ନୈଷା ତଵ ମମୈଷେତି ତତସ୍ତୌ ମନ୍ଯୁରାଵିଶତ୍। ତସ୍ଯା ରୂପେଣ ସଂମତ୍ତୌ ଵିଗତସ୍ନେହସୌହୃଦୌ
"ଏ ତୋର ନୁହେଁ, ଏ ମୋର!"—ଏଭଳି କହି ଦୁଇଜଣ ରେ ରୋଷ ଆସିଗଲା। ତାଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତା ହରାଇଗଲା।
ତସ୍ଯା ହେତୋର୍ଗଦେ ଭୀମେ ସଂଗୃହ୍ଣୀତାମୁଭୌ ତଦା। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଚ ଗଦେ ଭୀମେ ତସ୍ଯାଂ ତୌ କାମମୋହିତୌ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଧରିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ମଦ ଓ କାମରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।
ଅହଂପୂର୍ଵମହଂପୂର୍ଵମିତ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ନିଜଘ୍ନତୁଃ। ତୌ ଗଦାଭିହତୌ ଭୀମୌ ପେତତୁର୍ଧରଣୀତଲେ
"ମୁଁ ପ୍ରଥମେ! ମୁଁ ପ୍ରଥମେ!" ବୋଲି ଦୁଇଜଣେ ପରସ୍ପରକୁ ମାଡ଼ିଲେ। ଭୟଙ୍କର ଗଦାରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଦୁଇଜଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ରୁଧିରେଣାଵସିକ୍ତାଙ୍ଗୌ ଦ୍ଵାଵିଵାର୍କୌ ନଭଶ୍ଚ୍ଯୁତୌ। ତତସ୍ତା ଵିଦ୍ରୁତା ନାର୍ଯଃ ସ ଚ ଦୈତ୍ଯଗଣସ୍ତଥା
ତାଙ୍କର ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା, ଦୁଇଜଣ ସିଂହ ପରି ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲେ। ତାପରେ ସେଠାରେ ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ପାତାଲମଗମତ୍ସର୍ଵୋ ଵିଷାଦଭଯକମ୍ପିତଃ। ତତଃ ପିତାମହସ୍ତତ୍ର ସହଦେଵୈର୍ମହର୍ଷିଭିଃ
ସମସ୍ତେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ପାତାଳକୁ ଚଳିଗଲେ; ତାପରେ ପିତାମହ ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଆଜଗାମ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପୂଜଯଂଶ୍ଚ ତିଲୋତ୍ତମାମ୍। ଵରେଣ ଚ୍ଛନ୍ଦଯାମାସ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରପିତାମହଃ
ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଥିବା ସେ, ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଏବଂ ପିତାମହ ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମତ ବର ଦେବାକୁ କହିଲେ।
ଵରଂ ଦିତ୍ସୁଃ ସ ତତ୍ରୈନାଂ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରାହ ପିତାମହଃ। ଆଦିତ୍ଯଚରିତାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ଵିଚରିଷ୍ଯସି ଭାମିନି
ବର ଦେବାକୁ ଚାହିଁ, ପିତାମହ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: 'ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଚଳିପାରିବ।'
ତେଜସା ଚ ସୁଦୃଷ୍ଟାଂ ତ୍ଵାଂ ନ କରିଷ୍ଯତି କଶ୍ଚନ। ଏଵଂ ତସ୍ଯୈ ଵରଂ ଦତ୍ଵା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ
ତୁମ ତେଜରେ କେହି ତୁମକୁ ଠିକ୍ ଭଳି ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏଭଳି ବର ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ—
ଇନ୍ଦ୍ରେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମାଧାଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ। ଏଵଂ ତୌ ସହିତୌ ଭଊତ୍ଵା ସର୍ଵାର୍ଥେଷ୍ଵେକନିଶ୍ଚଯୌ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତିନି ଲୋକ ଦେଇ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ; ଏଭଳି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ସମସ୍ତ କାମରେ ଏକମତ ହେଲେ—
ତିଲୋତ୍ତମାର୍ଥଂ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଵନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିଜଘ୍ନତୁଃ। ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରଵୀମି ଵଃ ସ୍ନେହାତ୍ସର୍ଵାଭରତସତ୍ତମାଃ
ତିଲୋତ୍ତମା ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ତେଣୁ, ମୁଁ ସ୍ନେହରୁ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହୁଛି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—
ଯଥା ଵୋ ନାତ୍ର ଭେଦଃ ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵେଷାଂ ଦ୍ରୌପଦୀକୃତେ। ତଥା କୁରୁତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ମମ ଚେତ୍ପ୍ରିଯମିଚ୍ଛଥ
ଦ୍ରୌପଦୀ ଦ୍ୱାରା ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ବିଭେଦ ହେଉନାହିଁ; ଏହା ପାଇଁ ଏଭଳି କର, ଯଦି ମୋର ଭଲ ଚାହୁଛ।
ଏଵମୁକ୍ତା ମହାତ୍ମାନୋ ନାରଦେନ ମହର୍ଷିଣା। ସମଯଂ ଚକ୍ରିରେ ରାଜଂସ୍ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯଵଶମାଗତାଃ। ସମକ୍ଷଂ ତସ୍ଯ ଦେଵର୍ଷେର୍ନାରଦସ୍ଯାମିତୌଜସଃ
ମହାର୍ଷି ନାରଦଙ୍କ ଏଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ସେହି ମହାତ୍ମାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅନୁଗତ ହୋଇ, ନାରଦଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ସମ୍ମତି କଲେ।
ଏକୈକସ୍ଯ ଗୃହେ କୃଷ୍ଣା ଵସେଦ୍ଵର୍ଷମକଲ୍ମଷା' ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ନଃ ସହାସୀନାନନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଯୋଽଭିଦର୍ଶଯେତ୍। ସ ନୋ ଦ୍ଵାଦଶ ମାସାନି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଵନେ ଵସେତ୍
କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଘରେ ଏକ ବର୍ଷ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ବସିବେ; ଯିଏ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହ ବସିଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖିଦେବେ, ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ବନରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ରହିବ।
କୃତେ ତୁ ସମଯେ ତସ୍ମିନ୍ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଧର୍ମଚାରିଭିଃ। ନାରଦୋଽପ୍ଯଗମତ୍ପ୍ରୀତ ଇଷ୍ଟଂ ଦେଶଂ ମହାମୁନିଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେହି ସମ୍ମତି କରିବା ପରେ, ମହାମୁନି ନାରଦ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଏଵଂ ତୈଃ ସମଯଃ ପୂର୍ଵଂ କୃତୋ ନାରଦଚୋଦିତୈଃ। ନ ଚାଭିଦ୍ଯନ୍ତ ତେ ସର୍ଵେ ତଦାନ୍ଯୋନ୍ଯେନ ଭାରତ
ଏଭଳି, ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ମତି କଲେ, ଏବଂ ସେ ସମୟରେ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଲେ ନାହିଁ, ହେ ଭାରତ।
ଅଭ୍ଯନନ୍ଦନ୍ତ ତେ ସର୍ଵେ ତଦାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଏତଦ୍ଵିସ୍ତରଶଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ତେ ନରାଧିପ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରସ୍ପର ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଦେଲି, ହେ ରାଜା।
କାଲେ ଚ ତସ୍ମିନ୍ସଂପନ୍ନେ ଯଥାଵଜ୍ଜନମେଜଯ
ଏହି ସମୟ ସମାପ୍ତ ହେଲାବେଳେ, ହେ ଜନମେଜୟ—
ଏଵଂ ତେ ସମଯଂ କୃତ୍ଵା ନ୍ଯଵସଂସ୍ତତ୍ର ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଵଶେ ଶସ୍ତ୍ରପ୍ରତାପେନ କୁର୍ଵନ୍ତୋଽନ୍ଯାନ୍ମହୀକ୍ଷିତଃ
ଏଭଳି ସମ୍ମତି କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାରେ ରହିଲେ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେକୁ ବଶ କରୁଥିଲେ।
ତେଷାଂ ମନୁଜସିଂହାନାଂ ପଞ୍ଚାନାମମିତୌଜସାମ୍। ବଭୂଵ କୃଷ୍ଣା ସର୍ଵେଷାଂ ପାର୍ଥାନାଂ ଵଶଵର୍ତିନୀ
ସେହି ପାଞ୍ଚ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ, କୃଷ୍ଣା ସମସ୍ତ ପାର୍ଥମାନେଙ୍କୁ ଅନୁଗତ ଥିଲେ।
ତେ ତଯା ତୈଶ୍ଚ ସା ଵୀରୈଃ ପତିଭିଃ ସହ ପଞ୍ଚଭିଃ। ବଭୂଵ ପରମପ୍ରୀତା ନାଗୈରିଵ ସରସ୍ଵତୀ
ସେ, ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପତି ସହିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଥିଲେ; ଯେପରି ସରସ୍ୱତୀ ନାଗମାନେ ସହ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଵର୍ତମାନେଷୁ ଧର୍ମେଣ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଵ୍ଯଵର୍ଧନ୍କୁରଵଃ ସର୍ଵେ ହୀନଦୋଷାଃ ସୁଖାନ୍ଵିତାଃ
ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ରହୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ କୁରୁବଂଶୀ ଦୋଷରହିତ ଓ ସୁଖୀ ହୋଇ ଉନ୍ନତି କରୁଥିଲେ।
ଅଥ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। କସ୍ଯଚିତ୍ତସ୍କରା ଜହ୍ରୁଃ କେଚିଦ୍ଗା ନୃପସତ୍ତମ
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ହେ ରାଜା, କିଛି ଚୋର କେତେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗାଁ ଚୋରି କଲେ।
ହ୍ରିଯମାଣେ ଧନେ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। ଆଗମ୍ଯ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମୁଦକ୍ରୋଶତ୍ସ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ତାଙ୍କର ଧନ ସାଇଁଘାଁ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆସି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ହ୍ରିଯତେ ଗୋଧନଂ କ୍ଷୁଦ୍ରୈର୍ନୃଶଂସୈରକୃତାତ୍ମଭିଃ। ପ୍ରସହ୍ଯ ଚାସ୍ମଦ୍ଵିଷଯାଦଭ୍ଯଧାଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ନିଚ୍ଚଟ, ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଅଧର୍ମୀ ଲୋକମାନେ ଆମ ଗୋଧନ ଛିଣି ନେଉଛନ୍ତି; ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆମ ଦେଶରୁ ଜୋରକରି ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ପ୍ରଶାନ୍ତସ୍ଯ ହଵିର୍ଧ୍ଵାଙ୍କ୍ଷୈଃ ପ୍ରଲୁପ୍ଯତେ। ଶାର୍ଦୂଲସ୍ଯ ଗୁହାଂ ଶୂନ୍ଯାଂ ନୀଚଃ କ୍ରୋଷ୍ଟାଭିମର୍ଦତି
ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ହବି ଚୋରମାନେ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି; ଯେପରି ଏକ ନିମ୍ନ ଶିଆଳ ଖାଲି ବାଘର ଗୁହାକୁ ଉଲଟାଇ ଦେଉଛି।
ଅରକ୍ଷିତାରଂ ରାଜାନଂ ବଲିଷଦ୍ଭାଗହାରିଣମ୍। ତମାହୁଃ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ସମଗ୍ରଂ ପାପଚାରିଣମ୍
ଯେ ରାଜା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେଶର ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧର୍ମୀ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଵେ ହୃତେ ଚୋରୈର୍ଧର୍ମାର୍ଥେ ଚ ଵିଲୋପିତେ। ରୋରୂଯମାଣେ ଚ ମଯି କ୍ରିଯତାଂ ହସ୍ତଧାରଣା
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତି ଚୋରମାନେ ଚୋରାଇ ନେଲେ ଓ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦୁଛି, ଏବେ କିଏ ହସ୍ତଧାରଣ କରିବେ।
ରୋରୂଯମାଣସ୍ଯାଭ୍ଯାଶେ ଭୃଶଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତାନି ଵାକ୍ଯାନି ଶୁଶ୍ରାଵ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
କନ୍ଦୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ, ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଲେ; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଏହାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଶୁଣିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଚ ମହାବାହୁର୍ମା ଭୈରିତ୍ଯାହ ତଂ ଦ୍ଵିଜମ୍। ଆଯୁଧାନି ଚ ଯତ୍ରାସନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାଂ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନଞ୍ଜୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ', ଏବଂ ଯେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣଯା ସହ ତତ୍ରାସ୍ତେ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ସଂପ୍ରଵେଶାଯ ଚାଶକ୍ତୋ ଗମନାଯ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବ ଭିତରକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ବାହାରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ।