ପୁନଃ ପୁନଶ୍ଚ ସଂହର୍ଷାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭର ପୌରଵ। ଅଦ୍ଯୈଵ ନାରଦଃ ଶ୍ରୀମାନାଗମିଷ୍ଯତି ସତ୍ଵରଃ
ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଅ, ହେ ପୌରବ; ଆଜି ଏହି ଦିନେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରଦ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଆସିବେ।
ଆଦତ୍ସ୍ଵ ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯାନି ଶାସନଂ କୁରୁ ତସ୍ଯ ଵୈ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ କୁନ୍ତୀମଭିଵାଦ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବା ଓ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିବା; ଏଭଳି କହି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ଗମିଷ୍ଯାମି ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ସେ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଯିବି—ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।'
ଆର୍ଯେଣ ସମଭିଜ୍ଞାତଂ ତ୍ଵଯା ଵୈ ଯଦୁପୁଙ୍ଗଵ। ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଗୋଵିନ୍ଦ ଦୁଃଖଂ ତୀର୍ଣଂ ମହତ୍ତରମ୍
ଆପଣ ଯାହା ବୁଝିଛନ୍ତି, ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିଛ; ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ନାଥ ହେବାରୁ ଆମେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅତିକ୍ରମ କରିଛୁ।
ତ୍ଵଂ ହି ନାଥସ୍ତ୍ଵନାଥାନାଂ ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଵିଶେଷତଃ। ସର୍ଵଦୁଃଖାନି ଶାମ୍ଯନ୍ତି ତଵ ସଂଦର୍ଶନାନ୍ମମ
ତୁମେ ନାଥ ହିଁ ନାଥହୀନ ଓ ବିଶେଷ କରି ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କ; ମୋ ଦୁଃଖ ସବୁ ତୁମେ ଦେଖିଲେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ମରସ୍ଵୈନାନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ତେନ ଜୀଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏହି କଥାମାନେ ମନେ ରଖ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
କରିଷ୍ଯାମୀତି ଚାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଅଭିଵାଦ୍ଯ ପିତୃଷ୍ଵସାମ୍। ଗମନାଯ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ଵାସୁଦେଵଃ ସହାନୁଗଃ
'ମୁଁ ଏହା କରିବି' ବୋଲି କହି, ପିତୃସ୍ୱସାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଯିବାକୁ ମନସ୍କାମ କଲେ।
ତାନ୍ନିଵେଶ୍ଯ ତତୋ ଵୀରଃ ସହ ରାମେଣ କୌରଵାନ୍। ଯଯୌ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵାନୁମତେ ତଦା
ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସେ ବୀର ଭାଇ ବଳରାମ ସହିତ କୌରବମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇଲେ, ହେ ରାଜା।
ଏଵଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ତଦିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ତପୋଧନ। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ହେ ତପସ୍ୱୀ, ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଣ କଲେ?
ସର୍ଵ ଏଵ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ ମମ ପିତାମହାଃ। ଦ୍ରୌପଦୀ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଚ କଥଂ ତାନନ୍ଵଵର୍ତତ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା ଓ ମୋର ପିତାମହ; ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ କିପରି ସେମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କଲେ?
କଥମାସୁଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣାଯାମେକସ୍ଯାଂ ତେ ନରର୍ଷଭାଃ। ଵର୍ତମାନା ମହାଭାଗା ନାଭିଦ୍ଯନ୍ତ ପରସ୍ପରମ୍
କେବଳ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ରହି, ସେ ମହାଭାଗ ପୁରୁଷମାନେ କିପରି ପରସ୍ପର ସହିତ ବିରୋଧ କଲେ ନାହିଁ?
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ତତ୍ର ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାତଥମ୍। ତେଷାଂ ଚେଷ୍ଟିତମନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଯୁକ୍ତାନାଂ କୃଷ୍ଣଯା ସହ
ମୁଁ ଏହା ସଠିକ୍ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ରହି, ପରସ୍ପର କିପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତତ୍। ରେମିରେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ କୃଷ୍ଣଯା ସହ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ମହାତେଜାଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ପାଲଯାମାସ ଧର୍ମେଣ ପୃଥିଵୀଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ
ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଧର୍ମରେ ଭୂମିର ଶାସନ କଲେ।
ଜିତାରଯୋ ମହାତ୍ମାନଃ ସତ୍ଯଧର୍ମପରାଯଣାଃ। ଏଵଂ ପୁରମିଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତତ୍ରୋଷୁଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନାଃ
ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜିତିଥିବା, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନମାନେ, ଏହି ସହରକୁ ପାଇଁ ଏଠାରେ ବସିଲେ।
କୁର୍ଵାଣାଃ ପୌରକାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ଭରତର୍ଷଭାଃ। ଆସାଂଚକ୍ରୁର୍ମହାର୍ହେଷୁ ପାର୍ଥିଵେଷ୍ଵାସନେଷୁ ଚ
ଭାରତବଂଶର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତ ପୌର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ରାଜାସନରେ ବସିଥିଲେ।
ତେଷୁ ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଆଯଯୌ ଧର୍ମରାଜଂ ତୁ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋଽଥ ନାରଦଃ
