କୃତମେଵ ତୁ କଲ୍ଯାଣଂ ସର୍ଵଂ ମମ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍। ଯଦି ସ୍ଯାନ୍ମମ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୀ ମହିଷୀଯଂ ସ୍ଵସା ତଵ
ଯଦି ଏହି ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ ଝିଅ, ତୁମର ଭଉଣୀ, ମୋର ରାଣୀ ହେବେ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଭଲ ମୋ ପାଖରେ ଆସିବ।
ପ୍ରାପ୍ତୌ ତୁ କ ଉପାଯଃ ସ୍ଯାତ୍ତଂ ଵ୍ରଵୀହି ଜନାର୍ଦନ। ଆସ୍ଥାସ୍ଯାମି ତଦା ସର୍ଵଂ ଯଦି ଶକ୍ଯଂ ନରେଣ ତତ୍
କିନ୍ତୁ, ତାଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ କେଉଁଠି ଉପାୟ ଅଛି? ଏହା ମତେ କହ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ଯେଉଁଠି ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ, ମୁଁ ସେହି ସବୁ କାମ କରିବି।
ସ୍ଵଯଂ ଵରଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଵିଵାହଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ସ ଚ ସଂଶଯିତଃ ପାର୍ଥ ସ୍ଵଭାଵସ୍ଯାନିମିତ୍ତତଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱୟଂବର ରୀତି ରହିଛି; କିନ୍ତୁ, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହା ସ୍ୱଭାବର ଅନିଶ୍ଚିତତା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ଦିଗ୍ଧ।
ପ୍ରସହ୍ଯ ହରଣଂ ଚାପି କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ। ଵିଵାହହେତୁଃ ଶୂରାଣାମିତି ଧର୍ମଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୋରକରି ଝିଅକୁ ନେଇଯିବା ବିବାହ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ; ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବାମାନେ କହନ୍ତି, ଏହା ଶୂରମାନଙ୍କର ପଥ।
ସ ତ୍ଵମର୍ଜୁନ କଲ୍ଯାଣୀଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ଭଗିନୀଂ ମମ। `ଯତିରୂପଧରସ୍ତଂ ତୁ ଯଥା କାଲଵିପାକତା।' ହର ସ୍ଵଯଂଵରେ ହ୍ଯସ୍ଯାଃ କୋ ଵୈ ଵେଦ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମୋର ଭଲ ଭଉଣୀକୁ, ଯେପରି ସମୟ ଆସିବ, ତେପରି ଏକ ଯତିର ଭେଷ ଧରି, ଜୋରକରି ନେଇଯାଅ। ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବରରେ କିଏ କଣ କରିବ, ଏହା କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ତତୋଽର୍ଜୁନଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯେତିକୃତ୍ଯତାମ୍। ଶୀଘ୍ରଗାନ୍ପୁରୁଷାନନ୍ପ୍ରେଷଯାମାସତୁସ୍ତଦା
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଓ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଯୋଜନାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସତ୍ୱରେ ଦୂତମାନେଠାରେ ପଠାଇଲେ।
ଧର୍ମରାଜାଯ ତତ୍ସର୍ଵମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତାଯ ଵୈ। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଚ ମହାବାହୁରନୁଜଜ୍ଞେ ସମାତୃକଃ
ଏହି ସବୁ କଥା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଥିବା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜଣାଯିଲା। ଶୁଣିବା ସାଥିରେ, ବଳଶାଳୀ ରାଜା ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ଭୀମସେନସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୃତକୃତ୍ଯଂ ସ୍ମ ମନ୍ଯତେ। ଇତ୍ଯେଵଂ ମନୁଜୈରୁକ୍ତଂ କୃଷ୍ଣଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାମତିଃ
ଭୀମସେନ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାମ ସଫଳ ହେଲା ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏଭଳି ଲୋକମାନେ କହିଲେ, ଏବଂ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣ ଏହା ଶୁଣିଲେ।
ଅନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ତଦା ପାର୍ଥଂ ହୃଦି ସ୍ଥାପ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ଇତ୍ଯେଵଂ ମନୁଜୈଃ ସାର୍ଧଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ସମୁପେଯିଵାନ୍
