ସଖୀଭିଃ ସହିତା ଭଦ୍ରେ ଭଵାସ୍ଯ ଵଶଵର୍ତିନୀ। ପୁରା ହି ଯତଯୋ ଭଦ୍ରେ ଯେ ଭୈକ୍ଷାର୍ଥମନୁଵ୍ରତାଃ
ତୁମ ସଖୀମାନେ ସହିତ, ଭଦ୍ରେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଚଳ; ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଯତିମାନେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟମ ରଖିଥିଲେ,
ତେ ବଭୂଵୁର୍ଦଶାର୍ହାଣାଂ କନ୍ଯାପୁରନିଵାସିନଃ। ତେଭ୍ଯୋ ଭୋଜ୍ଯାନି ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଯଥାକାଲମତନ୍ଦ୍ରିତାଃ। କନ୍ଯାପୁରଗତାଃ କନ୍ଯାଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ଯଶସ୍ଵିନି
ସେମାନେ ଦଶାର୍ହମାନଙ୍କ କନ୍ୟାମଣ୍ଡପରେ ବସୁଥିଲେ; ସେଠାରେ ଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଲସତା ଛାଡି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଜ୍ୟ ଓ ମିଠା ଦେଉଥିଲେ, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ।
ସା ତଥେତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥାଽଽଥ ମାମ୍। ତୋଷଯିଷ୍ଯାମି ଵୃତ୍ତେନ କର୍ମଣା ଚ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭମ୍
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଠିକ୍ ଅଛି, ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି ଏବଂ ମୋର ଆଚରଣ ଓ କାମରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବି।'
ଏଵମେତେନ ରୂପେଣ କଂଚିତ୍କାଲଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଉଵାସ ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଭୋଜ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଯା ପରମାର୍ଚିତଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ କିଛି ଦିନ ଧନଞ୍ଜୟ ସେଠାରେ ରହିଲେ, ଭଦ୍ରା ତାଙ୍କୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ଆଦର କଲେ।
ତସ୍ଯ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତାଂ ଵାସୁଦେଵସହୋଦରୀମ୍। ପଶ୍ଯତଃ ସତତଂ ଭଦ୍ରାଂ ପ୍ରାଦୁରାସୀନ୍ମନୋଭଵଃ
ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସଦା ଦେଖିବା ସମୟରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆକାଂକ୍ଷା ଜାଗିଲା।
ଗୂହଯନ୍ନିଵ ଚାକାରମାଲୋକ୍ଯ ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍। ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂ ଵିନିଶ୍ଵସ୍ଯ ପାର୍ଥଃ କାମଵଶଂ ଗତଃ
ସେ ନିଜ ଭାବନା ଲୁଚାଇ ରଖି, ଭଦ୍ରାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ରୂପକୁ ଦେଖି, ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ, କାମନାରେ ଅଧୀନ ହେଲେ।
ସ କୃଷ୍ଣାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ମେନେ ନ ରୂପେ ଭଦ୍ରଯା ସମାମ୍। ପ୍ରାପ୍ତାଂ ଭୂମାନ୍ଵିନ୍ଦ୍ରସେନାଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵା ଵରୁଣାତ୍ମଜାମ୍
ସେ ଭାବିଲେ, କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୌପଦୀ ରୂପରେ ଭଦ୍ରା ସମାନ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ସେ ଭୂମିରୁ ଲଭ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ।
ଅତୀତକାଲେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସର୍ଵାସ୍ତାପି ସୁରସ୍ତ୍ରିଯଃ। ନ ସମା ଭଦ୍ରଯା ଲୋକେ ଇତ୍ଯେଵଂ ମନ୍ଯତେଽର୍ଜୁନଃ
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ ହେବା ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଭାବିଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଭଦ୍ରା ସମାନ ଦେବୀମାନେ କେହି ନାହାନ୍ତି।
ଅତୀତସମଯେ କାଲେ ସୋଦର୍ଯାଣାଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ନ ସସ୍ମାର ସୁଭଦ୍ରାଯାଂ କାମାଙ୍କୁଶନିଵାରିତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ଧନଞ୍ଜୟ କାମନାରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ହୋଇ, ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଲେ ନାହିଁ।
କ୍ରୀଡାରତିପରାଂ ଭଦ୍ରାଂ ସଖୀଗଣସମାଵୃତାମ୍। ପ୍ରୀଯତେ ସ୍ମାର୍ଜୁନଃ ପଶ୍ଯନ୍ସ୍ଵାହାମିଵ ଵିଭାଵସୁଃ
ସଂଗୀନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ଭଦ୍ରାକୁ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ଖୁସି ହେଉଥିଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ସୁଭଦ୍ରାଯାଃ ସକାଶେ ତୁ ଯଶସ୍ଵିନଃ। ସମୁତ୍ପତ୍ତିଃ ପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ଗଦେନ କଥିତଃ ପୁରା
ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିଶେଷତା ପୂର୍ବରୁ ଗଦାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚାଶନିନିର୍ଘୋଷଂ କେଶଵେନାପି ଧୀମତା। ଉପମାମର୍ଜୁନଂ କୃତ୍ଵା ଵିସ୍ତରଃ କଥିତଃ ପୁରା
ବିଦ୍ୱାନ କେଶବ ଯେତେବେଳେ ଅସନିର ଗର୍ଜନ ଶୁଣିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରି, ସେଇ କଥାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଥିଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧମାନପ୍ରଲାପଶ୍ଚ ଵୃଷ୍ଣୀନାମର୍ଜୁନଂ ପ୍ରତି। ପୌରୁଷଂ ଚୋପମାଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଵର୍ତତ ଧନୁଷ୍ମତାମ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରତି ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ରୁଷ୍ଟ ଓ ଗର୍ବିତ ଉଚ୍ଚାରଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଧନୁର୍ଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷ ତୁଳନା କରାଯାଉଥିଲା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯକଲହେ ଚାପି ଵିଵାଦେ ଚାପି ଵୃଷ୍ଣଯଃ। ଅର୍ଜୁନୋପି ନ ମେ ତୁଲ୍ଯଃ କୁତସ୍ତ୍ଵମିତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍
ଏକାପରିଏ ଝଗଡ଼ା ଓ ବିବାଦରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ କହୁଥିଲେ, 'ଅର୍ଜୁନ ମୋ ସମାନ ନୁହେଁ, ତୁମେ କେଉଁଠୁ?'
ଜାତାଂଶ୍ଚ ପୁତ୍ରାନ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ତ ଆଶିଷୋ ଵୃଷ୍ଣଯୋଽବ୍ରଵନ୍। ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ସମୋ ଵୀର୍ଯେ ଭଵ ତାତ ଧନୁର୍ଧରଃ
ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ବେଳେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ କହୁଥିଲେ, 'ଏ ଶିଶୁ, ଧନୁର୍ଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ସମାନ ପ୍ରାକ୍ରମଶାଳୀ ହେଅ।'
ତସ୍ମାତ୍ସୁଭଦ୍ରା ଚକମେ ପୌରୁଷାଦ୍ଭରତର୍ଷଭମ୍। ସତ୍ଯସନ୍ଧସ୍ଯ ରୂପେଣ ଚାତୁର୍ଯେଣ ଚ ମୋହିତା
ଏହି କାରଣରୁ ସୁଭଦ୍ରା ତାଙ୍କର ସତ୍ୟବାନ୍, ରୂପବାନ୍ ଓ ଚତୁର୍ ଗୁଣରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭଲପାଇଲେ।
ଚାରଣାତିଥିସଂଘାନାଂ ଗଦସ୍ଯ ଚ ନିଶମ୍ଯ ସା। ଅଦୃଷ୍ଟେ କୃତଭାଵାଭୂତ୍ସୁଭଦ୍ରା ଭରତର୍ଷଭେ
ଚାରଣ ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ସଭା ବିଷୟରେ ଗଦାଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ସୁଭଦ୍ରା ଯେଉଁ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିନଥିଲେ, ସେଠାରେ ଭାବନା ଜାଗିଲା।
କୀର୍ତଯନ୍ଦଦୃଶେ ଯୋ ଯଃ କଥଂଚିତ୍କୁରୁଜାଙ୍ଗଲମ୍। ତଂ ତମେଵ ତଦା ଭଦ୍ରା ବୀଭତ୍ସୁଂ ସ୍ମ ହି ପୃଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି କେହି କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଥିଲେ କିମ୍ବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ, ଭଦ୍ରା ସେତେବେଳେ ବୀଭତ୍ସୁ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଥିଲେ।
ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଶ୍ରଵଣାଦେଵମଭୀକ୍ଷ୍ଣପରିପୃଚ୍ଛନାତ୍। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଇଵ ଭଦ୍ରାଯାଃ ପାଣ୍ଡଵଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ପୁନିପୁନି ଶୁଣିବା ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ପାଣ୍ଡବ ଭଦ୍ରାଙ୍କ ନଜରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେବା ପରି ଲାଗିଲେ।
ଭୁଜୌ ଭୁଜଗସଙ୍କାଶୌ ଜ୍ଯାଘାତେନ କିଣୀକୃତୌ। ପାର୍ଥୋଽଯମିତି ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯା ନିଃଶଂସଯମଜାଯତ
ଧନୁର ତାଣିରେ ଚିହ୍ନିତ, ସାପ ସମାନ ଭୁଜା ଦେଖି, ଭଦ୍ରା ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ—'ଏହିଏ ପାର୍ଥ।'
ଯଥାରୂପଂ ହି ଶୁଶ୍ରାଵ ସୁଭଦ୍ରା ଭରତର୍ଷଭମ୍। ତଥାରୂପମଵେକ୍ଷ୍ଯୈନଂ ପରାଂ ପ୍ରୀତିମଵାପ ସା
ସୁଭଦ୍ରା ଯେପରି ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କର ରୂପ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ, ସେହି ରୂପରେ ଦେଖିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା।
ସା କଦାଚିଦୁପାସୀନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ କୁରୁନନ୍ଦନମ୍। କଥଂ ଦେଶାଶ୍ଚ ଚରିତା ନାନାଜନପଦାଃ କଥମ୍
ଏକଥର ସୁଭଦ୍ରା କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦର ନିକଟରେ ବସିଥିବାବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ତୁମେ କିପରି ଦେଶଗୁଡିକୁ ଭ୍ରମଣ କଲା, ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଜନପଦର ଲୋକମାନେ କେମିତି ଥିଲେ?'
