ସନ୍ନିଧୌ ଵିଦୁରସ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ଦୋଷଂ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୁଵଃ। ଵିଵିକ୍ତମିତି ଵକ୍ଷ୍ଯାଵଃ କିଂ ତଵେଦଂ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
ବିଦୁର ଥିବା ସମୟରେ ଆମେ ତୁମ ଦୋଷ କହିପାରିଲୁ ନାହିଁ; ଏବେ ଏକାନ୍ତରେ କହୁଛୁ—ତୁମେ କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ସପତ୍ନଵୃଦ୍ଧିଂ ଯତ୍ତାତ ମନ୍ଯସେ ଵୃଦ୍ଧିମାତ୍ମନଃ। ଅଭିଷ୍ଟୌଷି ଚ ଯତ୍କ୍ଷତ୍ତୁଃ ସମୀପେ ଦ୍ଵିପଦାଂଵର
ପିତା, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତିକୁ ନିଜ ଲାଭ ଭାବେ ଦେଖୁଛ; ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ଷତ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ନୃପ କର୍ତଵ୍ଯେ ତ୍ଵମନ୍ଯତ୍କୁରୁଷେଽନଘ। ତେଷାଂ ବଲଵିଘାତୋ ହି କର୍ତଵ୍ଯସ୍ତାତ ନିତ୍ଯଶଃ
ଏକ କାମ କରିବା ଥିଲେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାମ କରୁଛ; ତା'ପରି, ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସଦା କମେଇବା ଦରକାର, ପିତା।
ତେ ଵଯଂ ପ୍ରାପ୍ତକାଲସ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷାଂ ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ। ଯଥା ନୋ ନ ଗ୍ରସେଯୁସ୍ତେ ସପୁତ୍ରବଲବାନ୍ଧଵାନ୍
ଆମେ ବସି ଏହି ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରୁଛୁ, ଯେପରି ସେମାନେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଶକ୍ତି ଓ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ଆମକୁ ଦବାଇ ଦେଇନପାରନ୍ତି।
ଦୁର୍ଯୋଧନେନୈଵମୁକ୍ତଃ କର୍ଣେନ ଚ ଵିଶାଂପତେ। ପୁତ୍ରଂ ଚ ସୂତପୁତ୍ରଂ ଚ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜ ପୁଅ ଓ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅହମପ୍ଯେଵମେଵୈତଚ୍ଚିକୀର୍ଷାମି ଯଥା ଯୁଵାମ୍। ଵିଵେକ୍ତୁଂ ନାହମିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାକାରଂ ଵିଦୁରଂ ପ୍ରତି
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଯେପରି ଚାହୁଁଛ, ସେଭଳି କରିବାକୁ ଚାହେଁ; କିନ୍ତୁ ବିଦୁର ବିଷୟରେ ମୋ ମନସ୍କାମନା ଖୋଲିବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତେଷାଂ ଗୁଣାନେଵ କୀର୍ତଯାମି ଵିଶେଷତଃ। ନାଵବୁଧ୍ଯେତ ଵିଦୁରୋ ମମାଭିପ୍ରାଯମିଙ୍ଗିତୈଃ
ତେବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ କହିବି; ମୋର ଇଙ୍ଗিতରୁ ବିଦୁର ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଚ୍ଚ ତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତଦ୍ବ୍ରଵୀହି ସୁଯୋଧନ। ରାଧେଯ ମନ୍ଯସେ ଯଚ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ଵଦାଶୁ ମେ
ସୁୟୋଧନ, ତୁମେ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବୁଛ, ସେଥିରେ କଥା କହ; ରାଧେୟ, ତୁମେ ଯାହାକୁ ସମୟଯୋଗ୍ୟ ଭାବୁଛ, ଶୀଘ୍ର ମୋତେ କୁହ।
ଅଦ୍ଯ ତାନ୍କୁଶଲୈର୍ଵିପ୍ରୈଃ ସୁଗୁପ୍ତୈରାପ୍ତକାରିଭିଃ। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରାନ୍ଭେଦଯାମୋ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ
ଆଜି ଦକ୍ଷ, ଗୁପ୍ତ ଓ ବିଶ୍ୱାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା କୁନ୍ତୀର ପୁଅମାନେ ଓ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆମେ ଭାଗ କରିଦେବା।
ଅଥଵା ଦ୍ରୁପଦୋ ରାଜା ମହଦ୍ଭିର୍ଵିତ୍ତସଂଚଯୈଃ। ପୁତ୍ରାଶ୍ଚାସ୍ଯ ପ୍ରଲୋଭ୍ଯନ୍ତାମମାତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
କିମ୍ବା ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଅ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବଡ଼ ଧନ ଦେଇ ଲୁଭିତ ହେଉନ୍ତୁ।
ପରିତ୍ଯଜେଦ୍ଯଥା ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ଅଥ ତତ୍ରୈଵ ଵା ତେଷାଂ ନିଵାସଂ ରୋଚଯନ୍ତୁ ତେ