ତାପରେ, ପାର୍ଥଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛାକୁ ହୃଦୟରେ ରଖି, କୃଷ୍ଣ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଚୈରାଃ ସଂଚାରିତେ ତସ୍ମିନ୍ନନୁଜ୍ଞାତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ଵାସୁଦେଵାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ କଥଯିତ୍ଵେତିକୃତ୍ଯତାମ୍
ଚରମାନେ ପଠାଯିବା ପରେ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ବାସୁଦେବ ଯୋଜନା ଖୋଲି କହିଲେ ଏବଂ ସମ୍ମତି ମିଳିଲା।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମତମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୌ ଭରତର୍ଷଭଃ। ଦ୍ଵାରକାଯା ଉପଵନେ ତସ୍ଥୌ ଵୈ କାର୍ଯସାଧନଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଧରି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଦ୍ୱାରକା ନିକଟର ଏକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନିଜ କାମ ସାଧନ ପାଇଁ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ନିଵୃତ୍ତେ ହ୍ଯୁତ୍ସଵେ ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ରୈଵତକେ ତଦା। ଵୃଷ୍ଣଯୋଽପ୍ଯଗମନ୍ସର୍ଵେ ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରଵତୀମନୁ
ସେଇ ସମୟରେ ରୈବତକ ପାହାଡ଼ରେ ଉତ୍ସବ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚିନ୍ତଯାନସ୍ତତୋ ଭଦ୍ରାମୁପଵିଷ୍ଟଃ ଶିଲାତଲେ। ରମଣୀଯେ ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ବହୁପାଦପସଂଵୃତେ
ଅନେକ ଗଛରେ ଘେରା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏକ ପାଥର ଚଉକିରେ ବସି, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ସାଲତାଲାଶ୍ଵକର୍ଣୈଶ୍ଚ ବକୁଲୈରର୍ଜୁନୈସ୍ତଥା। ଚମ୍ପକାଶୋକପୁନ୍ନାଗୈଃ କେତକୈଃ ପାଟଲୈସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ଶାଳ, ତାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ବକୁଳ, ଅର୍ଜୁନ, ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, କେତକୀ ଓ ପାଟଳ ଗଛ ଥିଲା।
କର୍ଣିକାରୈରଶୋକୈଶ୍ଚ ଅଙ୍କୋଲୈରତିମୁକ୍ତକୈଃ। ଏଵମାଦିଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂଵୃତେ ସ ଶିଲାତଲେ
ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଅଶୋକ, ଅଙ୍କୋଳ, ଅତିମୁକ୍ତକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପାଥର ଚଉକିକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ପୁନଃପୁନଶ୍ଚିନ୍ତଯାନଃ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଭଦ୍ରଭାଷିଣୀମ୍। ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚୋପପନ୍ନାନ୍ଵୃଷ୍ଣିଵୀରାନ୍ଦଦର୍ଶ ସଃ
ପୁଣିପୁଣି ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଅଚାନକ ବୃଷ୍ଣିବୀରମାନେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ବଲଦେଵଂ ଚ ହାର୍ଦିକ୍ଯଂ ସାମ୍ବଂ ସାରଣମେଵ ଚ। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ଗଦଂ ଚୈଵ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଂ ଵିଦୂରଥମ୍
ବଳରାମ, ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ, ସାମ୍ବ, ସାରଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଗଦା, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିଦୂରଥ —
ଭାନୁଂ ଚ ହରିତଂ ଚୈଵ ଵିପୃଥୁଂ ପୃଥୁମେଵ ଚ। ତଥାନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ପଶ୍ଯନ୍ହୃଦି ଶୋକମଧାରଯତ୍
ଭାନୁ, ହରିତ, ବିପୃଥୁ ଓ ପୃଥୁ ମଧ୍ୟ — ଏପରି ଅନେକ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଧରିଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଯତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମୁତ୍ସୁକାଃ। ଵୃଷ୍ଣଯୋ ଵିନଯୋପେତାଃ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ତାପସଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଆସିଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ ପ୍ରୀତମନାଃ ସ୍ଵାଗତଂ ଵ୍ଯାଜହାର ସଃ। ଆସ୍ଯତାମାସ୍ଯତାଂ ସର୍ଵୈ ରମଣୀଯେ ଶିଲାତଲେ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଖୁସି ହୃଦୟରେ କହିଲେ, 'ସ୍ବାଗତ, ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପାଥର ଉପରେ ବସନ୍ତୁ।'
