କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମତମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୌ ଭରତର୍ଷଭଃ। ଦ୍ଵାରକାଯା ଉପଵନେ ତସ୍ଥୌ ଵୈ କାର୍ଯସାଧନଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଧରି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଦ୍ୱାରକା ନିକଟର ଏକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନିଜ କାମ ସାଧନ ପାଇଁ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ନିଵୃତ୍ତେ ହ୍ଯୁତ୍ସଵେ ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ରୈଵତକେ ତଦା। ଵୃଷ୍ଣଯୋଽପ୍ଯଗମନ୍ସର୍ଵେ ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରଵତୀମନୁ
ସେଇ ସମୟରେ ରୈବତକ ପାହାଡ଼ରେ ଉତ୍ସବ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚିନ୍ତଯାନସ୍ତତୋ ଭଦ୍ରାମୁପଵିଷ୍ଟଃ ଶିଲାତଲେ। ରମଣୀଯେ ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ବହୁପାଦପସଂଵୃତେ
ଅନେକ ଗଛରେ ଘେରା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏକ ପାଥର ଚଉକିରେ ବସି, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ସାଲତାଲାଶ୍ଵକର୍ଣୈଶ୍ଚ ବକୁଲୈରର୍ଜୁନୈସ୍ତଥା। ଚମ୍ପକାଶୋକପୁନ୍ନାଗୈଃ କେତକୈଃ ପାଟଲୈସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ଶାଳ, ତାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ବକୁଳ, ଅର୍ଜୁନ, ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, କେତକୀ ଓ ପାଟଳ ଗଛ ଥିଲା।
କର୍ଣିକାରୈରଶୋକୈଶ୍ଚ ଅଙ୍କୋଲୈରତିମୁକ୍ତକୈଃ। ଏଵମାଦିଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂଵୃତେ ସ ଶିଲାତଲେ
ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଅଶୋକ, ଅଙ୍କୋଳ, ଅତିମୁକ୍ତକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପାଥର ଚଉକିକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ପୁନଃପୁନଶ୍ଚିନ୍ତଯାନଃ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଭଦ୍ରଭାଷିଣୀମ୍। ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚୋପପନ୍ନାନ୍ଵୃଷ୍ଣିଵୀରାନ୍ଦଦର୍ଶ ସଃ
ପୁଣିପୁଣି ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଅଚାନକ ବୃଷ୍ଣିବୀରମାନେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ବଲଦେଵଂ ଚ ହାର୍ଦିକ୍ଯଂ ସାମ୍ବଂ ସାରଣମେଵ ଚ। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ଗଦଂ ଚୈଵ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଂ ଵିଦୂରଥମ୍
ବଳରାମ, ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ, ସାମ୍ବ, ସାରଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଗଦା, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିଦୂରଥ —
ଭାନୁଂ ଚ ହରିତଂ ଚୈଵ ଵିପୃଥୁଂ ପୃଥୁମେଵ ଚ। ତଥାନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ପଶ୍ଯନ୍ହୃଦି ଶୋକମଧାରଯତ୍
ଭାନୁ, ହରିତ, ବିପୃଥୁ ଓ ପୃଥୁ ମଧ୍ୟ — ଏପରି ଅନେକ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଧରିଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଯତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମୁତ୍ସୁକାଃ। ଵୃଷ୍ଣଯୋ ଵିନଯୋପେତାଃ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ତାପସଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଆସିଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ ପ୍ରୀତମନାଃ ସ୍ଵାଗତଂ ଵ୍ଯାଜହାର ସଃ। ଆସ୍ଯତାମାସ୍ଯତାଂ ସର୍ଵୈ ରମଣୀଯେ ଶିଲାତଲେ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଖୁସି ହୃଦୟରେ କହିଲେ, 'ସ୍ବାଗତ, ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପାଥର ଉପରେ ବସନ୍ତୁ।'
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତା ଯତିନା ପ୍ରୀତାସ୍ତେ ଯାଦଵର୍ଷଭାଃ। ଉପୋପଵିଵିଶୁଃ ସର୍ଵେ ତେ ସ୍ଵାଗତମିତି ବ୍ରୁଵନ୍
ଏପରି ତାପସଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯାଦବମାନେ ଖୁସି ହେଇ, 'ସ୍ବାଗତ' ବୋଲି ସମସ୍ତେ ବସିଗଲେ।
ପରିତଃ ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟେଷୁ ଵୃଷ୍ଣିଵୀରେଷୁ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଆକାରଂ ଗୂହମାନସ୍ତୁ କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନମବ୍ରଵୀତ୍
ଭୃଷ୍ଣିବୀରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ଚିହ୍ନ ଲୁଚାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥତା ପଚାରିଲେ।
ସର୍ଵତ୍ର କୁଶଲଂ ଚୋକ୍ତ୍ଵା ବଲଦେଵୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍। ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ ଵିପ୍ର କୁତସ୍ତ୍ଵଂ ଚାଗତୋ ହ୍ଯସି
ସମସ୍ତେ ସ୍ଥାନେ ଭଲ ଅଛି ବୋଲି କହି, ବଳରାମ କହିଲେ, 'ମୋତେ କୃପା କର, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?'
ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଵଦ ତ୍ଵଂ ଵଦତାଂଵର। ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚୈଵ ତୀର୍ଥାନି ଵନାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
'ତୁମେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦେଖିଛ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ଆମକୁ ପାହାଡ଼, ତୀର୍ଥ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ କୁହ।'
ତୀର୍ଥାନାଂ ଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ଭାରତ। ଆପଗାନାଂ ଵନାନାଂ ଚ କଥଯାମାସ ତାଃ କଥାଃ
ସେ ତୀର୍ଥ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାର କଥା ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମକଥାଃ ପୁଣ୍ଯା ଵୃଷ୍ଣିଵୀରା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ। ଅପୂଜଯଂସ୍ତଦା ଭିକ୍ଷୁଂ କଥାନ୍ତେ ଜନମେଜଯ
ଧର୍ମର ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣି, ଭୃଷ୍ଣିବୀରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାପସଙ୍କୁ କଥା ଶେଷରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଜନମେଜୟ।
ତତସ୍ତୁ ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତି ସ୍ମ ଭାରତ। ଅଯଂ ଦେଶାତିଥିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଯତିଲିଙ୍ଗଧରୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଆଲୋଚନା କଲେ, 'ଏହି ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଥିବା, ତପସ୍ବୀ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ।'
ଆଵାସଂ କମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵସେତ ନିରୁପଦ୍ରଵଃ। ଇତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରବ୍ରୁଵନ୍ତସ୍ତୁ ରୌହିଣେଯଂ ଚ ଯାଦଵାଃ
'ସେ ଏଠାରେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ରହୁନ୍ତୁ,' ଏପରି କହି ଯାଦବମାନେ ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦଦୃଶୁଃ କୃଷ୍ଣମାଯାନ୍ତଂ ସର୍ଵେ ଯାଦଵନନ୍ଦନମ୍। ଏହି କେଶଵ ତାତେତି ରୌହିଣେଯୋ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯାଦବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ; ରୋହିଣୀପୁତ୍ର କହିଲେ, 'ଆସ, କେଶବ, ପ୍ରିୟ।'
ଯତିଲିଙ୍ଗଧରୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଦେଶାତିଥିରଯଂ ଦ୍ଵିଜଃ। ଵର୍ଷମାସନିଵାସାର୍ଥମାଗତୋ ନଃ ପୁରଂ ପ୍ରତି। ସ୍ଥାନେ ଯସ୍ମିନ୍ନିଵସତୁ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଜନାର୍ଦନ
'ଏହି ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତପସ୍ବୀ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ଆମ ସହରକୁ ଚାରି ମାସ ରହିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଏହିଠାରେ କେଉଁଠି ରହିବେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୋତେ କୁହ।'
ତ୍ଵଯି ସ୍ଥିତେ ମହାଭାଗ ପରଵାନସ୍ମି ଧର୍ମତଃ। ସ୍ଵଯଂ ତୁ ରୁଚିରେ ସ୍ଥାନେ ଵାସଯେର୍ଯଦୁନନ୍ଦନ
'ତୁମେ ଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ଧର୍ମରେ ବାଧ୍ୟ; କିନ୍ତୁ, ଯାଦବମାନେ ଯେଉଁଠି ଭଲ ପାଉଛ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ରଖ।'
ପ୍ରୀତଃ ସ ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍। ବଲଦେଵୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମହାବଲଃ
