ତତ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପସଙ୍କାଶମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ଵ୍ଯରୋଚତ। ପୁରୀଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତାଂ ନିର୍ମିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ସହର ଦେବତାମାନଙ୍କ ନଗର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି।
ପୌରଵାଣାମଧିପତିଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। କୃତମଙ୍ଗଲସତ୍କାରୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ
ପୌରବମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆଦର କରିଥିଲେ।
ଦ୍ଵୈପାଯନଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଧୌମ୍ଯସ୍ଯାଭିମତେ ସ୍ଥିତଃ। ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ରାଜା ରାଜମାର୍ଗମତୀତ୍ଯ ଚ
ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ରାଜପଥ ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଔପଵାହ୍ଯଗତୋ ରାଜା କେଶଵେନ ସହାଭିଭୂଃ। ତୋରଣଦ୍ଵାରସୁମୁଖଂ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଦ୍ଵାରସଂଯୁତମ୍
ରାଜା ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସି, କେଶବଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା, ଯାହାରେ ବତିସଟି ଦ୍ୱାର ଥିଲା, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵର୍ଧମାନପୁରଦ୍ଵାରାତ୍ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ବହଵୋ ଭୃଶମ୍
ଫଳିଥିବା ସହରର ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ରାଜା ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଶଂଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଶବ୍ଦ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଉଚ୍ଚରିତ ହେଉଥିଲା।
ଜଯେତି ବ୍ରାହ୍ମଣଗିରଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ମୁନିଭିଃ ସୂତମାଗଧବନ୍ଦିଭିଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର 'ଜୟ' ଧ୍ୱନି ହଜାର ହଜାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ମୁନି, ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଔପଵାହ୍ଯଗତୋ ରାଜା ରାଜମାର୍ଗମତୀତ୍ଯ ଚ। କୃତମଙ୍ଗଲସତ୍କାରଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ଗୃହୋତ୍ତମମ୍
ରାଜା ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସି, ରାଜପଥ ଦେଇ ଯାଇ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭଵନଂ ରାଜା ନାଗରୈରଭିସଂଵୃତଃ। ପ୍ରହୃଷ୍ଟମୁଦିତୈରାସୀତ୍ସତ୍କାରୈରଭିପୂଜିତଃ
ଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜା ନଗରବାସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆଦର ପାଇଥିଲେ।
ପୂଜଯାମାସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାନ୍କେଶେନ ମହାତ୍ମନା। ତତସ୍ତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ନଗରଂ ନରନାରୀଗଣାଯୁତମ୍
ସେ ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କଲେ; ତା'ପରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସହର, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ନର-ନାରୀ ଥିଲେ—
ଗୋଧନୈଶ୍ଚ ସମାକୀର୍ଣଂ ସସ୍ଯୈର୍ଵୃଦ୍ଧିଂ ତଦାଗମତ୍
—ଏବଂ ଗୋଧନ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା—ସେତେବେଳେ ଏହା ଉନ୍ନତି ପାଇଲା।
ତେଷାଂ ପୁଣ୍ଯଜନୋପେତଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମାଵିଶତାଂ ମହତ୍। ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାରାଜ ଶଶ୍ଵତ୍ପ୍ରୀତିରଵର୍ଧତ
ସେହି ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକମାନେ ଥିବା ବଡ଼ ଦେଶକୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ିଗଲା, ରାଜନ।
ସୌବଲେନ ଚ କର୍ଣେନ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ କୃପେଣ ଚ।' ତଥା ଭୀଷ୍ମେଣ ରାଜ୍ଞା ଚ ଧର୍ମପ୍ରଣଯିନା ସଦା
ସୌବଳ, କର୍ଣ୍ଣ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, କୃପ ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ ଓ ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—
ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥଵାସିନଃ। ପଞ୍ଚଭିସ୍ତୈର୍ମହେଷ୍ଵାସୈରିନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପୈଃ ସମାଵୃତମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥର ବାସିନ୍ଦା ହେଲେ, ଏହି ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ଶୁଶୁଭେ ତତ୍ପୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ନାଗୈର୍ଭୋଗଵତୀ ଯଥା। `ତତସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ
ସେହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସହର ନାଗମାନଙ୍କ ଭୋଗବତୀ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା; ତା'ପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେଉଁଠାରୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ଦ୍ଵୈପାଯନଂ ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ନରାଧିପଃ। ଵାର୍ଷ୍ଣେଯମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା ଗନ୍ତୁକାମଂ କୃତକ୍ଷଣମ୍
ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଓ ବିଦାୟ ନେଇ, ରାଜା ତାପରେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ।
ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମଯାଽନଘ। ପ୍ରସାଦାଦେଵ ତେ ଵୀର ଶୂନ୍ଯଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ସୁଦୁର୍ଗମମ୍
ତୁମ ଦୟାରେ, ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ, ମୁଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଛି; ତୁମ ଦୟା ଦ୍ୱାରା, ହେ ବୀର, ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଦେଶ ପୁନଃ ସଫଳ ହୋଇଛି।
ତଵୈଵ ତୁ ପ୍ରସାଦେନ ରାଜ୍ଯସ୍ଥାଶ୍ଚ ଭଵାମହେ। ଗତିସ୍ତ୍ଵମାପତ୍କାଲେଽପି ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ମାଧଵ
ତୁମ ଦୟାରେ ଆମେ ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଅବିଚଳ ରହିପାରିଛୁ; ହେ ମାଧବ, ଆପଦରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ କୃତ୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ କାରଯସ୍ଵ ଭଵାନ୍ହି ନଃ। ଯଦିଷ୍ଟମନୁମନ୍ତଵ୍ଯଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ତ୍ଵଯାଽନଘ
କଣ କରିବା ଉଚିତ ତୁମେ ଜାଣିଛ; ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ଏହା କରାଅ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ତାହା ଅନୁମୋଦନ କର।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରଭାଵାନ୍ମହାରାଜ୍ଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ହି ସ୍ଵଧର୍ମତଃ। ପିତୃପୈତାମହଂ ରାଜ୍ଯଂ କଥଂ ନ ସ୍ଯାତ୍ତଵ ପ୍ରଭୋ
ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଏହି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ନ୍ୟାୟରେ ପାଇଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ପିତା ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କର ଏହି ରାଜ୍ୟ କିପରି ତୁମର ହେବ ନାହିଁ?
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା ଦୁରାଚାରାଃ କିଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ଯଥେଷ୍ଟଂ ପାଲଯ ଜଗଚ୍ଛଶ୍ଵଦ୍ଧର୍ମଧୁରଂ ଵହ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି କରୁଥିବା ପୁଅମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ କଣ କରିପାରିବେ? ଯେପରି ଚାହଁ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଶାସନ କର ଓ ଧର୍ମର ଭାର ସଦା ବହ।
ପୁନଃ ପୁନଶ୍ଚ ସଂହର୍ଷାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭର ପୌରଵ। ଅଦ୍ଯୈଵ ନାରଦଃ ଶ୍ରୀମାନାଗମିଷ୍ଯତି ସତ୍ଵରଃ
ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଅ, ହେ ପୌରବ; ଆଜି ଏହି ଦିନେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରଦ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଆସିବେ।
ଆଦତ୍ସ୍ଵ ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯାନି ଶାସନଂ କୁରୁ ତସ୍ଯ ଵୈ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ କୁନ୍ତୀମଭିଵାଦ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବା ଓ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିବା; ଏଭଳି କହି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ଗମିଷ୍ଯାମି ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ସେ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଯିବି—ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।'
ଆର୍ଯେଣ ସମଭିଜ୍ଞାତଂ ତ୍ଵଯା ଵୈ ଯଦୁପୁଙ୍ଗଵ। ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଗୋଵିନ୍ଦ ଦୁଃଖଂ ତୀର୍ଣଂ ମହତ୍ତରମ୍
ଆପଣ ଯାହା ବୁଝିଛନ୍ତି, ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିଛ; ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ନାଥ ହେବାରୁ ଆମେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅତିକ୍ରମ କରିଛୁ।
ତ୍ଵଂ ହି ନାଥସ୍ତ୍ଵନାଥାନାଂ ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଵିଶେଷତଃ। ସର୍ଵଦୁଃଖାନି ଶାମ୍ଯନ୍ତି ତଵ ସଂଦର୍ଶନାନ୍ମମ
ତୁମେ ନାଥ ହିଁ ନାଥହୀନ ଓ ବିଶେଷ କରି ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କ; ମୋ ଦୁଃଖ ସବୁ ତୁମେ ଦେଖିଲେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ମରସ୍ଵୈନାନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ତେନ ଜୀଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏହି କଥାମାନେ ମନେ ରଖ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
କରିଷ୍ଯାମୀତି ଚାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଅଭିଵାଦ୍ଯ ପିତୃଷ୍ଵସାମ୍। ଗମନାଯ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ଵାସୁଦେଵଃ ସହାନୁଗଃ
'ମୁଁ ଏହା କରିବି' ବୋଲି କହି, ପିତୃସ୍ୱସାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଯିବାକୁ ମନସ୍କାମ କଲେ।
ତାନ୍ନିଵେଶ୍ଯ ତତୋ ଵୀରଃ ସହ ରାମେଣ କୌରଵାନ୍। ଯଯୌ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵାନୁମତେ ତଦା
ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସେ ବୀର ଭାଇ ବଳରାମ ସହିତ କୌରବମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇଲେ, ହେ ରାଜା।
ଏଵଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ତଦିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ତପୋଧନ। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ହେ ତପସ୍ୱୀ, ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଣ କଲେ?
ସର୍ଵ ଏଵ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ ମମ ପିତାମହାଃ। ଦ୍ରୌପଦୀ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଚ କଥଂ ତାନନ୍ଵଵର୍ତତ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା ଓ ମୋର ପିତାମହ; ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ କିପରି ସେମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କଲେ?