ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ କୌନ୍ତେଯ ନିବୋଧେଦଂ ଵଚୋ ମମ। `ପାଣ୍ଡୁନା ଵର୍ଧିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ପାଣ୍ଡୁନା ପାଲିତଂ ଜଗତ୍
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ତୁମେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ମୋ କଥା ଶୁଣ; ପାଣ୍ଡୁ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ପାଣ୍ଡୁ ଏହି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଶାସନାନ୍ମମ କୌନ୍ତେଯ ମମ ଭ୍ରାତା ମହାବଲଃ। କୃତଵାନ୍ଦୁଷ୍କରଂ କର୍ମ ନିତ୍ଯମେଵ ଵିଶାଂପତେ
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ମୋ ଆଦେଶରେ ମୋ ବଡ଼ ଭାଇ ସଦା ଦୁର୍ଲଭ କାମ କରିଥିଲେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି କୌନ୍ତେଯ ଶାସନଂ କୁରୁ ମା ଚିରମ୍। ମମ ପୁତ୍ରା ଦୁରାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେଽହଂକାରସଂଯୁତାଃ
ତେଣୁ, କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦେରି ନକରି ମୋ ଆଦେଶ ମାନ; କାରଣ, ମୋ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅହଂକାରରେ ଭରିଆ।
ଶାସନଂ ନ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ମମ ନିତ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ସ୍ଵକାର୍ଯନିରତୈର୍ନିତ୍ଯମଵଲିପ୍ତୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋ ପୁଅମାନେ ସଦା ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଥିବା, ଅଭିମାନୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମୋ ଆଦେଶ ମାନିବେ ନାହିଁ।
ପୁନର୍ଵୈ ଵିଗ୍ରହୋ ମା ଭୂତ୍ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମାଵିଶ। ନ ହି ଵୋ ଵସତସ୍ତତ୍ର କଶ୍ଚିଚ୍ଛକ୍ତଃ ପ୍ରବାଧିତୁମ୍
ପୁନି କୌଣସି ବିରୋଧ ହେଉ ନାହିଁ; ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ତୁମେ ସେଠାରେ ରହିଲେ କେହି ତୁମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ସଂରକ୍ଷ୍ଯମାଣାନ୍ପାର୍ଥେନ ତ୍ରିଦଶାନିଵ ଵଜ୍ରିଣା। ଅର୍ଧରାଜ୍ଯଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥଣାଵିଶ
ପାର୍ଥଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଭଳି ନିରାପଦ ରହିବ; ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କର।
କେଶଵୋ ଯଦି ମନ୍ଯତେ ତତ୍କର୍ତଵ୍ଯମସଂଶଯମ୍
କେଶବ ଯଦି ଏହାକୁ ଉଚିତ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ଏହି କାମ କରାଯାଉ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ନୃପଂ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ। `ଵାସୁଦେଵେନ ସଂମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁପାଵିଶନ୍
ସେଇ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଅଭିଷେକସ୍ଯ ସଂଭାରାନ୍କ୍ଷତ୍ତରାନଯ ମା ଚିରମ୍। ଅଭିଷିକ୍ତଂ କରିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯଦ୍ଯ ଵୈ କୁରୁନନ୍ଦନମ୍
ହେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ଆଣ; ଆଜି ମୁଁ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦକୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବି।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ନୈଗମଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରେଣୀମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵତଃ। ଆହୂଯନ୍ତାଂ ପ୍ରକୃତଯୋ ବାନ୍ଧଵାଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟବସାୟୀ, ସଂଘମୁଖ୍ୟ, ପ୍ରଜା ଓ ବିଶେଷ କରି ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଡାକାଯାଉ।
ପୁଣ୍ଯାହଂ ଵାଚ୍ଯତାଂ ତାତ ଗୋସହସ୍ରଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍। ଗ୍ରାମମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦୀଯନ୍ତାଂ ବହୁଦକ୍ଷିଣାଃ
ଶୁଭ ଦିନ ଘୋଷଣା କରାଯାଉ, ପ୍ରିୟ; ହଜାର ଗାଈ ଦାନ ଦିଅ; ଗ୍ରାମମୁଖ୍ୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ବହୁତ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଙ୍ଗଦେ ମକୁଟଂ କ୍ଷତ୍ତର୍ହସ୍ତାଭରଣମାନଯ। ମୁକ୍ତାଵଲୀଶ୍ଚ ହାରଂ ଚ ନିଷ୍କାଣି କଟକାନି ଚ
ହେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ମୁଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୁକୁଟ, ହାତ ପାଇଁ ଗହଣା, ମୋତିର ମାଳା, ହାର, ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ଆଣ।
କଟିବନ୍ଧଶ୍ଚ ସୂତ୍ରଂ ଚ ତଥୋଦରନିବନ୍ଧନମ୍। ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଧିଷ୍ଠିତା ଗଜାଃ
କମରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଦାଗ, ଉଦରରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସୂତ୍ର ଏବଂ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ଏକ ହଜାର ଆଠଟି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଳନା କରୁଥିବା ହାତୀମାନେ ସଜିଥିଲେ—
ଜାହ୍ନଵୀସଲିଲଂ ଶୀଘ୍ରମାନୀଯନ୍ତାଂ ପୁରୋହିତୈଃ। ଅଭିଷେକୋଦକକ୍ଲିନ୍ନଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍
ପୁରୋହିତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀର ପାଣି ଆଣନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସେଇ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଉ।
ଔପଵାହ୍ଯୋପରିଗତଂ ଦିଵ୍ଯଚାରମରଵୀଜିତମ୍। ସୁଵର୍ଣମଣିଚିତ୍ରେଣ ଶ୍ଵେତଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଶୋଭିତମ୍
ଉତ୍ତମ ଉପବାହ୍ୟ ରଥରେ ବସିଥିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପଖା ହେଉଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଧଳା ଛତାରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ—
