ଵର୍ତମାନେଷୁ ଧର୍ମେଣ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଵ୍ଯଵର୍ଧନ୍କୁରଵଃ ସର୍ଵେ ହୀନଦୋଷାଃ ସୁଖାନ୍ଵିତାଃ
ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ରହୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ କୁରୁବଂଶୀ ଦୋଷରହିତ ଓ ସୁଖୀ ହୋଇ ଉନ୍ନତି କରୁଥିଲେ।
ଅଥ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। କସ୍ଯଚିତ୍ତସ୍କରା ଜହ୍ରୁଃ କେଚିଦ୍ଗା ନୃପସତ୍ତମ
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ହେ ରାଜା, କିଛି ଚୋର କେତେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗାଁ ଚୋରି କଲେ।
ହ୍ରିଯମାଣେ ଧନେ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। ଆଗମ୍ଯ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମୁଦକ୍ରୋଶତ୍ସ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ତାଙ୍କର ଧନ ସାଇଁଘାଁ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆସି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ହ୍ରିଯତେ ଗୋଧନଂ କ୍ଷୁଦ୍ରୈର୍ନୃଶଂସୈରକୃତାତ୍ମଭିଃ। ପ୍ରସହ୍ଯ ଚାସ୍ମଦ୍ଵିଷଯାଦଭ୍ଯଧାଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ନିଚ୍ଚଟ, ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଅଧର୍ମୀ ଲୋକମାନେ ଆମ ଗୋଧନ ଛିଣି ନେଉଛନ୍ତି; ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆମ ଦେଶରୁ ଜୋରକରି ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ପ୍ରଶାନ୍ତସ୍ଯ ହଵିର୍ଧ୍ଵାଙ୍କ୍ଷୈଃ ପ୍ରଲୁପ୍ଯତେ। ଶାର୍ଦୂଲସ୍ଯ ଗୁହାଂ ଶୂନ୍ଯାଂ ନୀଚଃ କ୍ରୋଷ୍ଟାଭିମର୍ଦତି
ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ହବି ଚୋରମାନେ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି; ଯେପରି ଏକ ନିମ୍ନ ଶିଆଳ ଖାଲି ବାଘର ଗୁହାକୁ ଉଲଟାଇ ଦେଉଛି।
ଅରକ୍ଷିତାରଂ ରାଜାନଂ ବଲିଷଦ୍ଭାଗହାରିଣମ୍। ତମାହୁଃ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ସମଗ୍ରଂ ପାପଚାରିଣମ୍
ଯେ ରାଜା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେଶର ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧର୍ମୀ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଵେ ହୃତେ ଚୋରୈର୍ଧର୍ମାର୍ଥେ ଚ ଵିଲୋପିତେ। ରୋରୂଯମାଣେ ଚ ମଯି କ୍ରିଯତାଂ ହସ୍ତଧାରଣା
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତି ଚୋରମାନେ ଚୋରାଇ ନେଲେ ଓ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦୁଛି, ଏବେ କିଏ ହସ୍ତଧାରଣ କରିବେ।
ରୋରୂଯମାଣସ୍ଯାଭ୍ଯାଶେ ଭୃଶଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତାନି ଵାକ୍ଯାନି ଶୁଶ୍ରାଵ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
କନ୍ଦୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ, ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଲେ; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଏହାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଶୁଣିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଚ ମହାବାହୁର୍ମା ଭୈରିତ୍ଯାହ ତଂ ଦ୍ଵିଜମ୍। ଆଯୁଧାନି ଚ ଯତ୍ରାସନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାଂ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନଞ୍ଜୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ', ଏବଂ ଯେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣଯା ସହ ତତ୍ରାସ୍ତେ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ସଂପ୍ରଵେଶାଯ ଚାଶକ୍ତୋ ଗମନାଯ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବ ଭିତରକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ବାହାରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଚାର୍ତସ୍ଯ ତୈର୍ଵାକ୍ଯୈଶ୍ଚୋଦ୍ଯମାନଃ ପୁନଃପୁନଃ। ଆକ୍ରନ୍ଦେ ତତ୍ର କୌନ୍ତେଯଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦୁଃଖିତଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ କଥାରେ ପୁନିପୁନି ଉତ୍ସାହିତ ହେଇ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ଚିନ୍ତାରେ ରଖିଲେ।
