ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ କୃଷ୍ଣସ୍ତାନୁଵାଚୋତ୍ତରଂ ଵଚଃ। ସର୍ଵମେତଦହଂ ଜାନେ ଵଧାତ୍ତସ୍ଯ ତୁ ରକ୍ଷସଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ମୁଁ ସବୁ କଥା ଜାଣେ, ସେ ରାକ୍ଷସ ହତ୍ୟା ସହିତ ମଧ୍ୟ।'
ତତ ଉଦ୍ଯୋଜଯାମାସ ମାଧଵଶ୍ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀମ୍। ସେନାମୁପାନଯତ୍ତୂର୍ଣଂ ପାଞ୍ଚାଲନଗରୀଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ ମାଧବ ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଓ ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ପଞ୍ଚାଳନଗରୀ ପାଇଁ ନେଇ ଚଲିଲେ।
ତତଃ ସଂକର୍ଷଣଶ୍ଚୈଵ କେଶଵଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଯାଦଵୈଃ ସହ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାନଭିଜଗ୍ମତୁଃ
ତାପରେ ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କେଶବ, ସମସ୍ତ ଯାଦବଙ୍କ ସହିତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ପିତୃଷ୍ଵସାରଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ନତ୍ଵା ଚୈଵ ତୁ ଯାଦଵୀମ୍। ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଭୂଷଣୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ଭୂଷଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ପିତୃସ୍ୱସାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଓ ଯାଦବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗହଣା ପିନ୍ଧାଇଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାନ୍ହର୍ଷଯିତ୍ଵା ତୁ ପୂଜଯାମାସତୁଶ୍ଚ ତାନ୍। ନ୍ଯାଯତଃ ପୂଜିତୌ ରାଜ୍ଞା ଦ୍ରୁପଦେନ ମହାତ୍ମନା
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଡ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଯାଦଵାଃ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵୈଶ୍ଚ ମହାତ୍ମଭିଃ। ରେମିରେ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ତେ ପାଞ୍ଚାଲପୁରେ ତଦା
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ପଞ୍ଚାଳପୁରରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ।
ଵୃତ୍ତେ ସ୍ଵଯଂଵରେ ଚୈଵ ରାଜାନଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଯଥାଗତଂ ଵିପ୍ରଜଗ୍ମୁର୍ଵିଦିତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଵୃତାନ୍
ସ୍ୱୟଂବର ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିବାହିତ ହେବାକୁ ଜାଣିଥିଲେ।
ଅଥ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ଵିମନା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନା ମାତୁଲେନ କର୍ଣେନ ଚ କୃପେଣ ଚ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା, ମନମରା ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ମାମା, କର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ଵିନିଵୃତ୍ତୋ ଵୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଶ୍ଵେତଵାହନମ୍। ତଂ ତୁ ଦୁଃଶାସନୋଽଵ୍ରୀଡୋ ମନ୍ଦଂମନ୍ଦମିଵାବ୍ରଵୀତ୍
ଦ୍ରୌପଦୀ ଯେଉଁ ଶ୍ୱେତଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଚୟନ କଲେ, ଦୁଃଶାସନ ଲଜ୍ଜାବୋଧ ବିନା ଦୀର୍ଘ କଥା କହିଲେ।
ଯଦ୍ଯସୌ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵିନ୍ଦେତ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ନ ସଃ। ନ ହି ତଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ରାଜନ୍ଵେଦ କଶ୍ଚିଦ୍ଧନଂଜଯମ୍
'ଯଦି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହେଁ, ତେବେ ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ; ରାଜା, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କେହି ଚିହ୍ନିନାହାନ୍ତି।'
