ମନ୍ତ୍ରାଯ ସମୁପାନୀତୈର୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ହିତୈର୍ନୃପ। ଧର୍ମ୍ଯମର୍ଥ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ଚ ଵାଚ୍ଯମିତ୍ଯନୁଶୁଶ୍ରୁମ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଧର୍ମ, ଉପଯୋଗିତା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କଥା କହିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ମମାପ୍ଯେଷା ମତିସ୍ତାତ ଯା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ସଂଵିଭଜ୍ଯାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯା ଧର୍ମ ଏଷ ସନାତନଃ
ମୋର ମତ ମଧ୍ୟ, ହେ ପିତା, ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମତ ପରି। କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ପାଉନ୍ତୁ, ଏହିଏ ସନାତନ ଧର୍ମ।
ପ୍ରେଷ୍ଯତାଂ ଦ୍ରୁପଦାଯାଶୁ ନର଼ଃ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରିଯଂଵଦଃ। ବହୁଲଂ ରତ୍ନମାଦାଯ ତେଷାମର୍ଥାଯ ଭାରତ
ଏକ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଅ, ହେ ଭାରତ, ଏବଂ ସେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନେଇଯାଉ।
ମିଥଃ କୃତ୍ଯଂ ଚ ତସ୍ମୈ ସ ଆଦାଯ ଵସୁ ଗଚ୍ଛତୁ। ଵୃଦ୍ଧିଂ ଚ ପରମାଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ତତ୍ସଂଯୋଗୋଦ୍ଭଵାଂ ତଥା
ସେ ଉପହାର ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ, ଏବଂ ଦୁଇପକ୍ଷୀୟ କଥା ଆଲୋଚନା କରୁ। ଏହି ମିଳନରୁ ଯେଉଁ ବଡ଼ ଉନ୍ନତି ହେବ, ତାହା ବି ତାଙ୍କୁ କହୁ।
ସଂପ୍ରୀଯମାଣଂ ତ୍ଵାଂ ବ୍ରୂଯାଦ୍ରାଜନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ତଥା। ଅସକୃଦ୍ଦ୍ରୁପଦେ ଚୈଵ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନେ ଚ ଭାରତ
ସେ ତୁମର ଉପକୃତି ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହୁ, ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ।
ଉଚିତତ୍ଵଂ ପ୍ରିଯତ୍ଵଂ ଚ ଯୋଗସ୍ଯାପି ଚ ଵର୍ଣଯେତ୍। ପୁନଃପୁନଶ୍ଚ କୌନ୍ଯେଯାନ୍ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍
ଏହି ମିଳନର ଉପଯୋଗିତା ଓ ସ୍ନେହ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କର, ଏବଂ ପୁନିପୁନି କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।
ହିରଣ୍ମଯାନି ଶୁଭ୍ରାଣି ବହୂନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ଵଚନାତ୍ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତୁ
ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ସୁନା ଓ ଚମକୁଥିବା ଗହଣା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଦିଅ।
ତଥା ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଭରତର୍ଷଭ। ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ କୁନ୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତାନି ଯାନି ଚ
ଏହିପରି ଭାବରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ସେସବୁ ଦିଅ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ତାନି ମହାର୍ହାଣି ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସଂପ୍ରହର୍ଷଯ।' ଏଵଂ ସାନ୍ତ୍ଵସମାଯୁକ୍ତଂ ଦ୍ରୁପଦଂ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ। ଉକ୍ତ୍ଵା ସୋଽନନ୍ତରଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ତେଷାମାଗମନଂ ପ୍ରତି
ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ଦେଇ, ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ସାଙ୍ଗରେ ଥିବାବେଳେ, ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନର କଥା କହି, ସେ ତାଙ୍କ ଆସିବା ବିଷୟରେ ତୁରନ୍ତ କଥା ହେବେ।
ଅନୁଜ୍ଞାତେଷୁ ଵୀରେଷୁ ବଲଂ ଗଚ୍ଛତୁ ଶୋଭନମ୍। ଦୁଃଶାସନୋ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚାପ୍ଯାନେତୁଂ ପାଣ୍ଡଵାନିହ
ବୀରମାନେ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ପରେ, ସେନା ଭଲ ଭାବରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁ। ଦୁଃଶାସନ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିନେ।
ତତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୂଜ୍ଯମାନାଃ ସଦା ତ୍ଵଯା। ପ୍ରକୃତୀନାମନୁମତେ ପଦେ ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ପୈତୃକେ
ତାପରେ ସେଇ ପ୍ରମୁଖ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ତୁମେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା, ଲୋକମାନେଙ୍କ ଅନୁମତି ସହିତ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ରହିବେ।
ଏତତ୍ତଵ ମହାରାଜ ତେଷୁ ପୁତ୍ରେଷୁ ଚୈଵ ହି। ଵୃତ୍ତମୌପଯିକଂ ମନ୍ଯେ ଭୀଷ୍ମେଣ ସହ ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ପୁଅମାନେ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ଆଚରଣକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
ଯୋଜିତାଵର୍ଥମାନାଭ୍ଯାଂ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷ୍ଵନନ୍ତରୌ। ନ ମନ୍ତ୍ରଯେତାଂ ତ୍ଵଚ୍ଛ୍ରେଯଃ କିମଦ୍ଭୁତତରଂ ତତଃ
ଯଦି ଦୁଇଜଣ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ସବୁ କାମରେ ଏକଠି ହୋଇ, ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ କେବେ କିଛି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତିନାହିଁ, ତେବେ ଏଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ କିଛି ଅଛି କି?
ଦୁଷ୍ଟେନ ମନସା ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନେନାନ୍ତରାତ୍ମନା। ବ୍ରୂଯାନ୍ନି)ଶ୍ରେଯସଂ ନାମ କଥଂ କୁର୍ଯାତ୍ସତାଂ ମତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଖରାପ ଓ ଭିତରେ ଦୁଷ୍ଟତା ଥାଏ, ସେ କିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଲର କଥା କହିପାରିବେ ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ କାମ କରିପାରିବେ?
ନ ମିତ୍ରାଣ୍ଯର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଶ୍ରେଯସେ ଚେତରାଯ ଵା। ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ହି ସର୍ଵସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ଵା ଯଦି ଵା ସୁଖମ୍
ମିତ୍ରମାନେ କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତିନାହିଁ; କାରଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ମିଳେ।
କୃତପ୍ରଜ୍ଞୋଽକୃତପ୍ରଜ୍ଞୋ ବାଲୋ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ମାନଵଃ। ସସହାଯୋଽସହାଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵତ୍ର ଵିନ୍ଦତି
ବୁଦ୍ଧିମାନ କିମ୍ବା ଅବୁଦ୍ଧି, ଛୋଟ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧ, ସହାୟ ଥିଲେ କିମ୍ବା ନାହିଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ସବୁଠାରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଅନୁଭବ କରେ।
ଶ୍ରୂଯତେ ହି ପୁରା କଶ୍ଚିଦମ୍ବୁଵୀଚ ଇତୀଶ୍ଵରଃ। ଆସୀଦ୍ରାଜଗୃହେ ରାଜା ମାଗଧାନାଂ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍
ପୁରୁଣା କଥା ଶୁଣାଯାଏ, ମାଗଧ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ଅମ୍ବୁବୀଚ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ରାଜମହଳରେ ରାଜ କରୁଥିଲେ।
ସ ହୀନଃ କରଣୈଃ ସର୍ଵୈରୁଚ୍ଛ୍ଵାସପରମୋ ନୃପଃ। ଅମାତ୍ଯସଂସ୍ଥଃ ସର୍ଵେଷୁ କାର୍ଯେଷ୍ଵେଵାଭଵତ୍ତଦା
ସେଇ ରାଜା ସମସ୍ତ କ୍ଷମତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ, କେବଳ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସମସ୍ତ କାମରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯାମାତ୍ଯୋ ମହାକର୍ଣିର୍ବଭୂଵୈକେଶ୍ଵରସ୍ତଦା। ସ ଲବ୍ଧବଲମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନୋଽଵମନ୍ଯତେ
ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ମହାକର୍ଣ୍ଣି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ନିଜେ ଧରିଥିଲେ, ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବି, ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ ରାଜ୍ଞ ଉପଭୋଗ୍ଯାନି ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରତ୍ନଧନାନି ଚ। ଆଦଦେ ସର୍ଵଶୋ ମୂଢ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଚ ସ୍ଵଯଂ ତଦା
ସେ ମୂଢ଼ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ, ଜନାନୀ, ମଣିମୁଦ୍ରା ଓ ଧନ ସବୁ ନିଜେ ନେଇଲେ, ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଲେ।
ତଦାଦାଯ ଚ ଲୁବ୍ଧସ୍ଯ ଲୋଭାଲ୍ଲୋଭୋଽଭ୍ଯଵର୍ଧତ। ତଥାହି ସର୍ଵମାଦାଯ ରାଜ୍ଯମସ୍ଯ ଜିହୀର୍ଷତି
ଲୋଭରେ ଏଭଳି ନେଇଥିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଲୋଭ ଆଉ ବଢ଼ିଗଲା; ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ନେଇ, ଏବେ ରାଜ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ହୀନସ୍ଯ କରଣୈଃ ସର୍ଵୈରଚ୍ଛ୍ଵାସପରମସ୍ଯ ଚ। ଯତମାନୋଽପି ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ନ ଶଶାକେତି ନଃ ଶ୍ରୁତଂ
ସେଇ ରାଜା ସମସ୍ତ କ୍ଷମତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଓ କେବଳ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ତଥାପି ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ରାଜ୍ୟ ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ—ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
କିମନ୍ଯଦ୍ଵିହିତା ନୂନଂ ତସ୍ଯ ସା ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ରତା। ଯଦି ତେ ଵିହିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିଶାଂପତେ
ତାଙ୍କୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଦେବାରେ ଭାଗ୍ୟ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି କାରଣ ଅଛି କି? ଯଦି ରାଜ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଲିଖାଯାଇଛି, ହେ ରାଜା, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମର ହେବ।
ମିଷତଃ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ସ୍ଥାସ୍ଯତେ ତ୍ଵଯି ତଦ୍ଧୁଵମ୍। ଅତୋଽନ୍ଯଥା ଚେଦ୍ଵିହିତଂ ଯତମାନୋ ନ ଲପ୍ସ୍ଯସେ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ପାଖରେ ରହିବ; କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ଅନ୍ୟଥା ଲିଖିଥିଲେ, ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏହା ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ନୁପାଦତ୍ସ୍ଵ ମନ୍ତ୍ରିଣାଂ ସାଧ୍ଵସାଧୁତାମ୍। ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଚୈଵ ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯମଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଚ ଭାଷିତମ୍
ଏଭଳି, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ତୁମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଚରିତ୍ରକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝ; ଦୁଷ୍ଟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ କଥା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଦରକାର।
ଵିଦ୍ମ ତେ ଭାଵଦୋଷେଣ ଯଦର୍ଥମିଦମୁଚ୍ଯତେ। ଦୁଷ୍ଟ ପାଣ୍ଡଵହେତୋସ୍ତ୍ଵଂ ଦୋଷମାଖ୍ଯାପଯସ୍ଯୁତ
ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ତୁମେ ନିଜ ମନର ଦୁର୍ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଏହି କଥା କହୁଛ; ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୋଷ ଦେଖାଉଛ।
ହିତଂ ତୁ ପରମଂ କର୍ଣ ବ୍ରଵୀମି କୁଲଵର୍ଧନମ୍। ଅଥ ତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ଦୁଷ୍ଟଂ ବ୍ରୂହି ଯତ୍ପରମଂ ହିତମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ ଯାହା କୁଳର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଢ଼ାଏ, ସେହି କଥା କହୁଛି କର୍ଣ୍ଣ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ଖରାପ ଭାବୁଛ, ତେବେ ତୁମେ ଯାହାକୁ ସର୍ବାଧିକ ଭଲ ଭାବୁଛ, ସେ କଥା କହ।
ଅତୋଽନ୍ଯଥା ଚେତ୍କ୍ରିଯତେ ଯଦ୍ବ୍ରଵୀମି ପରଂ ହିତମ୍। କୁରଵୋ ଵୈ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ନଚିରେଣୈଵ ମେ ମତିଃ
ମୁଁ ଯାହାକୁ ସର୍ବାଧିକ ଭଲ କହୁଛି, ତାହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କରାଯାଇଲେ, ମୋ ମତରେ କୁରୁମାନେ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେବେ।
ରାଜନ୍ନିଃସଂଶଯଂ ଶ୍ରେଯୋ ଵାଚ୍ଯସ୍ତ୍ଵମସି ବାନ୍ଧଵୈଃ। ନ ତ୍ଵଶୁଶ୍ରୂଷମାଣେ ଵୈ ଵାକ୍ଯଂ ସଂପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି
ରାଜା, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ତୁମ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କ ଠାରୁ ଭଲ ପରାମର୍ଶ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁତେ, ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ କଥାର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ରହିନାହିଁ।
ପ୍ରିଯଂ ହିତଂ ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତଵାନ୍କୁରୁସତ୍ତମଃ। ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ରାଜନ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାସି ତନ୍ନ ଚ
ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ରାଜା, ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ ଏବଂ ପ୍ରିୟ, ସେହି କଥା କହିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସେଥିରେ ମନ ଦେଉନାହାଁ।