ଦର୍ପଂ ଵା ଵଦତାଂ ତେଷାଂ କେଚିଦତ୍ର ମନସ୍ଵିନଃ। ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାତ୍ମଜା ରାଜନ୍ପ୍ରଭିଦ୍ଯନ୍ତେ ତତଃ ପରୈଃ
ଏଠାରେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏସି ବଡ଼ ଗର୍ବିତ ଓ ଅଭିମାନୀ ଥାଏ, ରାଜା, ତେବେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ ହେଉନ୍ତୁ।
ଅଥଵା ଦର୍ଶନୀଯାଭିଃ ପ୍ରମଦାଭିର୍ଵିଲୋଭ୍ଯତାମ୍। ଏକୈକସ୍ତତ୍ର କୌନ୍ତେଯସ୍ତତଃ କୃଷ୍ଣା ଵିରଜ୍ଯତାମ୍
କିମ୍ବା ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଜଣେ ଜଣେ ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ କରାଯାଉ; ତାପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହେଉନ୍ତୁ।
ପ୍ରେଷ୍ଯତାଂ ଚୈଵ ରାଧେଯସ୍ତେଷାମାଗମନାଯ ଵୈ। ତୈସ୍ତୈଃ ପ୍ରକାରୈଃ ସନ୍ନୀଯ ପାତ୍ଯନ୍ତାମାପ୍ତକାରିଭିଃ
ଏବଂ ରାଧେୟଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆସିବା ପାଇଁ ପଠାନ୍ତୁ; ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକଠା କରି, ବିଶ୍ୱାସୀ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରାଯାଉ।
ଏତେଷାମପ୍ଯୁପାଯାନାଂ ଯସ୍ତେ ନିର୍ଦୋଷଵାନ୍ମତଃ। ତସ୍ଯ ଯପ୍ରୋଗମାତିଷ୍ଠ ପୁରା କାଲୋଽତିଵର୍ତତେ
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଟିକୁ ତୁମେ ଦୋଷହୀନ ଭାବୁଛ, ସେହିଠାରେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର, ନାହିଁଲେ ସମୟ ହାତ ଛାଡ଼ିଯିବ।
ଯାଵଦ୍ଧ୍ଯକୃତଵିଶ୍ଵାସା ଦ୍ରୁପଦେ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭେ। ତାଵଦେଵ ହି ତେ ଶକ୍ଯା ନ ଶକ୍ଯାସ୍ତୁ ତତଃ ପରମ୍
ପ୍ରଥମେ ଡ୍ରୁପଦ ରାଜା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା ନ କରିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଅଛନ୍ତି; ତା'ପରେ ତେଁମାନେ କେବେ ହରାଯିବେ ନାହିଁ।
ଏଷା ମମ ମତିସ୍ତାତ ନିଗ୍ରହାଯ ପ୍ରଵର୍ତତେ। ସାଧ୍ଵୀ ଵା ଯଦି ଵାଽସାଧ୍ଵୀ କିଂ ଵା ରାଧେଯ ମନ୍ଯସେ
ମୋର ମତ ଏହି, ପୁଅ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହା ଭଲ କି ଖରାପ, ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ, ରାଧାର ପୁଅ?
ଦୁର୍ଯୋଧନ ତଵ ପ୍ରଜ୍ଞା ନ ସମ୍ଯଗିତି ମେ ମତିଃ। ନ ହ୍ଯୁପାଯେନ ତେ ଶକ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ କୁରୁଵର୍ଧନ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ଭାବେ ତୁମର ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଠିକ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, କୁରୁବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚତୁର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଚଳକି ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେବେ ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵମେଵ ହି ତେ ସୂକ୍ଷ୍ମୈରୁପାଯୈର୍ଯତିତାସ୍ତ୍ଵଯା। ନିଗ୍ରହୀତୁଂ ତଦା ଵୀର ନ ଚୈଵ ଶକିତାସ୍ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ଚତୁର ଉପାୟ ଦେଖିଥିଲେ, ବୀର, ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ; କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ତୁମେ ସଫଳ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଇହୈଵ ଵର୍ତମାନାସ୍ତେ ସମୀପେ ତଵ ପାର୍ଥିଵ। ଅଜାତପକ୍ଷାଃ ଶିଶଵଃ ଶକିତା ନୈଵ ବାଧିତୁମ୍
ସେମାନେ ଏଠାରେ, ତୁମ ନିକଟରେ, ଏଉଁ ଅପରିପକ୍ୱ ଶିଶୁ ଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଜାତପକ୍ଷା ଵିଦେଶସ୍ଥା ଵିଵୃଦ୍ଧାଃ ସର୍ଵଶୋଽଦ୍ଯ ତେ। ନୋପାଯସାଧ୍ଯାଃ କୌନ୍ତେଯା ମମୈଷା ମତିରଚ୍ଯୁତା
ଏବେ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ରହୁଛନ୍ତି; ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ଉପାୟରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ଦମିତ ହେବେ ନାହିଁ—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।
ନ ଚ ତେ ଵ୍ଯସନୈର୍ଯୋକ୍ତୁଂ ଶକ୍ଯା ଦିଷ୍ଟକୃତେନ ଚ। ଶକିତାଶ୍ଚେପ୍ସଵଶ୍ଚୈଵ ପିତୃପୈତାମହଂ ପଦମ୍
