍ଯ ପୁରନିର୍ଘୋଷଂ ସ୍ଵମନୀକମଚୋଦଯତ୍
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବାହାରିଯିବା ଖବର ପାଇ ବିପୃଥୁଶ୍ରବା ବାହାରିଲେ; ନଗରର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ନିଜ ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ସୋଽଭିପତ୍ଯ ତଦାଧ୍ଵାନଂ ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍। ନିଃସୃତଂ ଦ୍ଵାରକାଦ୍ଵାରାଦଂଶୁମନ୍ତମିଵାମ୍ବିରାତ୍
ସେ ସେହି ପଥରେ ଆଗେଇ ଚାଲି, ଦ୍ୱାରକା ଦ୍ୱାରରୁ ବାହାରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାଗରରୁ ଉଦୟ ହୁଏ, ଦେଖିଲେ।
ସଵିଦ୍ଯୁତମିଵାମ୍ଭୋଦଂ ପ୍ରେକ୍ଷତାଂ ତଂ ଧନୁର୍ଧରମ୍। ପାର୍ଥମାନର୍ତଯୋଧାନାଂ ଵିସ୍ମଯଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଏହି ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେପରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ ମେଘ, ଅନର୍ତ୍ତ ସେନାର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମନରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉପଜିଲା।
ଉଦୀର୍ଣରଥନାଗାଶ୍ଵମନୀକମଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍। ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତା ସୁଭଦ୍ରା ଭଦ୍ରଭାଷିଣୀ
ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥରେ ଭରିଥିବା ସେନାକୁ ଦେଖି, ଶୁଭ ଭାଷିଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ।
ସଂଗ୍ରହୀତୁମଭିପ୍ରାଯୋ ଦୀର୍ଘକାଲକୃତୋ ମମ। ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ରଥଂ ତଵ ନରର୍ଷଭ
ମୋର ଦୀର୍ଘଦିନର ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ତୁମର ରଥର ଲଗାମ ଧରିବା।
ଓଜସ୍ତେଜୋଦ୍ଯୁତିବଲୈରନ୍ଵିତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ପାର୍ଥ ତେ ସାରଥିତ୍ଵେନ ଭଵିତା ଶିକ୍ଷିତାସ୍ମ୍ଯହମ୍
ଶକ୍ତି, ତେଜ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ବଳରେ ଯେଉଁ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଥ, ମୁଁ ତୁମର ସାରଥି ହେବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରିଯାଂ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ନରର୍ଷଭଃ। ଚୋଦଯାଶ୍ଵାନସଂସକ୍ତାନ୍ଵିଶ୍ତୁ ଵିପୃଥୋର୍ବଲମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କହିଲେ, 'ଅଶ୍ୱମାନେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଭାବେ ଚଳାଅ, ଆମେ ବିପୃଥୁଙ୍କ ସେନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।'
ବହୁଭିର୍ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ତାଵକାନ୍ଵିଜିଘାଂସତଃ। ପଶ୍ଯ ବାହୁବଲଂ ଭଦ୍ରେ ଶରାନ୍ଵିକ୍ଷିପତୋ ମମ
ଦେଖ, ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ଜନଙ୍କୁ ହରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବହୁ ଲୋକ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ, ମୋର ବାହୁବଳ ଓ ବାଣ ବିକ୍ଷେପ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତଦା ଭଦ୍ରା ପାର୍ଥେନ ଭରତର୍ଷଭ। ଚୁଚୋଦ ସାଶ୍ଵାନ୍ସଂହୃଷ୍ଟା ତେ ତତୋ ଵିଵିଶୁର୍ବଲମ୍
ଏପରି କଥା ପାର୍ଥଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ଭଦ୍ରା ଆନନ୍ଦରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଚଳାଇଲେ, ତାପରେ ସେମାନେ ସେନାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଦାହତମହାଵାଦ୍ଯଂ ସମୁଦଗ୍ରଧ୍ଵଜାଯୁତମ୍। ଅନୀକଂ ଵିପୃଥୋର୍ହୃଷ୍ଟଂ ପାର୍ଥମେଵାନ୍ଵଵର୍ତତ