ସରାଂସି ସରିତଶ୍ଚୈଵ ଵନାନି ଚ କଥଂ ଯତେ। ଦିଶଃ କାଶ୍ଚ କଥଂ ପ୍ରାପ୍ତାଶ୍ଚରତା ଭଵତା ସଦା
‘ତୁମେ କିପରି ଝିଲି, ନଦୀ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲଗୁଡିକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା? ଏବଂ ସଦା ଭ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ କିପରି ଭିନ୍ନ ଦିଗଗୁଡିକୁ ପହଞ୍ଚିଲା?’
ସ ତଥୋକ୍ତସ୍ତଦା ଭଦ୍ରାଂ ବହୁନର୍ମାମୃତଂ ବ୍ରୁଵନ୍। ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତଥା ବହୁଵିଧାଃ କଥାଃ
ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଶୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଅନେକ ମଜାଳି ଏବଂ ମଧୁର କଥା କହି, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଇ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଗଳ୍ପଗୁଡିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ନିଶଣ୍ଯ ଵିଵିଧଂ ତସ୍ଯ ଲୋକେ ଚରିତମାତ୍ମନଃ। ତଥା ପରିଗତୋ ଭାଵଃ କନ୍ଯାଯାଃ ସମପଦ୍ଯତ
ତାଙ୍କର ଜଗତରେ ହେଉଥିବା ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିବା ପରେ, ଏହି କନ୍ୟାର ଭାବ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଗଭୀର ହେଇଗଲା।
ପର୍ଵସନ୍ଧୌ ତୁ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ସୁଭଦ୍ରା ଭରତର୍ଷଭମ୍। ରହସ୍ଯେକାନ୍ତମାସାଦ୍ଯ ହର୍ଷମାଣାଽଭ୍ଯଭାଷତ
ଏକ ପର୍ବ ସମୟରେ, ସୁଭଦ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଆସି ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଯତିନା ରଚତା ଦେଶାନ୍ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥଵାସିନୀ। କଶ୍ଚିଦ୍ଭଗଵତା ଦୃଷ୍ଟା ପୃଥାଽସ୍ମାକଂ ପିତୃଷ୍ଵସା
‘ତୁମେ ଯତି ଭାବରେ ଦେଶଗୁଡିକୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଖଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରେ ବସୁଥିବା ଆମ ପିତୃସ୍ୱସା ପୃଥାକୁ କେବେ ଦେଖିଛ?’
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପ୍ରୀଯତେ ସର୍ଵୈର୍ଦୃଷ୍ଟଃ କଚ୍ଚିଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। କଚ୍ଚିଦ୍ଧର୍ମପରୋ ଭୀମୋ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
‘ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଏକାଠି ଖୁସି ରହିଛନ୍ତି କି? ଧୀର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କେବେ ଦେଖିଛ? ଭୀମ କି ଏଯାଁ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଛନ୍ତି?’
ନିଵୃତ୍ତସମଯଃ କଚ୍ଚିଦପରାଧାଦ୍ଧନଞ୍ଜଯଃ। ନିଯମେ କାମଭୋଗାନାଂ ଵର୍ତମାନଃ ପ୍ରିଯେ ରତଃ
‘ଧନଞ୍ଜୟ କି ନିୟମ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି? ସେ କି ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି?’
କ୍ଵ ନୁ ପାର୍ଥଶ୍ଚରତ୍ଯଦ୍ଯ ବହିଃ ସ ଵସତୀର୍ଵସନ୍। ସୁଖୋଚିତୋ ହ୍ଯଦୁଃଖାର୍ହୋ ଦୀର୍ଘବାହୁରରିନ୍ଦମଃ
‘ପାର୍ଥ କି ଏବେ କେଉଁଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ଘର ଛାଡି ବାହାରେ ରହୁଛନ୍ତି? ସେ ତ ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ଦୁଃଖର ଅଯୋଗ୍ୟ, ଦୀର୍ଘବାହୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିବା।’