ବିପଦ କିମ୍ବା ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଦୂର କରାଯିବେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ସକ୍ଷମ ଏବଂ ନିଜ ପିତା ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ।
ପରସ୍ପରେଣ ଭେଦଶ୍ଚ ନାଧାତୁଂ ତେଷୁ ଶକ୍ଯତେ। ଏକସ୍ଯାଂ ଯେ ରତାଃ ପତ୍ନ୍ଯାଂ ନ ଭିଦ୍ଯନ୍ତେ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ଭିନ୍ନତା ସୃଷ୍ଟି କରିହେବ ନାହିଁ; ଯେମାନେ ଏକ ଜଣ ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଏକାଠୁ ଅଲଗା ହେବେ ନାହିଁ।
ନ ଚାପି କୃଷ୍ଣା ଶକ୍ଯେତ ତେଭ୍ଯୋ ଭେଦଯିତୁଂ ପରୈଃ। ପରିଦ୍ଯୂନାନ୍ଵୃତଵତୀ କିମୁତାଦ୍ଯ ମୃଜାଵତଃ
କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟେମାନେ ସେମାନଠାରୁ ଅଲଗା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ସେ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ—ଏବେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ତ ଅବଶ୍ୟ।
ଈପ୍ସିତଶ୍ଚ ଗୁଣଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାମେକସ୍ଯା ବହୁଭର୍ତୃତା। ତଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ତଵତୀ କୃଷ୍ଣା ନ ସା ଭେଦଯିତୁଂ କ୍ଷମା
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେ ଗୁଣ ଆଶା କରନ୍ତି, ଅନେକ ପତି ପାଇବା, ସେହି ଗୁଣ କୃଷ୍ଣା ପାଇଛନ୍ତି; ସେ ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନଠାରୁ ଅଲଗା ହେବେ ନାହିଁ।
ଆର୍ଯଵ୍ରତଶ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ନ ସ ରାଜା ଧନପ୍ରିଯଃ। ନ ସଂତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତି କୌନ୍ତେଯାନ୍ରାଜ୍ଯଦାନୈରପି ଧ୍ରୁଵମ୍
ପାଞ୍ଚାଳର ପୁଅ ଉଚ୍ଚ ଆଦର୍ଶ ଅନୁସରେ; ସେ ରାଜା ଧନ ପ୍ରତି ଲୋଭୀ ନୁହେଁ, ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେକୁ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ତଥାଽସ୍ମ ପୁତ୍ରୋ ଗୁଣଵାନନୁରକ୍ତଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ତସ୍ମାନ୍ନୋପାଯସାଧ୍ଯାଂସ୍ତାନହଂ ମନ୍ଯେ କଥଂଚନ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଗୁଣବାନ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗୀ; ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଭାବେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ସେମାନେ ଦମିତ ହେବେ ନାହିଁ।
ଇଦଂ ତ୍ଵଦ୍ଯ କ୍ଷମଂ କର୍ତୁମସ୍ମାକଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଯାଵନ୍ନ କୃତମୂଲାସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵେଯା ଵିଶାଂପତେ
ଏହି ସମୟରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ସେହି ହେଉଛି—ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୃଢ଼ ଭିତି ତିଆରି କରିନଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ତାଵତ୍ପ୍ରହରଣୀଯାସ୍ତେ ତତ୍ତୁଭ୍ଯଂ ତାତ ରୋଚତାମ୍। ଅସ୍ମତ୍ପକ୍ଷୋ ମହାନ୍ଯାଵଦ୍ଯାଵତ୍ପାଞ୍ଚାଲକୋ ଲଘୁଃ। ତାଵତ୍ପ୍ରହରଣଂ ତେଷାଂ କ୍ରିଯତାଂ ମା ଵିଚାରଯ
ସେଯାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନେ ଦମିତ ହେବା ଉଚିତ୍—ଏହା ତୁମେ ଭଲ ପାଅ; ପାଞ୍ଚାଳପକ୍ଷ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ପକ୍ଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏହି ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଦ୍ୱିଧା କରିନାହିଁ।
ଵାହନାନି ପ୍ରଭୂତାନି ମିତ୍ରାଣି ଚ କୁଲାନି ଚ। ଯାଵନ୍ନ ତେଷାଂ ଗାନ୍ଧାରେ ତାଵଦ୍ଵିକ୍ରମ ପାର୍ଥିଵ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ବହୁତ ଯାନ, ମିତ୍ର ଓ ବଂଶ ନ ପାଇନାହାନ୍ତି, ଗାନ୍ଧାରର ରାଜା, ସେଯାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଦୃଢ଼ତା ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଯାଵଚ୍ଚ ରାଜା ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ନୋଦ୍ଯମେ କୁରୁତେ ମନଃ। ସହ ପୁତ୍ରୈର୍ମହାଵୀର୍ଯୈସ୍ତାଵଦ୍ଵିକ୍ରମ ପାର୍ଥିଵ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳର ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପୁଅମାନେ କିଛି କରିବାକୁ ମନ ନ କରନ୍ତି, ରାଜା, ସେଯାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଦୃଢ଼ତା ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଯାଵନ୍ନାଯାତି ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଃ କର୍ଷନ୍ଯାଦଵଵାହିନୀମ୍। ରାଜ୍ଯାର୍ଥେ ପାଣ୍ଡଵେଯାନାଂ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯସଦନଂ ପ୍ରତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଷ୍ଣିପୁତ୍ର ଯାଦବ ସେନା ନେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚାଳର ଘରକୁ ଆସିନାହାନ୍ତି—