ଦୈଵଂ ଚ ପରମଂ ମନ୍ଯେ ପୌରୁଷଂ ଚାପ୍ଯନର୍ଥକମ୍। ଧିଗସ୍ତୁ ପୌରୁଷଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଯଦ୍ଧରନ୍ତୀହ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ମୁଁ ଭାଗ୍ୟକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନେ କରେ, ମାନବ ଚେଷ୍ଟାକୁ ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି ଭାବେ। ଏଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେପରି ଚେଷ୍ଟା ଓ ଉପାୟକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ତାହା ଦେଖି ମୁଁ ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ଓ ଉପାୟକୁ ନିନ୍ଦା କରେ।
ବଧ୍ଵା ଚକ୍ଷୂଂଷି ନଃ ପାର୍ଥା ରାଜ୍ଞାଂ ଚ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାମ୍। ଉଦ୍ଵାହ୍ଯ ରାଜ୍ଞାଂ ତୈର୍ନ୍ଯସ୍ତୋ ଵାମଃ ପାଦଃ ପୃଥାସୁତୈଃ
ପାର୍ଥମାନେ ଆମ ରାଜାମାନଙ୍କର ଆଖି ବାନ୍ଧିଦେଲେ ଏବଂ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଆମ ମାନେ ଉପରେ ବାମ ପାଦ ରଖିଦେଲେ।
ଵିମୁକ୍ତାଃ କଥମେତେନ ଜତୁଵେଶ୍ମଵିର୍ଭୁଜଃ। ଅସ୍ମାକଂ ପୌରୁଷଂ ସତ୍ଵଂ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚାପି ଗତା ତତଃ
ସେମାନେ ଏହି ଲାକ୍ଷାଗୃହରୁ କିପରି ପଳାଇଗଲେ? ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ଆମର ଶକ୍ତି, ସାହସ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସବୁ ହରାଇଗଲା।
ଵଯଂ ହତା ମାତୁଲାଦ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଚ ପୁରୋଚନମ୍। ଅଦଗ୍ଧ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନେତାନ୍ସ୍ଵଯଂ ଦଗ୍ଧୋ ହୁତାଶନେ
ଆଜି, ମାମା, ଆମେ ପୁରୋଚନ ସହିତ ନଷ୍ଟ ହେଲୁ। କାରଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜଳିନଷ୍ଟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ନିଜେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡିଗଲା।
ମତ୍ତୋ ମାତୁଲ ମନ୍ଯେଽହଂ ପାଣ୍ଡଵା ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତରାଃ। ତେଷାଂ ନାସ୍ତି ଭଯଂ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୁକ୍ତାନାଂ ଜତୁଵେଶ୍ମନଃ
ମାମା, ମୁଁ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଲାକ୍ଷାଗୃହରୁ ପଳାଇଥିବା ସେମାନେ ପାଇଁ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷମାଣାସ୍ତେ ନିନ୍ଦନ୍ତଶ୍ଚ ପୁରୋଚନମ୍। ପଞ୍ଚପୁତ୍ରାଂ କିରାତୀଂ ଚ ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାମତିମ୍
ଏଭଳି କଥାହେଉଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ ପୁରୋଚନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚପୁତ୍ରୀ, ଶିକାରିଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ଵିଵିଶୁର୍ହାସ୍ତିନପୁରଂ ଦୀନା ଵିଗତଚେତସଃ
ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତ୍ରସ୍ତା ଵିଗତସଂକଲ୍ପା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥାନ୍ମହୌଜସଃ। ମୁକ୍ତାନ୍ହଵ୍ଯଭୁଜଶ୍ଚୈଵ ସଂଯୁକ୍ତାନ୍ଦ୍ରୁପଦେନ ଚ
ଭୟଭୀତ ଏବଂ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରବଳ ପାର୍ଥମାନେ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ଦେଖିଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ତୁ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍। ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାତ୍ମଜାଂଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାନ୍
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡି ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ପୁତ୍ରମାନେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଵିଦୁରସ୍ତ୍ଵଥ ତାଞ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଵୃତାନ୍। ଵ୍ରୀଡିତାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଂଶ୍ଚ ଭଗ୍ନଦର୍ପାନୁପାଗତାନ୍
ତାପରେ ବିଦୁର, ଡ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ବରାଗଲେ ବୋଲି ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ଏବଂ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଫେରିଲେ ବୋଲି ଶୁଣିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୀତମନାଃ କ୍ଷତ୍ତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଵିଶାଂପତେ। ଉଵାଚ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା କୁରଵୋ ଵର୍ଧ୍ତ ଇତି ଵିସ୍ମିତଃ
ଏହିଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନମନେ ବିଦୁର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କୁରୁମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି' ବୋଲି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜଣାଇଲେ।
ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ତୁ ନୃପୋ ନିଶମ୍ଯ ଵିଦୁରସ୍ଯ ତତ୍। ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରମପ୍ରୀତୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ଭାରତ
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବିଦୁରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇ, 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ' ବୋଲି କହିଲେ।
ମନ୍ଯତେ ସ ଵୃତଂ ପୁତ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଦ୍ରୁପଦକନ୍ଯଯା। ଦୁର୍ଯୋଧନମଵିଜ୍ଞାନାତ୍ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁର୍ନରେଶ୍ଵରଃ
ରାଜା ଅବିବେକରେ ଭାବିଲେ ଯେ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବରିଛନ୍ତି।
ଅଥ ତ୍ଵାଜ୍ଞାପଯାମାସ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଭୂଷଣଂ ବହୁ। ଆନୀଯତାଂ ଵୈ କୃଷ୍ଣେତି ପୁତ୍ରଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ତଦା
ତାପରେ ସେ ଆଦେଶ ଦେଲେ, 'ଡ୍ରୌପଦୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଗହଣା ଆଣିଦିଅ', ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନକୁ ଡାକିଲେ।
ଅଥ ସ୍ମ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଦୁର ଆଚଖ୍ଯାଵମ୍ବିକାତ୍ମଜମ୍। କୌରଵ୍ଯା ଇତି ସାମାନ୍ଯାନ୍ନ ମନ୍ଯେଥାସ୍ତଵାତ୍ମଜାନ୍
ପରେ ବିଦୁର ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ ଯେ, କୌରବମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି, ସମସ୍ତ କୁରୁବଂଶୀ।
ଵର୍ଧନ୍ତ ଇତି ମଦ୍ଵାକ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଧିତାଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନାଃ। କୃଷ୍ଣଯା ସଂଵୃତାଃ ପାର୍ଥା ଵିମୁକ୍ତା ରାଜସଙ୍ଗରାତ୍
'ମୋର କଥା ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ', କହିଲେ; 'ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ କୃଷ୍ଣା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାଜସଭାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।'
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା କୁଶଲିନୋ ରାଜନ୍ପୂଜିତା ଦ୍ରୁପଦେନ ଚ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ରାଜା, ସେମାନେ ସୁସ୍ଥ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ଵିଦୁରସ୍ଯ ନରାଧିପଃ। ଆକାରଚ୍ଛାଦନାର୍ଥାଯ ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ବିଦୁରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ରାଜା ବାରମ୍ବାର 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ' ବୋଲି କହିଲେ।
ଏଵଂ ଵିଦୁର ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯଦି ଜୀଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ନ ମମୌ ମେ ତନୌ ପ୍ରୀତିସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯାମୃତସଂଭଵା
ଏଭଳି, ବିଦୁର, ତୁମେ ଭଲ ରୁହ, ଯଦି ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ, ତୁମେ କହିଥିବା ମଧୁର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ମନ ଖୁସି ହୁଏ ନାହିଁ।
ସାଧ୍ଵାଚାରତଯା ତେଷାଂ ସଂବନ୍ଧୋ ଦ୍ରୁପଦେନ ଚ। ବଭୂଵ ପରମଶ୍ଲାଘ୍ଯୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ସେମାନଙ୍କର ଭଲ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଛି; ମୁଁ କହିଲି, 'ଭାଗ୍ୟରେ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟରେ ଏହା ହେଲା'।