କୀର୍ତିରକ୍ଷଣମାତିଷ୍ଠ କୀର୍ତିର୍ହି ପରମଂ ବଲମ୍। ନଷ୍ଟକୀର୍ତେର୍ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ଜୀଵିତଂ ହ୍ଯଫଳଂ ସ୍ମୃତମ୍
ତୁମେ ନିଜର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ। କାରଣ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେଉଁଥିରେ ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଯାଵତ୍କୀର୍ତିର୍ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ନ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି କୌରଵ। ତାଵଜ୍ଜୀଵତି ଗାନ୍ଧରେ ନଷ୍ଟକୀର୍ତିସ୍ତୁ ନଶ୍ଯତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଲୋକର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଥାଏ, ଓ କୌରବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜୀବିତ। ଗାନ୍ଧାରୀ, ଯେଉଁଠାରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେଠି ଲୋକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ତମିମଂ ସମୁପାତିଷ୍ଠ ଧର୍ମଂ କୁରୁକୁଲୋଚିତମ୍। ଅନୁରୂପଂ ମହାବାହୋ ପୂର୍ଵେଷାମାତ୍ମନଃ କୁରୁ
ଏହି ଆଚରଣକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କର, ଯାହା କୁରୁବଂଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେପରି ଚାଲିଥିଲେ, ସେହିପରି ନିଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ କାମ କର।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଧ୍ରିଯନ୍ତେ ପାର୍ଥା ହି ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଜୀଵତି ସା ପୃଥା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୁରୋଚନଃ ପାପୋ ନ ସକାମୋଽତ୍ଯଯଂ ଗତଃ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି, ଭାଗ୍ୟରେ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ। ଭାଗ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୋଚନ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ଯଦାପ୍ରଭୃତି ଦଗ୍ଧାସ୍ତେ କୁନ୍ତିଭୋଜସୁତାସୁତାଃ। ତଦାପ୍ରଭୃତି ଗାନ୍ଧାରେ ନ ଶକ୍ନୋମ୍ଯଭିଵୀକ୍ଷିତୁମ୍
ଯେଦିନ କୁନ୍ତୀ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ସେଦିନଠାରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁନି।
ଲୋକେ ପ୍ରାଣଭୃତାଂ କିଂଚିଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁନ୍ତୀଂ ତଥାଗତାମ୍। ନ ଚାପି ଦୋଷେଣ ତଥା ଲୋକୋ ମନ୍ଯେତ୍ପୁରୋଚନମ୍। ଯଥା ତ୍ଵାଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଲୋକୋ ଦୋଷେଣ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ଶୁଣନ୍ତି କୁନ୍ତୀ ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁରୋଚନଙ୍କୁ ତେତେ ଦୋଷ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଯେତେ ତୁମକୁ ଦେଉଛନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଦିଦଂ ଜୀଵିତଂ ତେଷାଂ ତଵ କିଲ୍ବିଷନାଶନମ୍। ସଂମନ୍ତଵ୍ଯଂ ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଏହି ରକ୍ଷା ତୁମର ପାପ ନାଶ ଭାବିବା ଉଚିତ, ମହାରାଜ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ନ ଚାପି ତେଷାଂ ଵୀରାଣାଂ ଜୀଵତାଂ କୁରୁନନ୍ଦନ। ପିତ୍ର୍ଯୋଂଶଃ ଶକ୍ଯ ଆଦାତୁମପି ଵଜ୍ରଭୃତା ସ୍ଵଯଂ
ହେ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ, ସେମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ପୈତୃକ ଅଂଶ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ତେ ସର୍ଵେଽଵସ୍ଥିତା ଧର୍ମେ ସର୍ଵେ ଚୈଵୈକଚେତସଃ। ଅଧର୍ମେଣ ନିରସ୍ତାଶ୍ଚ ତୁଲ୍ଯେ ରାଜ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ମନରେ ଅଛନ୍ତି। ତଥାପି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ତାଙ୍କର ସମାନ ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ ହରାଇଛନ୍ତି।
ଯଦି ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯୋ ଯଦି କାର୍ଯଂ ପ୍ରିଯଂ ଚ ମେ। କ୍ଷେମଂ ଚ ଯଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ତେଷାମର୍ଧଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ଯଦି ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଚାଲିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଯଦି ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏବଂ ତାଙ୍କର କ୍ଷେମ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଧ ଦେଇଦିଅ।
ମନ୍ତ୍ରାଯ ସମୁପାନୀତୈର୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ହିତୈର୍ନୃପ। ଧର୍ମ୍ଯମର୍ଥ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ଚ ଵାଚ୍ଯମିତ୍ଯନୁଶୁଶ୍ରୁମ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଧର୍ମ, ଉପଯୋଗିତା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କଥା କହିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ମମାପ୍ଯେଷା ମତିସ୍ତାତ ଯା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ସଂଵିଭଜ୍ଯାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯା ଧର୍ମ ଏଷ ସନାତନଃ