ଵସୂନି ଵିଵିଧାନ୍ଭୋଗାନ୍ରାଜ୍ଯମେଵ ଚ କେଵଲମ୍। ନାତ୍ଯାଜ୍ଯମସ୍ତି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ କଥଂଚନ
କୃଷ୍ଣା ପାଇଁ ଏମିତି କୌଣସି ଧନ, ଭୋଗ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ନାହିଁ, ଯାହାକି ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦେବେ ନାହିଁ, କେହି ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ।
ଵିକ୍ରମେଣ ମହୀ ପ୍ରାପ୍ତା ଭରତେନ ମହାତ୍ମନା। ଵିକ୍ରମେଣ ଚ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀଞ୍ଜିତଵାନ୍ପାକଶାସନଃ
ବିରତାର ଶକ୍ତିରେ ମହାତ୍ମା ଭରତ ଏଇ ପୃଥିବୀ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ; ଏବଂ ବିରତାରେ ଶକ୍ତି ଥିବା ପାକାଶାସନ ତିନି ଲୋକ ଜିତିଥିଲେ।
ଵିକ୍ରମଂ ଚ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। ସ୍ଵକୋ ହି ଧର୍ମଃ ଶୂରାଣାଂ ଵିକ୍ରମଃ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭ
ବିରତା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ମୂଳ ଧର୍ମ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ହେ ରାଜା; କାରଣ, ଶୂରବୀରମାନେ ପାଇଁ ବିରତା ହିଁ ସଠିକ୍ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ତେ ବଲେନ ଵଯଂ ରାଜନ୍ମହତା ଚତୁରଙ୍ଗିଣା। ପ୍ରମଥ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦଂ ଶୀଘ୍ରମାନଯାମେହ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ହେ ରାଜା, ଆମେ ଆମର ବଡ଼ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନାର ଶକ୍ତିରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦଳି, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବା।
ନ ହି ସାମ୍ନା ନ ଦାନେନ ନ ଭଦେନ ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଶକ୍ଯାଃ ସାଧଯିତୁଂ ତସ୍ମାଦ୍ଵିକ୍ରମେଣୈଵ ତାଞ୍ଜହି
ସମ୍ମତି, ଦାନ କିମ୍ବା ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ବଶ କରିହେବ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ବିରତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କର।
ତାନ୍ଵିକ୍ରମେଣ ଜିତ୍ଵେମାମଖିଲାଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ମେଦିନୀମ୍। ଅତୋ ନାନ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି କାର୍ଯୋପାଯଂ ଜନାଧିପ
ବିରତା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଆପଣଙ୍କର ଭୋଗ କରନ୍ତୁ; ଏହି କାମ ପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖୁନି, ହେ ଜନାଧିପ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ରାଧେଯଵଚୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଭିପୂଜ୍ଯ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଉପପନ୍ନଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞେ କୃତାସ୍ତ୍ରେ ସୂତନନ୍ଦନେ। ତ୍ଵଯି ଵିକ୍ରମସଂପନ୍ନମିଦଂ ଵଚନମୀଦୃଶମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ ସୂତପୁତ୍ର, ବିରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ଏପରି କଥା ହେବା ଯଥାଯଥି।
ଭୂଯ ଏଵ ତୁ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ରୋଣୋ ଵିଦୁର ଏଵ ଚ। ଯୁଵାଂ ଚ କୁରୁତଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ଭଵେଦ୍ଯା ନଃ ସୁଖୋଦଯା
ତଥାପି, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବିଦୁର ଏବଂ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମିଶି, ଆମ ପାଇଁ ଯାହା ଶୁଭ ହେବ, ସେପରି ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କର।