ହ୍ରିଯମାଣେ ଧନେ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ତପସ୍ଵିନଃ। ଅଶ୍ରୁପ୍ରମାର୍ଜନଂ ତସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯମିତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ଛିଣି ନେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଶ୍ରୁ ପୋଛିବା ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ଉପର୍ରେକ୍ଷଣଜୋଽଧର୍ମଃ ସୁମହାନ୍ସ୍ଯାନ୍ମହୀପତେଃ। ଯଦ୍ଯସ୍ଯ ରୁଦତୋ ଦ୍ଵାରି ନ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ରକ୍ଷଣମ୍
ଯଦି ଆଜି ମୁଁ ଏଠି କନ୍ଦୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ରାଜା ପାଇଁ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ ହେବ।
ଅନାସ୍ତିକ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମସ୍ମାକମପି ରକ୍ଷଣେ। ପ୍ରତିତିଷ୍ଠେତ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ନଧର୍ମଶ୍ଚୈଵ ନୋ ଭଵେତ୍
ଯଦି ଆମେ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବୁ, ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଅନାସ୍ତିକତା ବ୍ୟାପିଯିବ, ଏହି ଜଗତରେ ଅଧର୍ମ ବଢ଼ିଯିବ।
ଅନାପୃଚ୍ଛଯ ତୁ ରାଜାନଂ ଗତେ ମଯି ନ ସଂଶଯଃ। ଅଜାତଶତ୍ରୋର୍ନୃପତେର୍ମଯି ଚୈଵାନୃତଂ ଭଵେତ୍
ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନେଇନଥିବାବେଳେ ଯଦି ଚାଲିଯାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅସତ୍ୟ ଆଜାତଶତ୍ରୁ ଓ ମୋ ପାଖରେ ଲାଗିଯିବ।
ଅନୁପ୍ରଵେଶେ ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ଵନଵାସୋ ଭଵେନ୍ମମ। ସର୍ଵମନ୍ଯତ୍ପରିହୃତଂ ଧର୍ଷଣାତ୍ତୁ ମହୀପତେଃ
ଯଦି ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ମୋତେ ବନବାସ ହେବ; ଅନ୍ୟ ସବୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅଧର୍ମୋ ଵୈ ମହାନସ୍ତୁ ଵନେ ଵା ମରଣଂ ମମ। ଶରୀରସ୍ଯ ଵିନାଶେନ ଧର୍ମ ଏଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଏହା ଅତି ବଡ଼ ଅଧର୍ମ ହେବ, କିମ୍ବା ବନରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ; ଶରୀର ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ।
ଏଵଂ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତତଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଅନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ ରାଜାନମାପୃଚ୍ଛଯ ଚ ଵିଶାଂପତେ
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଚାହିଲେ।
ମୁଖମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ନିବିଡମୁତ୍ତରୀଯେଣ ଵାସସା। ଅଗ୍ରଜଂ ଚାର୍ଜୁନୋ ଗେହାଦଭିଵାଦ୍ଯାଶୁ ନିଃସୃତଃ
ମୁହଁକୁ ଗଢ଼ିଆ ଉତ୍ତରୀୟ ପୋଶାକରେ ଢାକି, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଭାଇଁକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଘରୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଗଲେ।
ଧନୁରାଦାଯ ସଂହୃଷ୍ଟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗମ୍ଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଯାଵତ୍ପରଧନୈର୍ଷିଣଃ
ଧନୁଷ ଧରି ଆନନ୍ଦରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଚଳନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୋରମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଧନ ରଖିଛନ୍ତି।'
ନ ଦୂରେ ତେ ଗତାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରାସ୍ତାଵଦ୍ଗଚ୍ଛାଵହେ ସହ। ଯାଵନ୍ନିଵର୍ତଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ଚୋରହସ୍ତାଦ୍ଧନଂ ତଵ
ସେମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି, ଏହିଠାରୁ ଆମେ ଦୁଇଝଣେ ଏକାସାଥିରେ ଚଳିବା। ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଧନ ଚୋରମାନଙ୍କ ହାତରୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି।
ସୋଽନୁସୃତ୍ଯ ମହାବାହୁର୍ଧନ୍ଵୀ ଵର୍ମୀ ରଥୀ ଧ୍ଵଜୀ। ଶରୈର୍ଵିଧ୍ଵସ୍ଯ ତାଂଶ୍ଚୋରାନଵଜିତ୍ଯ ଚ ତଦ୍ଧନମ୍
ତାପରେ, ବଳଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରୀ, କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ରଥ ଉପରେ ପତାକା ନେଇଥିବା ସେ ନୀକଟରେ ଥିବା ଚୋରମାନଙ୍କୁ ଧନୁଷର ତୀରରେ ଭଗାଇଦେଲେ ଏବଂ ସେଇ ଧନ ଫେରାଇ ନେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ସମୁପାକୃତ୍ଯ ଯଶଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତତସ୍ତଦ୍ଗେଧନଂ ପାର୍ଥୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ମୈ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିଲେ ଏବଂ ସେଇ ଧନ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଆଜଗାମ ପୁରଂ ଵୀରଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ସୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ଗୁରୂନ୍ସର୍ଵାନ୍ସର୍ଵୈଶ୍ଚାପ୍ଯଭିନନ୍ଦିତଃ
ବୀର ସବ୍ୟସାଚୀ ଧନଞ୍ଜୟ ପୁରକୁ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ବାଗତ ହେଲେ।
ଧର୍ମରାଜମୁଵାଚେଦଂ ଵ୍ରତମାଦିଶ ମେ ପ୍ରଭୋ। ସମଯଃ ସମତିକ୍ରାନ୍ତୋ ଭଵତ୍ସଂଦର୍ଶନେ ମଯା
ସେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ମୋର ବ୍ରତରେ ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମୋ ପାଖରେ ଅତିକ୍ରମ ହୋଇଯାଇଛି।'
ଵନଵାସଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ସମଯୋ ହ୍ଯେଷ ନଃ କୃତଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଧର୍ମରାସ୍ତୁ ସହସା ଵାକ୍ଯମପ୍ରିଯମ୍
'ମୁଁ ଏବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି, କାରଣ ଏହି ଅନୁବନ୍ଧ ଆମେ କରିଥିଲୁ।' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମରାଜ ହଠାତ୍ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିଲେ।
କଥମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଵାଚା ଶୋକାର୍ତଃ ସଜ୍ଜମାନଯା। ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଗୁଡାକେଶଂ ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତରମଚ୍ଯୁତମ୍
ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଦୋଷରହିତ ଭାଇ ଗୁଡାକେଶଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହା କିପରି ହେଲା?'
ଉଵାଚ ଦୀନୋ ରାଜା ଚ ଧନଞ୍ଜଯମିଦଂ ଵଚଃ। ପ୍ରମାଣମସ୍ମି ଯଦି ତେ ମତ୍ତଃ ଶୃଣୁ ଵଚୋଽନଘ
ଦୁଃଖିତ ରାଜା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯଦି ମୁଁ ତୁମର ଆଜ୍ଞାଦାତା, ଓ ଦୋଷରହିତ, ତେବେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।'
ଅନୁପ୍ରଵେଶେ ଯଦ୍ଵୀର କୃତଵାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମମାପ୍ରିଯମ୍। ସର୍ଵଂ ତଦନୁଜାନାମି ଵ୍ଯଲୀକଂ ନ ଚ ମେ ହୃଦି
'ହେ ବୀର, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଯାହା କିଛି ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିଛ, ମୁଁ ସେସବୁକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; ମୋ ହୃଦୟରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।'
ଗୁରୋରନୁପ୍ରଵେଶୋ ହି ନୋପଘାତୋ ଯଵୀଯସଃ। ଯଵୀଯସୋଽନୁପ୍ରଵେଶୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଵିଧିଲୋପକଃ
'ଗୁରୁଠାରୁ ଛୋଟ ଲୋକ ଗୁରୁ ପରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ତାହା ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଛୋଟ ଲୋକ ଗୁରୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ତେବେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ।'