ଯାଵନ୍ନାଯାତି ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଃ କର୍ଷନ୍ଯାଦଵଵାହିନୀମ୍। ରାଜ୍ଯାର୍ଥେ ପାଣ୍ଡଵେଯାନାଂ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯସଦନଂ ପ୍ରତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଷ୍ଣିପୁତ୍ର ଯାଦବ ସେନା ନେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚାଳର ଘରକୁ ଆସିନାହାନ୍ତି—
ଵସୂନି ଵିଵିଧାନ୍ଭୋଗାନ୍ରାଜ୍ଯମେଵ ଚ କେଵଲମ୍। ନାତ୍ଯାଜ୍ଯମସ୍ତି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ କଥଂଚନ
କୃଷ୍ଣା ପାଇଁ ଏମିତି କୌଣସି ଧନ, ଭୋଗ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ନାହିଁ, ଯାହାକି ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦେବେ ନାହିଁ, କେହି ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ।
ଵିକ୍ରମେଣ ମହୀ ପ୍ରାପ୍ତା ଭରତେନ ମହାତ୍ମନା। ଵିକ୍ରମେଣ ଚ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀଞ୍ଜିତଵାନ୍ପାକଶାସନଃ
ବିରତାର ଶକ୍ତିରେ ମହାତ୍ମା ଭରତ ଏଇ ପୃଥିବୀ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ; ଏବଂ ବିରତାରେ ଶକ୍ତି ଥିବା ପାକାଶାସନ ତିନି ଲୋକ ଜିତିଥିଲେ।
ଵିକ୍ରମଂ ଚ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। ସ୍ଵକୋ ହି ଧର୍ମଃ ଶୂରାଣାଂ ଵିକ୍ରମଃ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭ
ବିରତା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ମୂଳ ଧର୍ମ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ହେ ରାଜା; କାରଣ, ଶୂରବୀରମାନେ ପାଇଁ ବିରତା ହିଁ ସଠିକ୍ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ତେ ବଲେନ ଵଯଂ ରାଜନ୍ମହତା ଚତୁରଙ୍ଗିଣା। ପ୍ରମଥ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦଂ ଶୀଘ୍ରମାନଯାମେହ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ହେ ରାଜା, ଆମେ ଆମର ବଡ଼ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନାର ଶକ୍ତିରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦଳି, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବା।
ନ ହି ସାମ୍ନା ନ ଦାନେନ ନ ଭଦେନ ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଶକ୍ଯାଃ ସାଧଯିତୁଂ ତସ୍ମାଦ୍ଵିକ୍ରମେଣୈଵ ତାଞ୍ଜହି
ସମ୍ମତି, ଦାନ କିମ୍ବା ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ବଶ କରିହେବ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ବିରତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କର।
ତାନ୍ଵିକ୍ରମେଣ ଜିତ୍ଵେମାମଖିଲାଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ମେଦିନୀମ୍। ଅତୋ ନାନ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି କାର୍ଯୋପାଯଂ ଜନାଧିପ
ବିରତା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଆପଣଙ୍କର ଭୋଗ କରନ୍ତୁ; ଏହି କାମ ପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖୁନି, ହେ ଜନାଧିପ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ରାଧେଯଵଚୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଭିପୂଜ୍ଯ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଉପପନ୍ନଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞେ କୃତାସ୍ତ୍ରେ ସୂତନନ୍ଦନେ। ତ୍ଵଯି ଵିକ୍ରମସଂପନ୍ନମିଦଂ ଵଚନମୀଦୃଶମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ ସୂତପୁତ୍ର, ବିରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ଏପରି କଥା ହେବା ଯଥାଯଥି।
ଭୂଯ ଏଵ ତୁ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ରୋଣୋ ଵିଦୁର ଏଵ ଚ। ଯୁଵାଂ ଚ କୁରୁତଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ଭଵେଦ୍ଯା ନଃ ସୁଖୋଦଯା