ଏପରି ହେଉ, ଯେଉଁପରି ରାଜା କୁନ୍ତୀର ପୁଅ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ରହିବା ଏଠି ହିଁ ହେବାକୁ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ।
ଇହୈଷାଂ ଦୋଷଵଦ୍ଵାସଂ ଵର୍ଣଯନ୍ତୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍। ତେ ଭିଦ୍ଯମାନାସ୍ତତ୍ରୈଵ ମନଃ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ରହିବାର ଅପରାଧଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ କହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏହିପରି ଭାଗ ହେଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାରେ ମନ ଲଗାଇ ରହିବେ।
ଅଥଵା କୁଶଳାଃ କେଚିଦୁପାଯନିପୁଣା ନରାଃ। ଇତରେତରତଃ ପାର୍ଥାନ୍ଭେଦଯନ୍ତ୍ଵନୁରାଗତଃ
କିମ୍ବା କିଛି ଚତୁର ଓ ଚଳାକ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରି ଭାଗ କରନ୍ତୁ।
ଵ୍ଯୁତ୍ଥାପଯନ୍ତୁ ଵା କୃଷ୍ଣାଂ ବହୁତ୍ଵାତ୍ସୁକରଂ ହି ତତ୍। ଅଥଵା ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତସ୍ଯାଂ ଭେଦଯନ୍ତୁ ତତଶ୍ଚ ତାମ୍
କିମ୍ବା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ଅନେକ ସମ୍ପର୍କ ଥିବାରୁ ଏହା ସହଜ; କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭାଗ ହେଉନ୍ତୁ, ପରେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଲଗା କରନ୍ତୁ।
ଭୀମସେନସ୍ଯ ଵା ରାଜନ୍ନୁପାଯକୁଶଲୈର୍ନରୈଃ। ମୃତ୍ଯୁର୍ଵିଧୀଯତାଂ ଛନ୍ନୈଃ ସ ହି ତେଷାଂ ବଲାଧିକଃ
କିମ୍ବା ରାଜା, ଚତୁର ଓ ଚୁପ୍ଚାପ ଉପାୟରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମାରିଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ତମାଶ୍ରିତ୍ଯ ହି କୌନ୍ତେଯଃ ପୁରା ଚାସ୍ମାନ୍ନ ମନ୍ଯତେ। ସହି ତୀକ୍ଷ୍ଣଶ୍ଚ ଶୂରଶ୍ଚ ତେଷାଂ ଚୈଵ ପରାଯଣମ୍
ତାଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଆମକୁ ଗଣନା କରୁନାହାନ୍ତି; ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସୂର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଆଶ୍ରୟ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତ୍ଵଭିହତେ ରାଜନ୍ହତୋତ୍ସାହା ହତୌଜସଃ। ଯତିଷ୍ଯନ୍ତେ ନ ରାଜ୍ଯାଯ ସ ହି ତେଷାଂ ଵ୍ଯପାଶ୍ରଯଃ
ରାଜା, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହେବ; ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଆଶ୍ରୟ।
ଅଜେଯୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପୃଷ୍ଠଗୋପେ ଵୃକୋଦରେ। ତମୃତେ ଫାଲ୍ଗୁନୋ ଯୁଦ୍ଧେ ରାଧେଯସ୍ଯ ନ ପାଦଭାକ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପଛରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଲେ ଅର୍ଜୁନ ଅଜୟ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଫାଲ୍ଗୁନ ନଥିଲେ ରାଧେୟ ତାଙ୍କ ସମାନ ହେବେ ନାହିଁ।
ତେ ଜାନାନାସ୍ତୁ ଦୌର୍ବଲ୍ଯଂ ଭୀମସେନମୃତେ ମହତ୍। ଅସ୍ମାନ୍ବଲଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ଯତିଷ୍ଯନ୍ତି ଦୁର୍ବଲାଃ
ଭୀମସେନ ନଥିଲେ ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ଥିବାକୁ ଜାଣି, ଦୁର୍ବଳ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆମ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବେ ନାହିଁ।
ଇହାଗତେଷୁ ଵା ତେଷୁ ନିଦେଶଵଶଵର୍ତିଷୁ। ପ୍ରଵର୍ତିଷ୍ଯାମହେ ରାଜନ୍ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ନିବର୍ହଣମ୍
କିମ୍ବା ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ଆମ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିଲେ, ରାଜା, ଆମେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।
ଦର୍ପଂ ଵା ଵଦତାଂ ତେଷାଂ କେଚିଦତ୍ର ମନସ୍ଵିନଃ। ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାତ୍ମଜା ରାଜନ୍ପ୍ରଭିଦ୍ଯନ୍ତେ ତତଃ ପରୈଃ
ଏଠାରେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏସି ବଡ଼ ଗର୍ବିତ ଓ ଅଭିମାନୀ ଥାଏ, ରାଜା, ତେବେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ ହେଉନ୍ତୁ।
ଅଥଵା ଦର୍ଶନୀଯାଭିଃ ପ୍ରମଦାଭିର୍ଵିଲୋଭ୍ଯତାମ୍। ଏକୈକସ୍ତତ୍ର କୌନ୍ତେଯସ୍ତତଃ କୃଷ୍ଣା ଵିରଜ୍ଯତାମ୍
କିମ୍ବା ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଜଣେ ଜଣେ ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ କରାଯାଉ; ତାପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହେଉନ୍ତୁ।
ପ୍ରେଷ୍ଯତାଂ ଚୈଵ ରାଧେଯସ୍ତେଷାମାଗମନାଯ ଵୈ। ତୈସ୍ତୈଃ ପ୍ରକାରୈଃ ସନ୍ନୀଯ ପାତ୍ଯନ୍ତାମାପ୍ତକାରିଭିଃ
ଏବଂ ରାଧେୟଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆସିବା ପାଇଁ ପଠାନ୍ତୁ; ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକଠା କରି, ବିଶ୍ୱାସୀ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରାଯାଉ।
ଏତେଷାମପ୍ଯୁପାଯାନାଂ ଯସ୍ତେ ନିର୍ଦୋଷଵାନ୍ମତଃ। ତସ୍ଯ ଯପ୍ରୋଗମାତିଷ୍ଠ ପୁରା କାଲୋଽତିଵର୍ତତେ
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଟିକୁ ତୁମେ ଦୋଷହୀନ ଭାବୁଛ, ସେହିଠାରେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର, ନାହିଁଲେ ସମୟ ହାତ ଛାଡ଼ିଯିବ।
ଯାଵଦ୍ଧ୍ଯକୃତଵିଶ୍ଵାସା ଦ୍ରୁପଦେ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭେ। ତାଵଦେଵ ହି ତେ ଶକ୍ଯା ନ ଶକ୍ଯାସ୍ତୁ ତତଃ ପରମ୍
ପ୍ରଥମେ ଡ୍ରୁପଦ ରାଜା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା ନ କରିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଅଛନ୍ତି; ତା'ପରେ ତେଁମାନେ କେବେ ହରାଯିବେ ନାହିଁ।
ଏଷା ମମ ମତିସ୍ତାତ ନିଗ୍ରହାଯ ପ୍ରଵର୍ତତେ। ସାଧ୍ଵୀ ଵା ଯଦି ଵାଽସାଧ୍ଵୀ କିଂ ଵା ରାଧେଯ ମନ୍ଯସେ
ମୋର ମତ ଏହି, ପୁଅ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହା ଭଲ କି ଖରାପ, ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ, ରାଧାର ପୁଅ?
ଦୁର୍ଯୋଧନ ତଵ ପ୍ରଜ୍ଞା ନ ସମ୍ଯଗିତି ମେ ମତିଃ। ନ ହ୍ଯୁପାଯେନ ତେ ଶକ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ କୁରୁଵର୍ଧନ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ଭାବେ ତୁମର ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଠିକ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, କୁରୁବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚତୁର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଚଳକି ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେବେ ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵମେଵ ହି ତେ ସୂକ୍ଷ୍ମୈରୁପାଯୈର୍ଯତିତାସ୍ତ୍ଵଯା। ନିଗ୍ରହୀତୁଂ ତଦା ଵୀର ନ ଚୈଵ ଶକିତାସ୍ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ଚତୁର ଉପାୟ ଦେଖିଥିଲେ, ବୀର, ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ; କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ତୁମେ ସଫଳ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଇହୈଵ ଵର୍ତମାନାସ୍ତେ ସମୀପେ ତଵ ପାର୍ଥିଵ। ଅଜାତପକ୍ଷାଃ ଶିଶଵଃ ଶକିତା ନୈଵ ବାଧିତୁମ୍
ସେମାନେ ଏଠାରେ, ତୁମ ନିକଟରେ, ଏଉଁ ଅପରିପକ୍ୱ ଶିଶୁ ଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଜାତପକ୍ଷା ଵିଦେଶସ୍ଥା ଵିଵୃଦ୍ଧାଃ ସର୍ଵଶୋଽଦ୍ଯ ତେ। ନୋପାଯସାଧ୍ଯାଃ କୌନ୍ତେଯା ମମୈଷା ମତିରଚ୍ଯୁତା
ଏବେ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ରହୁଛନ୍ତି; ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ଉପାୟରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ଦମିତ ହେବେ ନାହିଁ—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।