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତା ଯତିନା ପ୍ରୀତାସ୍ତେ ଯାଦଵର୍ଷଭାଃ। ଉପୋପଵିଵିଶୁଃ ସର୍ଵେ ତେ ସ୍ଵାଗତମିତି ବ୍ରୁଵନ୍
ଏପରି ତାପସଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯାଦବମାନେ ଖୁସି ହେଇ, 'ସ୍ବାଗତ' ବୋଲି ସମସ୍ତେ ବସିଗଲେ।
ପରିତଃ ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟେଷୁ ଵୃଷ୍ଣିଵୀରେଷୁ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଆକାରଂ ଗୂହମାନସ୍ତୁ କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନମବ୍ରଵୀତ୍
ଭୃଷ୍ଣିବୀରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ଚିହ୍ନ ଲୁଚାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥତା ପଚାରିଲେ।
ସର୍ଵତ୍ର କୁଶଲଂ ଚୋକ୍ତ୍ଵା ବଲଦେଵୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍। ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ ଵିପ୍ର କୁତସ୍ତ୍ଵଂ ଚାଗତୋ ହ୍ଯସି
ସମସ୍ତେ ସ୍ଥାନେ ଭଲ ଅଛି ବୋଲି କହି, ବଳରାମ କହିଲେ, 'ମୋତେ କୃପା କର, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?'
ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଵଦ ତ୍ଵଂ ଵଦତାଂଵର। ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚୈଵ ତୀର୍ଥାନି ଵନାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
'ତୁମେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦେଖିଛ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ଆମକୁ ପାହାଡ଼, ତୀର୍ଥ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ କୁହ।'
ତୀର୍ଥାନାଂ ଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ଭାରତ। ଆପଗାନାଂ ଵନାନାଂ ଚ କଥଯାମାସ ତାଃ କଥାଃ
ସେ ତୀର୍ଥ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାର କଥା ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମକଥାଃ ପୁଣ୍ଯା ଵୃଷ୍ଣିଵୀରା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ। ଅପୂଜଯଂସ୍ତଦା ଭିକ୍ଷୁଂ କଥାନ୍ତେ ଜନମେଜଯ
ଧର୍ମର ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣି, ଭୃଷ୍ଣିବୀରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାପସଙ୍କୁ କଥା ଶେଷରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଜନମେଜୟ।
ତତସ୍ତୁ ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତି ସ୍ମ ଭାରତ। ଅଯଂ ଦେଶାତିଥିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଯତିଲିଙ୍ଗଧରୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଆଲୋଚନା କଲେ, 'ଏହି ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଥିବା, ତପସ୍ବୀ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ।'
ଆଵାସଂ କମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵସେତ ନିରୁପଦ୍ରଵଃ। ଇତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରବ୍ରୁଵନ୍ତସ୍ତୁ ରୌହିଣେଯଂ ଚ ଯାଦଵାଃ
'ସେ ଏଠାରେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ରହୁନ୍ତୁ,' ଏପରି କହି ଯାଦବମାନେ ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦଦୃଶୁଃ କୃଷ୍ଣମାଯାନ୍ତଂ ସର୍ଵେ ଯାଦଵନନ୍ଦନମ୍। ଏହି କେଶଵ ତାତେତି ରୌହିଣେଯୋ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯାଦବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ; ରୋହିଣୀପୁତ୍ର କହିଲେ, 'ଆସ, କେଶବ, ପ୍ରିୟ।'
ଯତିଲିଙ୍ଗଧରୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଦେଶାତିଥିରଯଂ ଦ୍ଵିଜଃ। ଵର୍ଷମାସନିଵାସାର୍ଥମାଗତୋ ନଃ ପୁରଂ ପ୍ରତି। ସ୍ଥାନେ ଯସ୍ମିନ୍ନିଵସତୁ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଜନାର୍ଦନ
'ଏହି ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତପସ୍ବୀ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ଆମ ସହରକୁ ଚାରି ମାସ ରହିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଏହିଠାରେ କେଉଁଠି ରହିବେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୋତେ କୁହ।'