ତଥାପି, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବିଦୁର ଏବଂ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମିଶି, ଆମ ପାଇଁ ଯାହା ଶୁଭ ହେବ, ସେପରି ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କର।
ତତ ଆନାଯ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ସୁମହାଯଶାଃ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାରାଜ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ଵୈ ତଦା
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ମହାରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସେଠାରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
ନ ରୋଚତେ ଵିଗ୍ରହୋ ମେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୈଃ କଥଂଚନ। ଯଥୈଵ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମେ ତଥା ପାଣ୍ଡୁରସଂଶଯମ୍
ମୋତେ କେବଳ କେଉଁସି ଭଳିରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ; ଯେପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମୋର, ସେପରି ପାଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋର।
ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଶ୍ଚ ଯଥା ପୁତ୍ରାସ୍ତଥା କୁନ୍ତୀସୁତା ମମ। ଯଥା ଚ ମମ ତେ ରକ୍ଷ୍ଯା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତଥା ତଵ
ଯେପରି ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମୋର, ସେପରି କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର; ଯେପରି ମୋ ପୁଅମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ୍, ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସେପରି ତୁମର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଯଥା ଚ ମମ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ତଥା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ତେ। ତଥା କୁରୂଣାଂ ସର୍ଵେଷାମନ୍ଯେଷାମପି ପାର୍ଥିଵ
ଯେପରି ମୋର ଏବଂ ରାଜାଙ୍କର, ସେପରି ତୁମର ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର; ଏଭଳି, ସମସ୍ତ କୁରୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏଵଂ ଗତେ ଵିଗ୍ରହଂ ତୈର୍ନ ରୋଚେ ସନ୍ଧାଯ ଵୀରୈର୍ଦୀଯତାମର୍ଧଭୂମିଃ। ତେଷାମପୀଦଂ ପ୍ରପିତାମହାନାଂ ରାଜ୍ଯଂ ପିତୁଶ୍ଚୈଵ କୁରୂତ୍ତମାନାମ୍
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଁ ସେମାନେ ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଭଲ ମନେ କରୁନାହିଁ; ଶାନ୍ତିରେ ବୀରମାନେଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦିଅ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଓ ପିତାଙ୍କର, ଏବଂ କୁରୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ଯଥା ର୍ଜାଯଂ ତ୍ଵମିଦଂ ତାତ ପଶ୍ଯସି। ମମ ପୈତୃକମିତ୍ଯେଵଂ ତେଽପି ପଶ୍ଯନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁମେ ଯେପରି ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ତୁମ ପିତୃପାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଦେଖୁଛ, ସେପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଯଦି ରାଜ୍ଯଂ ନ ତେ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପାଣ୍ଡଵେଯା ଯଶସ୍ଵିନଃ। କୁତ ଏଵ ତଵାପୀଦଂ ଭାରତସ୍ଯାପି କସ୍ଯଚିତ୍
ଯଦି ପ୍ରଶଂସିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ରାଜ୍ୟ ପାଇନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଏହା କିପରି ତୁମର କିମ୍ବା ଭାରତର କାହାରି ହେବ?
ଅଧର୍ମେଣ ଚ ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ଭରତର୍ଷଭ। ତେଽପି ରାଜ୍ଯମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ ପୂର୍ଵମେଵେତି ମେ ମତିଃ
ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଛ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ; ଏହା ମୋର ମତ।
ମଧୁରେଣୈଵ ରାଜ୍ଯସ୍ଯ ତେଷାମର୍ଧଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍। ଏତଦ୍ଧି ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ହିତଂ ସର୍ଵଜନସ୍ଯ ଚ
ମିଠା ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦିଅ; ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅତୋଽନ୍ଯଥା ଚେତ୍କ୍ରିଯତେ ନ ହିତଂ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଵାପ୍ଯକୀର୍ତିଃ ସକଲା ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କଲେ, ଆମ ପାଇଁ ଭଲ ହେବ ନାହିଁ; ତୁମ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କୀର୍ତିରକ୍ଷଣମାତିଷ୍ଠ କୀର୍ତିର୍ହି ପରମଂ ବଲମ୍। ନଷ୍ଟକୀର୍ତେର୍ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ଜୀଵିତଂ ହ୍ଯଫଳଂ ସ୍ମୃତମ୍
ତୁମେ ନିଜର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ। କାରଣ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେଉଁଥିରେ ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଯାଵତ୍କୀର୍ତିର୍ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ନ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି କୌରଵ। ତାଵଜ୍ଜୀଵତି ଗାନ୍ଧରେ ନଷ୍ଟକୀର୍ତିସ୍ତୁ ନଶ୍ଯତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଲୋକର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଥାଏ, ଓ କୌରବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜୀବିତ। ଗାନ୍ଧାରୀ, ଯେଉଁଠାରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେଠି ଲୋକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ତମିମଂ ସମୁପାତିଷ୍ଠ ଧର୍ମଂ କୁରୁକୁଲୋଚିତମ୍। ଅନୁରୂପଂ ମହାବାହୋ ପୂର୍ଵେଷାମାତ୍ମନଃ କୁରୁ
ଏହି ଆଚରଣକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କର, ଯାହା କୁରୁବଂଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେପରି ଚାଲିଥିଲେ, ସେହିପରି ନିଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ କାମ କର।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଧ୍ରିଯନ୍ତେ ପାର୍ଥା ହି ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଜୀଵତି ସା ପୃଥା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୁରୋଚନଃ ପାପୋ ନ ସକାମୋଽତ୍ଯଯଂ ଗତଃ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି, ଭାଗ୍ୟରେ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ। ଭାଗ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୋଚନ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ଯଦାପ୍ରଭୃତି ଦଗ୍ଧାସ୍ତେ କୁନ୍ତିଭୋଜସୁତାସୁତାଃ। ତଦାପ୍ରଭୃତି ଗାନ୍ଧାରେ ନ ଶକ୍ନୋମ୍ଯଭିଵୀକ୍ଷିତୁମ୍
ଯେଦିନ କୁନ୍ତୀ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ସେଦିନଠାରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁନି।
ଲୋକେ ପ୍ରାଣଭୃତାଂ କିଂଚିଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁନ୍ତୀଂ ତଥାଗତାମ୍। ନ ଚାପି ଦୋଷେଣ ତଥା ଲୋକୋ ମନ୍ଯେତ୍ପୁରୋଚନମ୍। ଯଥା ତ୍ଵାଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଲୋକୋ ଦୋଷେଣ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ଶୁଣନ୍ତି କୁନ୍ତୀ ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁରୋଚନଙ୍କୁ ତେତେ ଦୋଷ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଯେତେ ତୁମକୁ ଦେଉଛନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଦିଦଂ ଜୀଵିତଂ ତେଷାଂ ତଵ କିଲ୍ବିଷନାଶନମ୍। ସଂମନ୍ତଵ୍ଯଂ ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଏହି ରକ୍ଷା ତୁମର ପାପ ନାଶ ଭାବିବା ଉଚିତ, ମହାରାଜ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ନ ଚାପି ତେଷାଂ ଵୀରାଣାଂ ଜୀଵତାଂ କୁରୁନନ୍ଦନ। ପିତ୍ର୍ଯୋଂଶଃ ଶକ୍ଯ ଆଦାତୁମପି ଵଜ୍ରଭୃତା ସ୍ଵଯଂ
ହେ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ, ସେମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ପୈତୃକ ଅଂଶ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ତେ ସର୍ଵେଽଵସ୍ଥିତା ଧର୍ମେ ସର୍ଵେ ଚୈଵୈକଚେତସଃ। ଅଧର୍ମେଣ ନିରସ୍ତାଶ୍ଚ ତୁଲ୍ଯେ ରାଜ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ମନରେ ଅଛନ୍ତି। ତଥାପି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ତାଙ୍କର ସମାନ ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ ହରାଇଛନ୍ତି।
ଯଦି ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯୋ ଯଦି କାର୍ଯଂ ପ୍ରିଯଂ ଚ ମେ। କ୍ଷେମଂ ଚ ଯଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ତେଷାମର୍ଧଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ଯଦି ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଚାଲିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଯଦି ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏବଂ ତାଙ୍କର କ୍ଷେମ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଧ ଦେଇଦିଅ।