ତାପରେ ବଡ଼ ପତାକା ଓ ମହାଶବ୍ଦ ସହିତ ବିପୃଥୁଙ୍କ ଆନନ୍ଦିତ ସେନା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା।
ରଥୈର୍ବହୁଵିଧାକାରୈଃ ସଦଶ୍ଵୈଶ୍ଚ ମହାଜଵୈଃ। କିରନ୍ତଃ ଶରଵର୍ଷାଣି ପରିଵଵ୍ରୁର୍ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ରଥ ଓ ଦ୍ରୁତ ଗତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଆସି, ସେମାନେ ତୀରବର୍ଷା କରିଥିଲେ।
ତେଷାମସ୍ତ୍ରାଣି ସଂଵାର୍ଯ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରେଣ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍। ଆଵୃଣୋନ୍ମହଦାକାଶଂ ଶରୈଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯଃ
ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଜୟୀ, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରୋକି ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତୀରରେ ବଡ଼ ଆକାଶକୁ ଢାକି ଦେଲେ।
ତେଷାଂ ବାଣାନ୍ମହାବାହୁର୍ମୁକୁଟାନ୍ଯଙ୍ଗଦାନି ଚ। ଚିଚ୍ଛେଦ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ ଶରାଂଶ୍ଚୈଵ ଧନୂଂଷି ଚ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନଞ୍ଜୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେମାନଙ୍କର ତୀର, ମୁକୁଟ, ବାହୁବନ୍ଦ, ଧନୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ କାଟି ଦେଲେ।
ଯୁଗାନୀଷାନ୍ଵରୂଥାନି ଯନ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଅଜିଘାଂସନ୍ପରାନ୍ପାର୍ଥଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ପାର୍ଥ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେମାନଙ୍କର ଯୋକ, ଧୁର, ଧ୍ୱଜ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରକୁ କାଟି ଦେଲେ।
ଵିଧନୁଷ୍କାନ୍ଵିକଵଚାନ୍ଵିରଥାଂଶ୍ଚ ମହାରଥାନ୍। କୃତ୍ଵା ପାର୍ଥଃ ପ୍ରିଯାଂ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯତାମିତ୍ଯଦର୍ଶଯତ୍
ପାର୍ଥ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ ଧନୁଷ ବିନା, କବଚ ବିନା ଓ ରଥ ବିନା ହେବା ପରେ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସୁଭଦ୍ରା ପାର୍ଥମବ୍ରଵୀତ୍। ଅଵାପ୍ତାର୍ଥାଽସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯାହି ପାର୍ଥ ଯଥାସୁଖମ୍
ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସୁଭଦ୍ରା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଛି। ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା, ପାର୍ଥ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଆ।"
ସ ସକ୍ତଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରେଣ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିପୃଥୁର୍ବଲମ୍। ତ୍ଵରମାଣୋଽଭିସଂକ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଥୀଯତାମିତ୍ଯଭାଷତ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ସେନା ଅଟକିଯିବା ଦେଖି, ବିପୃଥୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଆଗକୁ ଆସି, "ଥାଅ, ଏଠି ରୁହ," ବୋଲି କହିଲେ।
ତତଃ ସେନାପତେର୍ଵାକ୍ଯଂ ନାତ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ଯାଦଵାଃ। ସାଗରେ ମାରୁତୋଦ୍ଧୂତା ଵେଲାମିଵ ମହୋର୍ମଯଃ
ତାପରେ ସେନାପତିଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଯାଦବମାନେ ଆଉ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ନାହିଁ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ସମୁଦ୍ରର ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ତଟରେ ଅଟକିଯିବା ପରି।