ପାଞ୍ଚାଲୀଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ସାଧ୍ଵୀଂ ଶ୍ରିଯମିଵାପରାମ୍। ପୂଜଯାମାସ ପୂଜାର୍ହାଂ ଶଚୀଦେଵୀମିଵାଗତାମ୍
ସେ ସତୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଶ୍ରୀଦେବୀ ପରି ଗୃହଣ କଲେ, ଓ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଶଚୀଦେବୀ ପରି ଆଗ୍ରହରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଵଵନ୍ଦେ ତତ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଂ କୃଷ୍ଣଯା ସହ ମାଧଵୀ। ଆଶିଷଶ୍ଚ ପ୍ରଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ପାଞ୍ଚାଲୀଂ ପରିଷସ୍ଵଜେ
ସେଠାରେ ମାଧବୀ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯୈଵ ଗାନ୍ଧାରୀ କୃଷ୍ଣାଂ କମଲଲୋଚନାମ୍। ପୁତ୍ରାଣାଂ ମମ ପାଞ୍ଚାଲୀ ମୃତ୍ଯୁରେଵେତ୍ଯମନ୍ଯତ
ଗାନ୍ଧାରୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ, ପଦ୍ମନୟନୀଙ୍କୁ, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଦ୍ରୌପଦୀ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ।'
ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଵିଦୁରଂ ପ୍ରାହ ଯୁକ୍ତିତଃ ସୁବଲାତ୍ମଜା। କୁନ୍ତୀଂ ରାଜସୁତାଂ କ୍ଷତ୍ତଃ ସଵଧୂଂ ସପରିଚ୍ଛଦାମ୍
ଏପରି ଭାବି, ସୁବଳାନନ୍ଦିନୀ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିଲେ—'କ୍ଷତ୍ତା, ରାଜକୁମାରୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଓ ପରିଚାରିକାମାନେ ସହିତ ଆଣ।'
ପାଣ୍ଡୋର୍ନିଵେଶନଂ ଶୀଘ୍ରଂ ନୀଯତାଂ ଯଦି ରୋଚତେ। କରଣେନ ମୁହୂର୍ତେନ ନକ୍ଷତ୍ରେଣ ଶୁଭେ ତିଥୌ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ନିବାସ ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଭଲ ତିଥି ଓ ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ତିଆରି କରାଯାଉ।
ଯଥା ସୁଖଂ ତଥା କୁନ୍ତୀ ରଂସ୍ଯତେ ସ୍ଵଗୃହେ ସୁତୈଃ। ତଥେତ୍ଯେଵ ତଦା କ୍ଷତ୍ତା କାରଯାମାସ ତତ୍ତଥା
ଯେପରି କୁନ୍ତୀ ନିଜ ଘରେ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତିରେ ରହିପାରିବେ, ସେପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ପୂଜଯାମାସୁରତ୍ଯର୍ଥଂ ବାନ୍ଧଵାଃ ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତଦା। ନାଗରାଃ ଶ୍ରେଣିମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ପୂଜଯନ୍ତି ସ୍ମ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ସେ ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ବହୁତ ସମ୍ମାନ କଲେ; ସହରବାସୀ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଘମୁଖ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଲେ।
ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ କୃପଃ କର୍ଣୋ ବାହ୍ଲୀକଃ ସସୁତସ୍ତଦା। ଶାସନାଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଅକୁର୍ଵନ୍ନତିଥିକ୍ରିଯାମ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅତିଥି ସେବାର କାମ କଲେ।
ଏଵଂ ଵିହରତାଂ ତେଷାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ନେତା ସର୍ଵସ୍ଯ କାର୍ଯସ୍ଯ ଵିଦୁରୋ ରାଜଶାସନାତ୍
ଏପରି ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରହୁଥିବାବେଳେ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିଦୁର ସମସ୍ତ କାମର ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିଲେ।
ଵିଶ୍ରାନ୍ତାସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନଃ କଂଚିତ୍କାଲଂ ସକେଶଵାଃ। ଆହୂତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ରାଜ୍ଞା ଶାନ୍ତନଵେନ ଚ
ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ କେଶବଙ୍କ ସହ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଡାକରେ ଆସିଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ କୌନ୍ତେଯ ନିବୋଧେଦଂ ଵଚୋ ମମ। `ପାଣ୍ଡୁନା ଵର୍ଧିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ପାଣ୍ଡୁନା ପାଲିତଂ ଜଗତ୍
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ତୁମେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ମୋ କଥା ଶୁଣ; ପାଣ୍ଡୁ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ପାଣ୍ଡୁ ଏହି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଶାସନାନ୍ମମ କୌନ୍ତେଯ ମମ ଭ୍ରାତା ମହାବଲଃ। କୃତଵାନ୍ଦୁଷ୍କରଂ କର୍ମ ନିତ୍ଯମେଵ ଵିଶାଂପତେ
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ମୋ ଆଦେଶରେ ମୋ ବଡ଼ ଭାଇ ସଦା ଦୁର୍ଲଭ କାମ କରିଥିଲେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି କୌନ୍ତେଯ ଶାସନଂ କୁରୁ ମା ଚିରମ୍। ମମ ପୁତ୍ରା ଦୁରାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେଽହଂକାରସଂଯୁତାଃ
ତେଣୁ, କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦେରି ନକରି ମୋ ଆଦେଶ ମାନ; କାରଣ, ମୋ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅହଂକାରରେ ଭରିଆ।
ଶାସନଂ ନ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ମମ ନିତ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ସ୍ଵକାର୍ଯନିରତୈର୍ନିତ୍ଯମଵଲିପ୍ତୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋ ପୁଅମାନେ ସଦା ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଥିବା, ଅଭିମାନୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମୋ ଆଦେଶ ମାନିବେ ନାହିଁ।
ପୁନର୍ଵୈ ଵିଗ୍ରହୋ ମା ଭୂତ୍ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମାଵିଶ। ନ ହି ଵୋ ଵସତସ୍ତତ୍ର କଶ୍ଚିଚ୍ଛକ୍ତଃ ପ୍ରବାଧିତୁମ୍
ପୁନି କୌଣସି ବିରୋଧ ହେଉ ନାହିଁ; ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ତୁମେ ସେଠାରେ ରହିଲେ କେହି ତୁମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ସଂରକ୍ଷ୍ଯମାଣାନ୍ପାର୍ଥେନ ତ୍ରିଦଶାନିଵ ଵଜ୍ରିଣା। ଅର୍ଧରାଜ୍ଯଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥଣାଵିଶ
ପାର୍ଥଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଭଳି ନିରାପଦ ରହିବ; ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କର।
କେଶଵୋ ଯଦି ମନ୍ଯତେ ତତ୍କର୍ତଵ୍ଯମସଂଶଯମ୍
କେଶବ ଯଦି ଏହାକୁ ଉଚିତ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ଏହି କାମ କରାଯାଉ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ନୃପଂ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ। `ଵାସୁଦେଵେନ ସଂମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁପାଵିଶନ୍
ସେଇ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଅଭିଷେକସ୍ଯ ସଂଭାରାନ୍କ୍ଷତ୍ତରାନଯ ମା ଚିରମ୍। ଅଭିଷିକ୍ତଂ କରିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯଦ୍ଯ ଵୈ କୁରୁନନ୍ଦନମ୍
ହେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ଆଣ; ଆଜି ମୁଁ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦକୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବି।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ନୈଗମଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ରେଣୀମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵତଃ। ଆହୂଯନ୍ତାଂ ପ୍ରକୃତଯୋ ବାନ୍ଧଵାଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟବସାୟୀ, ସଂଘମୁଖ୍ୟ, ପ୍ରଜା ଓ ବିଶେଷ କରି ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଡାକାଯାଉ।