ସେ କଥାରେ ଖୁସି ହୋଇ, ବଳରାମ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳରାମ କହିଲେ।
ଆରାମେ ତୁ ଵସେଦ୍ଧୀମାଂଶ୍ଚତୁରୋ ଵର୍ଷମାସକାନ୍। କନ୍ଯାଗୃହେ ସୁଭଦ୍ରାଯା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଜନମିଚ୍ଛଯା
'ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଚାରି ମାସ ଉଦ୍ୟାନରେ ରହୁନ୍ତୁ; ଭୋଜନ ଇଚ୍ଛା କଲେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଘରେ ଖାଆନ୍ତୁ।'
ଲତାଗୃହେଷୁ ଵସତାମିତି ମେ ଧୀଯତେ ମତିଃ। ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞାସ୍ତ୍ଵଯା ତାତ ମନ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵଯାଦଵାଃ
'ଲତା ଘରରେ ରହିବେ — ଏହି ମୋର ମନରେ ଆସିଛି; ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ସମସ୍ତ ଯାଦବ ଏହିକୁ ମନେ ରଖିଛନ୍ତି।'
ବଲଵାନ୍ଦର୍ଶନୀଯଶ୍ଚ ଵାଗ୍ମୀ ଶ୍ରୀମାନ୍ବହୁଶ୍ରୁତଃ। କନ୍ଯାପୁରସମୀପେ ତୁ ନ ଯୁକ୍ତମିତି ମେ ମତିଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଭାଷଣରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧନୀ ଓ ବହୁତ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କନ୍ୟାମଣ୍ଡପ ନିକଟରେ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଉଚିତ ନୁହେଁ—ମୋର ମତ ଏହି ଭଳି।
ଗୁରୁଃ ଶାସ୍ତା ଚ ନେତା ଚ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ଧର୍ମଵିତ୍ତମଃ। ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ନ ଵିରୁଧ୍ଯେହଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵଚସ୍ତଵ
ସେ ଗୁରୁ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ନେତା, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଓ ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ତାହାକୁ ବିରୋଧ କରିବି ନାହିଁ—ମୁଁ ତୁମର କଥା ଅନୁସାରେ କରିବି।
ଶୁଭାଶୁଭସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାତା ନାନ୍ଯୋଽସ୍ମି ଭୁଵି କଶ୍ଚନ
ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା ଯେତେକି ମୁଁ ଜାଣେ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଏପରି ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ଅଯଂ ଦେଶାତିଥିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସର୍ଵଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ। ଧୃତିମାନ୍ଵିନଯୋପେତଃ ସତ୍ଯବାଦୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଏହି ଦୂରର ଅତିଥି ମହିମାଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମବାନ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୃଢ଼ ଓ ନମ୍ରତାରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ।
ଯତିଲିଙ୍ଗଧରୋ ହ୍ଯେଷ କୋ ଵିଜାନାତି ମାନସମ୍। ତ୍ଵମିମଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ନୀତ୍ଵା କନ୍ଯାପୁରଂ ଶୁଭମ୍
ଏହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଯତିର ଚିହ୍ନ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି—କିଏ ତାଙ୍କର ମନ ଜାଣିପାରିବ? ତୁମେ, କମଳନୟନ, ଏହାକୁ ଶୁଭ କନ୍ୟାମଣ୍ଡପକୁ ନେଇଯାଅ।
ନିଵେଦଯ ସୁଭଦ୍ରାଯୈ ମଦ୍ଵାକ୍ଯପରିଚୋଦିତଃ। ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଭୋଜ୍ଯୈଶ୍ଚ ପାନୈଶ୍ଚ ଅନ୍ନୈରିଷ୍ଟୈଶ୍ଚ ପୂଜଯ
ମୋର କଥା ଅନୁସାରେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦିଅ, ଏବଂ ଏହିଁ ଅତିଥିକୁ ମିଠା, ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କର।