ସେହି ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମହାମୁନି ନାରଦ ଆସିଲେ।
ପଥା ନକ୍ଷତ୍ରଜୁଷ୍ଟେନ ସୁପର୍ଣାଚରିତେନ ଚ। ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯପ୍ରକାଶେନ ସେଵିତେନ ମହର୍ଷିଭିଃ
ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଏମିତି ଏକ ପଥରେ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତାରାମାନେ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଚାଲିଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଯାଉଥିଲେ।
ନଭସ୍ସ୍ଥଲେନ ଦିଵ୍ଯେନ ଦୁର୍ଲଭେନାତପସ୍ଵିନାମ୍। ଭୂତାର୍ଚିତୋ ଭୂତଧରାଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ଦିରଭୂଷିତାମ୍
ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶମାର୍ଗରେ, ଯାହା ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ନଗର ଓ ରାଜମହଳରେ ଶୋଭିତ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଵେକ୍ଷମାଣୋ ଦ୍ଯୁତିମାନାଜଗାମ ମହାତପାଃ। ସର୍ଵଵେଦାନ୍ତଗୋ ଵିପ୍ରଃ ସର୍ଵଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ
ସବୁକିଛି ଦେଖୁଥିବା, ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ତପସ୍ବୀ, ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତ ଓ ବେଦଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଲେ।
ପରେଣ ତପସା ଯୁକ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମେଣ ତପସା ଵୃତଃ। ନଯେ ନୀତୌ ଚ ନିସ୍ତୋ ଵିଶ୍ରୁତଶ୍ଚ ମହାମୁନିଃ
ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟାରେ ଯୋଗ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ୟାରେ ଆବୃତ, ନୀତି ଓ ଶାସନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ମହାମୁନି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ପରାତ୍ପରତରଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଧର୍ମାନ୍ସମଭିଜଗ୍ମିଵାନ୍। ଭାଵିତାତ୍ମା ଗତରଜାଃ ଶାନ୍ତୋ ମୃଦୁର୍ଋଜୁର୍ଦିଵଜଃ
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ, ରାଗ ଶୂନ୍ୟ, ଶାନ୍ତ, ମୃଦୁ, ସିଧାସଳଖ, ଏବଂ ଆତ୍ମନିୟମର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ।
ଧର୍ମେଣାଧିଗତଃ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵଦାନଵମାନୁଷୈଃ। କ୍ଷୀଣକର୍ମସୁ ପାପେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଵିଵିଧେଷୁ ଚ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ପରିଚିତ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କର୍ମ ଓ ପାପ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ସର୍ଵଥା କୃତମର୍ଯାଦୋ ଵେଦେଷୁ ଵିଵିଧେଷୁ ଚ। ଶତଶଃ ସୋମପା ଯଜ୍ଞେ ପୁଣ୍ଯେ ପୁଣ୍ଯକୃଦଗ୍ନିଚିତ୍
ସେ ସବୁପ୍ରକାରେ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ବେଦରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ଶତଶଃ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ସୋମପାନ କରିଥିଲେ, ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଋକ୍ସାମଯଜୁଷାଂ ଵେତ୍ତା ନ୍ଯାଯଦୃଗ୍ଧର୍ମକୋଵିଦଃ। ଋଜୁରାରୋହବାନ୍ଵୃଦ୍ଧୋ ଭୂଯିଷ୍ଠପଥିକୋଽନଘଃ
ସେ ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁର୍ବେଦର ଜ୍ଞାନୀ, ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସିଧାସଳଖ, ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ବୃଦ୍ଧ, ବହୁତ ଦେଶ ଦେଖିଥିବା ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଥିଲେ।
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଶିଖଯୋପେତଃ ସଂପନ୍ନଃ ପରମତ୍ଵିଷା। ଅଵଦାତେ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମେ ଚ ଦିଵ୍ଯେ ଚ ରଚିତେ ଶୁଭେ
ମୃଦୁ ଚୁଡ଼ା ଧାରଣ କରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତେଜରେ ଭରପୂର, ଶୁଭ୍ର, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ମହେନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତେ ମହତୀ ବିଭ୍ରତ୍ପରମଵାସସୀ। ଜାମ୍ବୂନଦମଯେ ଦିଵ୍ଯେ ଗଣ୍ଡୂପଦମୁଖେ ନଵେ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମହାନ୍ ଉପର ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ନୂତନ ସୁନାରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ କମରବନ୍ଧ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ତାଲା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଅଗ୍ନ୍ଯର୍କସଦୃଶେ ଦିଵ୍ଯେ ଧାରଯନ୍କୁଣ୍ଡଲେ ଶୁଭେ। ରାଜତଚ୍ଛତ୍ରମୁଚ୍ଛ୍ରିତ୍ଯ ଚିତ୍ରଂ ପରମଵର୍ଚସମ୍
ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର କଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ରୂପବାନ୍ ରୂପରେ ରୂପା ଛତା ଧରିଥିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପମନ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମୁତ୍ତମମ୍। ଭଵନେ ଭୂମିପାଲସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତିରିଵାପ୍ଲୁତଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜ ପାଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ମହଳକୁ ବୃହସ୍ପତି ପରି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସଂହିତାଯାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସ୍ଥିତସ୍ଯୋପସ୍ଥିତସ୍ଯ ଚ। ଦ୍ଵିପଦସ୍ଯ ଚ ଧର୍ମସ୍ଯ କ୍ରମଧର୍ମସ୍ଯ ପାରଗଃ
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସଂହିତାରେ ଦକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିପଦ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ କ୍ରମ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।