ପୁଣ୍ଯାହଂ ଵାଚ୍ଯତାଂ ତାତ ଗୋସହସ୍ରଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍। ଗ୍ରାମମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦୀଯନ୍ତାଂ ବହୁଦକ୍ଷିଣାଃ
ଶୁଭ ଦିନ ଘୋଷଣା କରାଯାଉ, ପ୍ରିୟ; ହଜାର ଗାଈ ଦାନ ଦିଅ; ଗ୍ରାମମୁଖ୍ୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ବହୁତ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଙ୍ଗଦେ ମକୁଟଂ କ୍ଷତ୍ତର୍ହସ୍ତାଭରଣମାନଯ। ମୁକ୍ତାଵଲୀଶ୍ଚ ହାରଂ ଚ ନିଷ୍କାଣି କଟକାନି ଚ
ହେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ମୁଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୁକୁଟ, ହାତ ପାଇଁ ଗହଣା, ମୋତିର ମାଳା, ହାର, ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ଆଣ।
କଟିବନ୍ଧଶ୍ଚ ସୂତ୍ରଂ ଚ ତଥୋଦରନିବନ୍ଧନମ୍। ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଧିଷ୍ଠିତା ଗଜାଃ
କମରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଦାଗ, ଉଦରରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସୂତ୍ର ଏବଂ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ଏକ ହଜାର ଆଠଟି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଳନା କରୁଥିବା ହାତୀମାନେ ସଜିଥିଲେ—
ଜାହ୍ନଵୀସଲିଲଂ ଶୀଘ୍ରମାନୀଯନ୍ତାଂ ପୁରୋହିତୈଃ। ଅଭିଷେକୋଦକକ୍ଲିନ୍ନଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍
ପୁରୋହିତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀର ପାଣି ଆଣନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସେଇ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଉ।
ଔପଵାହ୍ଯୋପରିଗତଂ ଦିଵ୍ଯଚାରମରଵୀଜିତମ୍। ସୁଵର୍ଣମଣିଚିତ୍ରେଣ ଶ୍ଵେତଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଶୋଭିତମ୍
ଉତ୍ତମ ଉପବାହ୍ୟ ରଥରେ ବସିଥିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପଖା ହେଉଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଧଳା ଛତାରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ—
ଜଯେତି ଦ୍ଵିଜଵାକ୍ଯେନୁ ସ୍ତୂଯମାନଂ ନୃପୈସ୍ତଥା। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁନ୍ତୀସୁତଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାଜମୀଢଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ 'ଜୟ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ କୁନ୍ତୀର ପୁଅ, ବଡ଼, ଅଜମୀଢ ଗୋତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ପ୍ରଶଂସନ୍ତୁ ପରେ ଜନାଃ। ପାଣ୍ଡୋଃ କୃତୋପକାରସ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ଦତ୍ଵା ମମୈଵ ଚ
ଅନ୍ୟମାନେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ବଡ଼ ଉପକାର କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରତିକ୍ରିଯା କୃତମିଦଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ। ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ କୃପଃ କ୍ଷତ୍ତା ସାଧୁସାଧ୍ଵିତ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେବେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଦୁର 'ଭଲ ହେଲା, ଭଲ ହେଲା' ବୋଲି କହିଲେ।
ଯୁକ୍ତମେତନ୍ମହାଭାଗ କୌରଵାଣାଂ ଯଶସ୍କରମ୍। ଶୀଘ୍ରମଦ୍ଯୈଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଏହା ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ କୌରବମାନଙ୍କର ମହିମା ବଢ଼ାଏ। ରାଜାଧିରାଜ, ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯସ୍ତ୍ଵରଯାମାସ ତତ୍ତଦା। ତଥୋକ୍ତଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ କାରଯାମାସ କେଶଵଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ସେସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କେଶବ ସେଥିରେ ଲାଗିଗଲେ।