ତଥା ଦ୍ରୋଣେନ ବହୁଧା ଭାଷିତଂ ହିତମୁତ୍ତମମ୍। ତଚ୍ଚ ରାଧାସୁତଃ କର୍ଣୋ ମନ୍ଯତେ ନ ହିତଂ ତଵ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ କଥା କହିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଏହାକୁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ଭାବୁନାହାଁତି।
ଚିନ୍ତଯଂଶ୍ଚ ନ ପଶ୍ଯାମି ରାଜଂସ୍ତଵ ସୁହୃତ୍ତମମ୍। ଆଭ୍ଯାଂ ପୁରୁଷସିଂହାଭ୍ଯାଂ ଯୋ ଵା ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରଜ୍ଞଯାଧିକଃ
ମୁଁ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା, ତୁମ ସମସ୍ତ ସୁହୃଦମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ସିଂହସମାନ ପୁରୁଷ ଠାରୁ ଅଧିକ ବୁଦ୍ଧିମାନ କେହି ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।
ଇମୌ ହି ଵୃଦ୍ଧୌ ଵଯସା ପ୍ରଜ୍ଞଯା ଚ ଶ୍ରୁତେନ ଚ। ସମୌ ଚ ତ୍ଵଯି ରାଜେନ୍ତ୍ର ତଥା ପାଣ୍ଡୁସୁତେଷୁ ଚ
ଏହି ଦୁଇଜଣ ବୟସରେ, ବୁଦ୍ଧିରେ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ବଡ଼। ରାଜା, ତୁମେ ଓ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମାନ।
ଧର୍ମେ ଚାନଵରୌ ରାଜନ୍ସତ୍ଯତାଯାଂ ଚ ଭାରତ। ରାମାଦ୍ଦାଶରଥେଶ୍ଚୈଵ ଗଯାଚ୍ଚୈଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଅପୂର୍ବ, ରାଜା। ରାମ ଦାଶରଥି ଓ ଗୟାଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ତୁଳନା କଲେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନ ଚୋକ୍ତଵନ୍ତାଵଶ୍ରେଯଃ ପୁରସ୍ତାଦପି କିଂଚନ। ନ ଚାପ୍ଯପକୃତଂ କିଂଚିଦନଯୋର୍ଲକ୍ଷ୍ଯତେ ତ୍ଵଯି
ଏହି ଦୁଇଜଣ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅପକୃତ କିଛି କହିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରତି ଏମାନେ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାଵନାଗସି ନୃପେ ତ୍ଵଯି। ନ ମନ୍ତ୍ରଯେତାଂ ତ୍ଵଚ୍ଛ୍ରେଯଃ କଥଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମୌ
ରାଜା, ଏହି ଦୁଇଜଣ ପୁରୁଷମଧ୍ୟରେ ବାଘସମାନ ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ। ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଦୃଢ଼ ଥିବା ଏମାନେ କିପରି ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବେ ନାହିଁ?
ପ୍ରଜ୍ଞାଵନ୍ତୌ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠାଵସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ନରାଧିପ। ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତମତୋ ନେମୌ କିଂଚିଜ୍ଜିହ୍ମଂ ଵଦିଷ୍ଯତଃ
ଏମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ସବୁଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା। ତୁମ ପାଇଁ ଏମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଟେଢ଼ା କଥା କହିବେ ନାହିଁ।
ଇତି ମେ ନୈଷ୍ଠିକୀ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵର୍ତତେ କୁରୁନନ୍ଦନ। ନ ଚାର୍ଥହେତୋର୍ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ଵକ୍ଷ୍ଯତଃ ପକ୍ଷସଂଶ୍ରିତମ୍
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ କେବେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ ପକ୍ଷପାତ କଥା କହିବେ ନାହିଁ।
ଏତଦ୍ଧି ପରମଂ ଶ୍ରେଯୋ ମନ୍ଯେଽହଂ ତଵ ଭାରତ। ଦୁର୍ଯୋଧନପ୍ରଭୃତଯଃ ପୁତ୍ରା ରାଜନ୍ଯଥା ତଵ
ଭାରତ, ଏହି କଥାକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ ଭାବୁଛି। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତୁମ ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବୁଛନ୍ତି, ରାଜା।
ତଥୈଵ ପାଣ୍ଡଵେଯାସ୍ତେ ପୁତ୍ରା ରାଜନ୍ନ ସଂଶଯଃ। ତେଷୁ ଚେଦହିତଂ କିଂଚିନ୍ମନ୍ତ୍ରଯେଯୁରତଦ୍ଵିଦଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୁଅ, ରାଜା, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଯଦି ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ଅଭିଷନ୍ଧି କରନ୍ତି, ତେବେ ଜଣାଶୁଣା ଲୋକେ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରିବେ।