ମୋର ମତ ମଧ୍ୟ, ହେ ପିତା, ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମତ ପରି। କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ପାଉନ୍ତୁ, ଏହିଏ ସନାତନ ଧର୍ମ।
ପ୍ରେଷ୍ଯତାଂ ଦ୍ରୁପଦାଯାଶୁ ନର଼ଃ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରିଯଂଵଦଃ। ବହୁଲଂ ରତ୍ନମାଦାଯ ତେଷାମର୍ଥାଯ ଭାରତ
ଏକ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଅ, ହେ ଭାରତ, ଏବଂ ସେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନେଇଯାଉ।
ମିଥଃ କୃତ୍ଯଂ ଚ ତସ୍ମୈ ସ ଆଦାଯ ଵସୁ ଗଚ୍ଛତୁ। ଵୃଦ୍ଧିଂ ଚ ପରମାଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ତତ୍ସଂଯୋଗୋଦ୍ଭଵାଂ ତଥା
ସେ ଉପହାର ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ, ଏବଂ ଦୁଇପକ୍ଷୀୟ କଥା ଆଲୋଚନା କରୁ। ଏହି ମିଳନରୁ ଯେଉଁ ବଡ଼ ଉନ୍ନତି ହେବ, ତାହା ବି ତାଙ୍କୁ କହୁ।
ସଂପ୍ରୀଯମାଣଂ ତ୍ଵାଂ ବ୍ରୂଯାଦ୍ରାଜନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ତଥା। ଅସକୃଦ୍ଦ୍ରୁପଦେ ଚୈଵ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନେ ଚ ଭାରତ
ସେ ତୁମର ଉପକୃତି ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହୁ, ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ।
ଉଚିତତ୍ଵଂ ପ୍ରିଯତ୍ଵଂ ଚ ଯୋଗସ୍ଯାପି ଚ ଵର୍ଣଯେତ୍। ପୁନଃପୁନଶ୍ଚ କୌନ୍ଯେଯାନ୍ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍
ଏହି ମିଳନର ଉପଯୋଗିତା ଓ ସ୍ନେହ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କର, ଏବଂ ପୁନିପୁନି କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।
ହିରଣ୍ମଯାନି ଶୁଭ୍ରାଣି ବହୂନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ଵଚନାତ୍ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତୁ
ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ସୁନା ଓ ଚମକୁଥିବା ଗହଣା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଦିଅ।
ତଥା ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଭରତର୍ଷଭ। ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ କୁନ୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତାନି ଯାନି ଚ
ଏହିପରି ଭାବରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ସେସବୁ ଦିଅ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ତାନି ମହାର୍ହାଣି ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସଂପ୍ରହର୍ଷଯ।' ଏଵଂ ସାନ୍ତ୍ଵସମାଯୁକ୍ତଂ ଦ୍ରୁପଦଂ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ। ଉକ୍ତ୍ଵା ସୋଽନନ୍ତରଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ତେଷାମାଗମନଂ ପ୍ରତି
ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ଦେଇ, ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ସାଙ୍ଗରେ ଥିବାବେଳେ, ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନର କଥା କହି, ସେ ତାଙ୍କ ଆସିବା ବିଷୟରେ ତୁରନ୍ତ କଥା ହେବେ।
ଅନୁଜ୍ଞାତେଷୁ ଵୀରେଷୁ ବଲଂ ଗଚ୍ଛତୁ ଶୋଭନମ୍। ଦୁଃଶାସନୋ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚାପ୍ଯାନେତୁଂ ପାଣ୍ଡଵାନିହ
ବୀରମାନେ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ପରେ, ସେନା ଭଲ ଭାବରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁ। ଦୁଃଶାସନ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିନେ।
ତତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୂଜ୍ଯମାନାଃ ସଦା ତ୍ଵଯା। ପ୍ରକୃତୀନାମନୁମତେ ପଦେ ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ପୈତୃକେ
ତାପରେ ସେଇ ପ୍ରମୁଖ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ତୁମେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା, ଲୋକମାନେଙ୍କ ଅନୁମତି ସହିତ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ରହିବେ।
ଏତତ୍ତଵ ମହାରାଜ ତେଷୁ ପୁତ୍ରେଷୁ ଚୈଵ ହି। ଵୃତ୍ତମୌପଯିକଂ ମନ୍ଯେ ଭୀଷ୍ମେଣ ସହ ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ପୁଅମାନେ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ଆଚରଣକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
ଯୋଜିତାଵର୍ଥମାନାଭ୍ଯାଂ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷ୍ଵନନ୍ତରୌ। ନ ମନ୍ତ୍ରଯେତାଂ ତ୍ଵଚ୍ଛ୍ରେଯଃ କିମଦ୍ଭୁତତରଂ ତତଃ
ଯଦି ଦୁଇଜଣ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ସବୁ କାମରେ ଏକଠି ହୋଇ, ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ କେବେ କିଛି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତିନାହିଁ, ତେବେ ଏଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ କିଛି ଅଛି କି?
ଦୁଷ୍ଟେନ ମନସା ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନେନାନ୍ତରାତ୍ମନା। ବ୍ରୂଯାନ୍ନି)ଶ୍ରେଯସଂ ନାମ କଥଂ କୁର୍ଯାତ୍ସତାଂ ମତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଖରାପ ଓ ଭିତରେ ଦୁଷ୍ଟତା ଥାଏ, ସେ କିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଲର କଥା କହିପାରିବେ ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ କାମ କରିପାରିବେ?
ନ ମିତ୍ରାଣ୍ଯର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଶ୍ରେଯସେ ଚେତରାଯ ଵା। ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ହି ସର୍ଵସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ଵା ଯଦି ଵା ସୁଖମ୍
ମିତ୍ରମାନେ କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତିନାହିଁ; କାରଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ମିଳେ।
କୃତପ୍ରଜ୍ଞୋଽକୃତପ୍ରଜ୍ଞୋ ବାଲୋ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ମାନଵଃ। ସସହାଯୋଽସହାଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵତ୍ର ଵିନ୍ଦତି
ବୁଦ୍ଧିମାନ କିମ୍ବା ଅବୁଦ୍ଧି, ଛୋଟ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧ, ସହାୟ ଥିଲେ କିମ୍ବା ନାହିଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ସବୁଠାରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଅନୁଭବ କରେ।
ଶ୍ରୂଯତେ ହି ପୁରା କଶ୍ଚିଦମ୍ବୁଵୀଚ ଇତୀଶ୍ଵରଃ। ଆସୀଦ୍ରାଜଗୃହେ ରାଜା ମାଗଧାନାଂ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍
ପୁରୁଣା କଥା ଶୁଣାଯାଏ, ମାଗଧ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ଅମ୍ବୁବୀଚ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ରାଜମହଳରେ ରାଜ କରୁଥିଲେ।
ସ ହୀନଃ କରଣୈଃ ସର୍ଵୈରୁଚ୍ଛ୍ଵାସପରମୋ ନୃପଃ। ଅମାତ୍ଯସଂସ୍ଥଃ ସର୍ଵେଷୁ କାର୍ଯେଷ୍ଵେଵାଭଵତ୍ତଦା
ସେଇ ରାଜା ସମସ୍ତ କ୍ଷମତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ, କେବଳ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସମସ୍ତ କାମରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯାମାତ୍ଯୋ ମହାକର୍ଣିର୍ବଭୂଵୈକେଶ୍ଵରସ୍ତଦା। ସ ଲବ୍ଧବଲମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନୋଽଵମନ୍ଯତେ
ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ମହାକର୍ଣ୍ଣି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ନିଜେ ଧରିଥିଲେ, ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବି, ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ ରାଜ୍ଞ ଉପଭୋଗ୍ଯାନି ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରତ୍ନଧନାନି ଚ। ଆଦଦେ ସର୍ଵଶୋ ମୂଢ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଚ ସ୍ଵଯଂ ତଦା
ସେ ମୂଢ଼ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ, ଜନାନୀ, ମଣିମୁଦ୍ରା ଓ ଧନ ସବୁ ନିଜେ ନେଇଲେ, ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଲେ।