ସା ଜିଷ୍ଣୁମଧିକଂ ଭେଜେ ସୁଭଦ୍ରା ଚାରୁଦର୍ଶନା। ପାର୍ଥସ୍ଯ ସଦୃଶୀ ଭଦ୍ରା ରୂପେଣ ଵଯସା ତଥା
ସୁନ୍ଦର ଦେଖା ସୁଭଦ୍ରା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଅଧିକ ଭାବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବରିଲେ; ତିନି ରୂପ ଓ ବୟସରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ।
ସୁଭଦ୍ରାଯାଶ୍ଚ ପାର୍ଥୋଽପି ସଦୃଶୋ ରୂପଲକ୍ଷଣୈଃ। ଇତ୍ଯୂଚୁଶ୍ଚ ତଦା ଦେଵାଃ ପ୍ରୀତାଃ ସେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ; ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ବସିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ।
ଏଵଂ ନିଵେଶ୍ଯ ଦେଵାସ୍ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସାପ୍ସରୋଗଣୈଃ। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ଵିପ୍ରଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମ୍
ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଆପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ବସି, ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ବିଦାୟ ନେଇ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଯାଦଵାଃ ପାର୍ଥମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଵୀପଂ ଗତାସ୍ତଦା। ଵାସୁଦେଵସ୍ତଦା ପାର୍ଥମୁଵାଚ ଯଦୁନନ୍ଦନଃ
ଯାଦବମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱୀପକୁ ଗଲେ; ତାପରେ ଯଦୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ବାସୁଦେବ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦ୍ଵାଵିଂଶଦ୍ଦିଵସାନ୍ପାର୍ଥ ଇହୋଷ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ। ମାମକଂ ରଥମାରୁହ୍ଯ ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵଯୋଜିତମ୍
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ବିଶି ଦୁଇ ଦିନ ରୁହ; ମୋ ରଥରେ ବସ, ଯାହା ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ।
ସୁଭଦ୍ରଯା ସୁଖଂ ପାର୍ଥ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମାଵିଶ। ଯାଦଵୈଃ ସହିତଃ ପଶ୍ଚାଦାଗମିଷ୍ଯାମି ଭାରତ। ଯତିଵେଷେଣ ନିଯତୋ ଵସ ତ୍ଵଂ ରୁକ୍ମିଣୀଗୃହେ
ସୁଭଦ୍ରା ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ପରେ ମୁଁ ଯାଦବମାନେ ସହିତ ଆସିବି, ହେ ଭାରତ। ତୁମେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଘରେ ଯତିବେଶ ଧରି ନିୟମରେ ବସ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଚକ୍ରାମ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଵୀପଂ ଜନାର୍ଦନଃ। କୃତୋଦ୍ଵାହସ୍ତତଃ ପାର୍ଥଃ କୃତକାର୍ଯୋଽଭଵତ୍ତଦା
ଏପରି କହି, ଜନାର୍ଦନ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱୀପକୁ ଚାଲିଗଲେ; ତାପରେ ପାର୍ଥ, ବିବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ନିଜ କାମ ସାରିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଚୋପଗତୋ ଭାଵଃ ପାର୍ଥସ୍ଯ ସୁମହାତ୍ମନଃ। ତସ୍ମିନ୍ଭାଵଃ ସୁଭଦ୍ରାଯା ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସମଵର୍ଧତ
ସେଠାରେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମନରେ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଥ ପାଇଁ ସ୍ନେହ ଜନ୍ମିଲା; ପାର୍ଥଙ୍କ ମନରେ ସୁଭଦ୍ରା ପାଇଁ ଭଲପାଇବା ବଢିଲା, ଦୁହେଁର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢିଗଲା।
ସ ତଥା ଯୁଯୁଜେ ଵୀରୋ ଭଦ୍ରଯା ଭରତର୍ଷଭଃ। ଅଭିନିଷ୍ପନ୍ନଯା ରାମଃ ସୀତଯେଵ ସମନ୍ଵିତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ଭାରତବଂଶର ଶୂରବୀର ଜଣେ ଭଦ୍ରା ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ଯେପରି ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଜଣେ ଶୁଭ ନାରୀ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ।
ଅପି ଜିଷ୍ଣୁର୍ଵିଜଜ୍ଞେ ତାଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରିଯଂ ସନ୍ନତିକ୍ରିଯାମ୍। ଦେଵତାନାଂ ଵରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ରୂପେଣ ସଦୃଶୀଂ ସତୀମ୍
ତାଙ୍କର ଲଜ୍ଜା, ଶୋଭା ଓ ନମ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ସେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲେ ଯେ, ବିଜୟୀ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଦେବୀମାନେ ଓ ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ସ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ଶ୍ରିଯା ଦୀପ୍ତ୍ଯା ସଂଦିଦୀପେ ତଯାଽଧିକମ୍। ଉଦ୍ଯତ୍ସହସ୍ରଦୀପ୍ତାଂଶୁଃ ଶରଦୀଵ ଦିଵାକରଃ
ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ, ଶୋଭା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ସେ ଆଉ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି ଶରତ୍କାଳର ସୂର୍ଯ୍ୟ ହଜାର ରଶ୍ମିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ।
ସା ତୁ ତଂ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ରମନୁରକ୍ତା ଯଶସ୍ଵିନୀ। କନ୍ଯାପୁରଗତା ଭୂତ୍ଵା ତତ୍ପରା ସମପଦ୍ଯତ
ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ କନ୍ୟା, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ ପରି ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଇ, ସହରରେ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ସହିତ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସମସ୍ତ ମନ ଦେଇ ରହିଲେ।
ଵୃଷ୍ମ୍ଯନ୍ଧକପୁରାତ୍ତସ୍ମାଦପଯାତୁଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତଯା ସାର୍ଧଂ ସୁଭଦ୍ରାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଆନ୍ଧକ ସହରରୁ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଗୁଣମୁଖ୍ଯାନାଂ ଯଥାର୍ହଂ ପ୍ରତିପାଦଯ। ଭୋଜ୍ଯୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈଶ୍ଚ କାମୈଶ୍ଚ ସ୍ଵପୁରୀଂ ପ୍ରତିଯାସ୍ଯତାମ୍
ସ୍ୱପୁରକୁ ଫେରିବାବେଳେ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣବାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର, ଖାଦ୍ୟ, ମିଠା ଜିନିଷ ଓ ଇଚ୍ଛାମତ ଉପହାର ଦିଅ।
ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମହାଵ୍ରତସମାପନମ୍। ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରେ ସ୍ଵଯଂ ତୂର୍ଣଂ ମହାରାଜନିଵେଶନମ୍
ନିଜର ମହାବ୍ରତ ସମାପନ ନିମିତ୍ତେ ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ, ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ମହଳକୁ ଯାଅ, ଭଦ୍ରେ।
ତେଜୋବଲଜଵୋପେତୈଃ ଶୁକ୍ଲୈର୍ହଯଵରୋତ୍ତମୈଃ। ଵାଜିଭିଃ ଶୈଵ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵମେଘପୁଷ୍ପବଲାହକୈଃ
ତେଜ, ବଳ ଓ ତ୍ୱରିତ ଗତି ଥିବା ଧଳା ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା—ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଳାହକ ସହିତ।
ଯୁକ୍ତଂ ରଥଵରଂ ତୂର୍ଣମିହାନଯ ସୁସତ୍କୃତମ୍। ଵ୍ରତାର୍ଥମିତି ଭାଷିତ୍ଵା ସଖୀଭିଃ ସୁଭଗେ ସହ
ବ୍ରତ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଟିକୁ ତୁରନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆଣ, ତୁମ ସଖୀମାନେ ସହିତ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି।
କ୍ଷିପ୍ରମାଦାଯ ପର୍ଯେହି ସହ ସର୍ଵାଯୁଧେନ ଚ। ଅନୁକର୍ଷାନ୍ତପତାକାଶ୍ଚ ତୂଣୀରାଂଶ୍ଚ ଧନୂଂଷି ଚ
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ତୁରନ୍ତ ଆସ, ସହିତେ ପତାକା, ତୁଣୀ ଓ ଧନୁଷ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଆସ।
ସର୍ଵାନ୍ରଥଵରେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସୋତ୍ସେଧାଶ୍ଚ ମହାଗଦାଃ
ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଓ ବଡ଼ ଗଦାଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଡ଼ିରେ ରଖ।
ଅର୍ଜୁନେନୈଵମୁକ୍ତା ସା ସୁଭଦ୍ରା ଭଦ୍ରଭାଷିଣୀ। ଜଗାମ ନୃପତେର୍ଵେଶ୍ମ ସଖୀଭିଃ ସହିତା ତଦା
ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୁଭ ଭାଷିଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ସେବେଳେ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ମହଳକୁ ଗଲେ।
ଵ୍ରତାର୍ଥମିତି ତତ୍ରସ୍ଥାନ୍ରକ୍ଷିଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ରଥେନାନେନ ଯାସ୍ଯାମି ମହାଵ୍ରତସମାପନମ୍
ବ୍ରତ ପାଇଁ, ସେ ତାହାଁରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ିମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ରଥରେ ମୁଁ ମହାବ୍ରତ ସମାପନ କରିବାକୁ ଯିବି।'
ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵଯୁକ୍ତେନ ସାଯୁଧେନୈଵ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଃ। ରଥେନ ରମଣୀଯେନ ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ଵ୍ରତାର୍ଥିନୀ
ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଯୋଡ଼ିଥିବା, ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସଜିତ ଏହି ରଥରେ, ମୁଁ ବ୍ରତ ସମାପନ ପାଇଁ ଯିବି।
ସୁଭଧ୍ରଯୈଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଜନାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋଽଭଵନ୍। ଯୋଜଯିତ୍ଵା ରଥଵରଂ କଲ୍ଯାଣୈରଭିଭାଷ୍ଯ ତାମ୍
ସୁଭଦ୍ରା ଏପରି କହିବା ପରେ, ଲୋକମାନେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦଁଡ଼ାଇ ରହିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ତିଆରି କରି ତାଙ୍କୁ ଶୁଭକାମନା ଦେଲେ।
ଯଥୋକ୍ତଂ ସର୍ଵମାରୋପ୍ଯ ଆଯୁଧାନି ଚ ଭାମିନୀ। କ୍ଷିପ୍ରମାଦାଯ କଲ୍ଯାଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଽର୍ଜୁନମବ୍ରଵୀତ୍
ଯେପରି କହାଯାଇଥିଲା, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ରଖି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଭଦ୍ରା ତୁରନ୍ତ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରଥୋଽଯଂ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନୀତସ୍ତଵ ଶାସନାତ୍। ସ ତ୍ଵଂ ଯାହି ଯଥାକାମଂ କୁରୂନ୍କୌରଵନନ୍ଦନ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ତୁମ ଆଦେଶରେ ଆଣାଯାଇଛି; ଏବେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତ କୁରୁପୁରୀକୁ ଯାଅ, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ।
ନିଵେଦ୍ଯ ତୁ ରଥଂ ଭର୍ତୁଃ ସୁଭଦ୍ରା ଭଦ୍ରସଂମତା। ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଦା ହୃଷ୍ଟା ଦଦୌ ସା ଵିଵିଧଂ ଵସୁ
ସୁଭଦ୍ରା ଭଲ ମନେ ରଥଟିକୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇ, ଖୁସି ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧନ-ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଲେ।
ସ୍ନେହଵନ୍ତି ଚ ଭୋଜ୍ଯାନି ପ୍ରଦଦାଵୀପ୍ସିତାନି ଚ। ଯଥାକାମଂ ଯଥାଶ୍ରଦ୍ଧଂ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାମତାବକ୍ତି ଜିନିଷ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜମା କପଡ଼ା ଚାହିଁଥିଲେ ଯେପରି ଦେଲେ ।
ତର୍ପିତା ଵିଵିଧୈର୍ଭୋଜ୍ଯୈସ୍ତାନ୍ଯଵାପ୍ଯ ଵସୂନି ଚ। ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ପରମାଶିଷଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରି ଓ ଧନ-ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ସୁଭଦ୍ରଯା ତୁ ଵିଜ୍ଞପ୍ତଃ ପୂର୍ଵମେଵ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଅଭୀଶୁଗ୍ରହଣେ ପାର୍ଥ ନ ମେଽସ୍ତି ସଦୃଶୋ ଭୁଵି
ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଧନଞ୍ଜୟ ପୂର୍ବରୁ ଏହି କଥା ଜଣାଇଥିଲେ — "ଏ ପୃଥିବୀରେ ରାଶି ଧରିବାରେ ମୋ ସମାନ କେହି ନାହିଁ ।"
ତସ୍ମାତ୍ସା ପୂର୍ଵମାରୁହ୍ଯ ରଶ୍ମୀଞ୍ଜଗ୍ରାହ ମାଧଵୀ। ସୋଦରା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନା ହଯାନ୍
ସେଠିଏ ସେ, ମାଧବୀ, ପ୍ରଥମେ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ରାଶି ଧରିଲେ ।