ମନ୍ତ୍ରିଣସ୍ତେ ନ ଚ ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ଵିଶେଷତଃ। ଅଥ ତେ ହୃଦଯେ ରାଜନ୍ଵିଶେଷଃ ସ୍ଵେଷୁ ଵର୍ତତେ। ଅନ୍ତରସ୍ଥଂ ଵିଵୃଣ୍ଵାନାଃ ଶ୍ରେଯଃ କୁର୍ଯୁର୍ନ ତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତୁମର ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ବିଶେଷ କରି ତୁମର ଭଲ ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଯଦି ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଥାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ କଥା ଖୋଲିଦେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମର ଭଲ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏତଦର୍ଥମିମୌ ରାଜନ୍ମହାତ୍ମାନୌ ମହାଦ୍ଯୁତୀ। ନୋଚତୁର୍ଵିଵୃତଂ କିଂଚିନ୍ନ ହ୍ଯେଷ ତଵ ନିଶ୍ଚଯଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା, ଏହି ଦୁଇଜଣ ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଲୋକ ଖୋଲାମେଳା କିଛି କହିନାହାନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ତୁମର ନିଶ୍ଚିତ ମନସ୍କାମନୁହେଁ।
ଯଚ୍ଚାପ୍ଯଶକ୍ଯତାଂ ତେଷାମାହତୁଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭୌ। ତତ୍ତଥା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ତଵ ତଦ୍ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ତେ
ଏହି ଦୁଇଜଣ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାହା ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ତାହା ଯେପରି ଅଛି, ରାଜା, ତାହିଁ ହେଉ। ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ।
କଥଂ ହି ପାଣ୍ଡଵଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସଵ୍ଯସାଚୀ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଶକ୍ଯୋ ଵିଜେତୁଂ ସଂଗ୍ରାମେ ରାଜନ୍ମଘଵତାପି ହି
ରାଜା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ସବ୍ୟସାଚୀ ଧନଞ୍ଜୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଘବାନ୍ ମଧ୍ୟ କିପରି ଜିତିପାରିବେ?
ଭୀମସେନୋ ମହାବାହୁର୍ନାଗାଯୁତବଲୋ ମହାନ୍। ରାକ୍ଷସାନାଂ ଭଯକରୋ ବାହୁଶାଲୀ ମହାବଲଃ
ଭୀମସେନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ, ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ ପାଆନ୍ତି, ସେ ଅତି ବଳବାନ ଓ ଶୂର।
ହିଡିମ୍ବୋ ନିହତୋ ଯେନ ବାହୁଯୁଦ୍ଧେନ ଭାରତ। ଯୋ ରାଵଣସମୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତଥା ଚ ବକରାକ୍ଷସଃ
ହେ ଭାରତ, ଭୀମ ହିଡିମ୍ବାକୁ ବାହୁବଳରେ ମାରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଏହିପରି ବକ ରାକ୍ଷସକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ହରାଇଥିଲେ।
ସ ଯୁଧ୍ଯମାନୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ।' କଥଂ ସ୍ମ ଯୁଧି ଶକ୍ଯେତ ଵିଜେତୁମମରୈରପି
ହେ ରାଜା, ଭୀମଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଭୟଙ୍କର, ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କିପରି ତାଙ୍କୁ ହରାଇପାରିବେ?
ତଥୈଵ କୃତିନୌ ଯୁଦ୍ଧେ ଯମୌ ଯମସୁତାଵିଵ। କଥଂ ଵିଜେତୁଂ ଶକ୍ଯୌ ତୌ ରଣେ ଜୀଵିତୁମିଚ୍ଛତା
ଏଭଳି ଯମପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ଦକ୍ଷ, ଯମଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପରି; ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇପାରିବେ?
ଯସ୍ମିନ୍ଧୃତିରନୁକ୍ରୋଶଃ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ପରାକ୍ରମଃ। ନିତ୍ଯାନି ପାଣ୍ଡଵେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ସ ଜୀଯେତ ରଣେ କଥମ୍
ଯାହାଙ୍କ ଭିତରେ ଦୃଢତା, କରୁଣା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପ ସଦା ରହିଛି, ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ; ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ହରାଇପାରିବ?
ଯେଷାଂ ପକ୍ଷଧରୋ ରାମୋ ଯେଷାଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜନାର୍ଦନଃ। କିଂ ନୁ ତୈରଜିତଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଯେଷାଂ ପକ୍ଷେ ଚ ସାତ୍ଯକିଃ
ଯାହାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ବଳିଶାଳୀ ବଳରାମ, ମନ୍ତ୍ରଦାତା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସାତ୍ୟକି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିପାରିବେ?