ଜଯେତି ଦ୍ଵିଜଵାକ୍ଯେନୁ ସ୍ତୂଯମାନଂ ନୃପୈସ୍ତଥା। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁନ୍ତୀସୁତଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାଜମୀଢଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ 'ଜୟ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ କୁନ୍ତୀର ପୁଅ, ବଡ଼, ଅଜମୀଢ ଗୋତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ପ୍ରଶଂସନ୍ତୁ ପରେ ଜନାଃ। ପାଣ୍ଡୋଃ କୃତୋପକାରସ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ଦତ୍ଵା ମମୈଵ ଚ
ଅନ୍ୟମାନେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ବଡ଼ ଉପକାର କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରତିକ୍ରିଯା କୃତମିଦଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ। ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ କୃପଃ କ୍ଷତ୍ତା ସାଧୁସାଧ୍ଵିତ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେବେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଦୁର 'ଭଲ ହେଲା, ଭଲ ହେଲା' ବୋଲି କହିଲେ।
ଯୁକ୍ତମେତନ୍ମହାଭାଗ କୌରଵାଣାଂ ଯଶସ୍କରମ୍। ଶୀଘ୍ରମଦ୍ଯୈଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଏହା ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ କୌରବମାନଙ୍କର ମହିମା ବଢ଼ାଏ। ରାଜାଧିରାଜ, ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯସ୍ତ୍ଵରଯାମାସ ତତ୍ତଦା। ତଥୋକ୍ତଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ କାରଯାମାସ କେଶଵଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ସେସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କେଶବ ସେଥିରେ ଲାଗିଗଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେ ମହାରାଜ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ତଦା। ଆଗତ୍ଯ କୁରୁଭିଃ ସର୍ଵୈଃ ପୂଜିତଃ ସସୁହୃଦ୍ଗଣୈଃ
ଏହି ସମୟରେ, ମହାରାଜ, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ କୁରୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ନେହୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତୈଃ ସହିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ। କାରଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍କେଶଵାନୁମତେ ତଦା
ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଅଭିଷିକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ, କେଶବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ବ୍ୟାସ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରାଇଲେ।
କୃପୋ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଵ୍ଯାସକେଶଵୌ। ବାହ୍ଲୀକଃ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଚ ଚାତୁର୍ଵେଦ୍ଯପୁରସ୍କୃତାଃ
କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, ଧୌମ୍ୟ, ବ୍ୟାସ, କେଶବ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ସୋମଦତ୍ତ, ଚାରି ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ—
ଅଭିଷେକଂ ତଦା ଚକ୍ରୁର୍ଭଦ୍ରପୀଠେ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ସେମାନେ ସମୟରେ ଭଲଭାବେ ସଜାଯାଇଥିବା ଶୁଭାସନରେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।
ଜିତ୍ଵା ତୁ ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ନୃପାନ୍ଭଵାନ୍। ରାଜସୂଯାଦିଭିର୍ଯଜ୍ଞୈଃ କ୍ରତୁଭିର୍ଵରଦକ୍ଷିଣୈଃ
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ରାଜାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆଣି, ରାଜସୂୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସହ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ହ୍ଯଵଭୃଥସ୍ନାନଂ ମୋଦତାଂ ବାନ୍ଧଵୈଃ ସହ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଆଶୀର୍ଭିରଭିପୂଜଯନ୍
ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଏପରି କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତଃ କୌରଵ୍ଯଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଃ। ଜଯେତି ସଂସ୍ତୁତୋ ରାଜା ପ୍ରଦଦୌ ଧନମକ୍ଷଯମ୍
ମୁଣ୍ଡ ଅଭିଷିକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ କୌରବଙ୍କୁ 'ଜୟ' ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଗଲା, ରାଜା ଅକ୍ଷୟ ଧନ ଦାନ କଲେ।
ସର୍ଵମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତୈଶ୍ଚ ପୂଜିତଃ କୁରନନ୍ଦନଃ। ଔପଵାହ୍ଯମଥାରୁହ୍ଯ ଶ୍ଵେତଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଶୋଭିତଃ
ଯେମାନେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଉପବାହ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଧଳା ଛତା ତଳେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।
ରରାଜ ରାଜାଭିମତୋ ମହେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଦୈଵତୈଃ। ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ନଗରଂ ନାଗସାହ୍ଵଯମ୍
ରାଜା, ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ନାଗସାହ୍ୱୟ ନଗରକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି—
ପ୍ରଵିଵେଶ ତଦା ରାଜା ନାଗରୈଃ ପୂଜିତୋ ଗୃହମ୍। ମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତଂ କୌନ୍ତେଯମଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ତ କୌରଵାଃ
ସେଇବେଳେ ରାଜା ନାଗରିକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମୁଣ୍ଡ ଅଭିଷିକ୍ତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୌରବମାନେ ଆସି ଦେଖିଲେ।