ଦ୍ରୁପଦଃ ଶ୍ଵଶୁରୋ ଯେଷାଂ ଯେଷାଂ ସ୍ଯାଲାଶ୍ଚ ପାର୍ଷତାଃ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନମୁଖା ଵୀରା ଭ୍ରାତରୋ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାଃ
ଯାହାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର ଡ୍ରୁପଦ, ଓ ପାର୍ଷତମାନେ ତାଙ୍କ ସାଳା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂରବୀର।
ଚୈଦ୍ଯଶ୍ଚ ଯେଷାଂ ଭ୍ରାତା ଚ ଶିଶୁପାଲୋ ମହାରଥଃ।' ସୋଽଶକ୍ଯତାଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାଯ ତେଷାମଗ୍ରେ ଚ ଭାରତ। ଦାଯାଦ୍ଯତାଂ ଚ ଧର୍ମେଣ ସମ୍ଯକ୍ତେଷୁ ସମାଚର
ଏହିପରି ଶିଶୁପାଳ ଚେଦିରାଜା ତାଙ୍କ ଭାଇ ଓ ମହାରଥୀ; ତାଙ୍କ ଅଜୟତା ଜାଣି, ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମରେ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଆଚରଣ କର।
ଇଦଂ ନିର୍ଦିଷ୍ଟମଯଶଃ ପୁରୋଚନକୃତଂ ମହତ୍। ତେଷାମନୁଗ୍ରହେଣାଦ୍ଯ ରାଜନ୍ପ୍ରକ୍ଷାଲଯାତ୍ମନଃ
ପୁରୋଚନ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଏହି ମହା ଅପମାନ ଦର୍ଶାଯାଇଛି; ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରି, ହେ ରାଜା, ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର।
ତେଷାମନୁଗ୍ରହଶ୍ଚାଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ନଃ କୁଲେ। ଜୀଵିତଂ ଚ ପରଂ ଶ୍ରେଯଃ କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଚ ଵିଵର୍ଧନମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ବଂଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପକୃତି; ଜୀବନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଭ, ଏହା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମହିମା ବଢ଼ାଏ।
ଦ୍ରୁପଦୋଽପି ମହାନ୍ରାଜା କୃତଵୈରଶ୍ଚ ନଃ ପୁରା। ତସ୍ଯ ସଂଗ୍ରହଣଂ ରାଜନ୍ସ୍ଵପକ୍ଷସ୍ଯ ଵିଵର୍ଧନମ୍
ଡ୍ରୁପଦ ମହାରାଜା ପୂର୍ବରୁ ଆମର ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ନେଇଲେ, ହେ ରାଜା, ତୁମର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିବ।
ବଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ଦାଶାର୍ହା ବହଵଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ। ଯତଃ କୃଷ୍ଣସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଯତଃ କୃଷ୍ଣସ୍ତତୋ ଜଯଃ
ଦାଶାର୍ହମାନେ ବଳିଶାଳୀ ଓ ଅନେକ; ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସେଠି ଜୟ ଅଛି।
ଯଚ୍ଚ ସାମ୍ନୈଵ ଶକ୍ଯେତ କାର୍ଯଂ ସାଧଯିତୁଂ ନୃପ। କୋ ଦୈଵଶପ୍ତସ୍ତତ୍କାର୍ଯଂ ଵିଗ୍ରହେଣ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁ କାମ ସମ୍ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ, ହେ ରାଜା, ତାହାକୁ ବିରୋଧ ଦ୍ୱାରା କରିବାକୁ କିଏ ଚାହିଁବେ?
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଜୀଵତଃ ପାର୍ଥାନ୍ପୌରଜାନପଦା ଜନାଃ। ବଲଵଦ୍ଦର୍ଶନେ ହୃଷ୍ଟାସ୍ତେଷାଂ ରାଜନ୍ପ୍ରିଯଂ କୁରୁ
ପାର୍ଥମାନେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଉଛନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାମ କର।
ଦୁର୍ଯୋଧନଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚ ଶକୁନିଶ୍ଚାପି ସୌବଲଃ। ଅଧର୍ମଯୁକ୍ତା ଦୁଷ୍ପ୍ରଜ୍ଞା ବାଲା ମୈଷାଂ ଵଚଃ କୃଥାଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନି ସୁବଳପୁତ୍ର ଅଧର୍ମୀ, ଅବିବେକୀ ଓ ଶିଶୁସ୍ୱଭାବର; ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉକ୍ତମେତତ୍ପୁରା ରାଜନ୍ମଯା ଗୁଣଵତସ୍ତଵ। ଦୁର୍ଯୋଧନାପରାଧେନ ପ୍ରଜେଯଂ ଵୈ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି
ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପାଇଁ କହିଥିଲି, ହେ ରାଜା; ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ଜନତା ନଶ୍ଟ ହେବ।