ଵାସାଂସି ଚ ମହାର୍ହାଣି ନାନାଦେଶ୍ଯାନି ମାଧଵଃ। କମ୍ବଲାଜିନରତ୍ନାନି ସ୍ପର୍ଶଵନ୍ତି ଶୁଭାନି ଚ
ମାଧବ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର, କମ୍ବଳ, ଚର୍ମ, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ନରମ ଶୁଭ ଜିନିଷ ଦେଲେ।
ଶଯନାସନଯାନାନି ଵିଵିଧାନି ମହାନ୍ତି ଚ। ଵୈଦୂର୍ଯଵଜ୍ରଚିତ୍ରାଣି ଶତଶୋ ଭାଜନାନି ଚ
ସେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଏବଂ ବଡ଼ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଯାନ ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ଓ ହୀରା ଲାଗିଥିବା ଶତଶଃ ପାତ୍ର ଦେଲେ।
ରୂପଯୌଵନଦାକ୍ଷିଣ୍ଯୈରୁପେତାଶ୍ଚ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ। ପ୍ରେଷ୍ଯାଃ ସଂପ୍ରଦଦୌ କୃଷ୍ଣୋ ନାନାଦେଶ୍ଯାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ
କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଶୁଭ ଅଳଙ୍କୃତ, ରୂପ, ଯୌବନ ଓ ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାସୀମାନେ ଦେଲେ।
ଗଜାନ୍ଵିନୀତାନ୍ଭଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ସଦଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାନ୍। ରଥାଂଶ୍ଚ ଦାନ୍ତାନ୍ସୌଵର୍ଣୈଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ପଟ୍ଟୈରଲଙ୍କୃତାନ୍
ସେ ଶିକ୍ଷିତ ହାତୀ, ଭଲ ଘୋଡ଼ା ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ରଥ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଓ ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ଲାଗିଥିବା ରଥ ଦେଲେ।
କୋଟିଶଶ୍ଚ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ତେଷାମକୃତକଂ ତଥା। ଵୀଥୀକୃତମମେଯାତ୍ମା ପ୍ରାହିଣୋନ୍ମଧୁସୂଦନଃ
ଅପାର ଆତ୍ମା ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା, ଶାରି ଶାରି ରେଖି, ପଠାଇଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ମୁଦା ପରମଯା ଯୁକ୍ତୋ ଗୋଵିନ୍ଦପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେଉଥିବା ଦାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତତୋ ରାଜ୍ଞାଂ ଚୈରରାପ୍ତୈଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିରୁପନୀଯତ। ପାଣ୍ଡଵୈରୁପସଂପନ୍ନା ଦ୍ରୌପଦୀ ପତିଭିଃ ଶୁଭା
ତାପରେ ରାଜାମାନେ ଗୁପ୍ତଚର ମାଧ୍ୟମରେ ଯେଉଁ ଖବର ଆଣିଥିଲେ, ସେଗୁଡିକ ଆଣାଯାଇଲା। ଶୁଭା ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
ଯେନ ତଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ଲକ୍ଷ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଧଂ ମହାତ୍ମନା। ସୋଽର୍ଜୁନୋ ଜଯତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାବାଣଧନୁର୍ଧରଃ
ଯିଏ ସେ ମହାପୁରୁଷ, ଏହି ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭେଦ କରିଥିଲେ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଅର୍ଜୁନ, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର।
ଯଃ ଶଲ୍ଯଂ ମଦ୍ରରାଜଂ ଵୈ ପ୍ରୋତ୍କ୍ଷିପ୍ଯାପାତଯଦ୍ବଲୀ। ତ୍ରାସଯାମାସ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵୃକ୍ଷେଣ ପୁରୁଷାନ୍ରଣେ
ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମଦ୍ର ରାଜା ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଗଛ ଉପ୍ରେ ଉଠାଇ ଫିଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ—
ନ ଚାସ୍ଯ ସଂଭ୍ରମଃ କଶ୍ଚିଦାସୀତ୍ତତ୍ର ମହାତ୍ମନଃ। ସ ଭୀମୋ ଭୀମସଂସ୍ପର୍ଶଃ ଶତ୍ରୁସେନାଙ୍ଗପାତନଃ
ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ମନରେ ସେଠାରେ କିଛି ଭୟ କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତା ଆସିଲା ନାହିଁ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଭୀମ, ଯାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ଭୟଙ୍କର, ଶତ୍ରୁ ସେନାଙ୍କ ଅଂଗ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇଥିବା।
ଯୋଽସାଵତ୍ଯକ୍ରମୀଦ୍ଯୁଧ୍ଯନ୍ଯୁଦ୍ଧେ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ତଥା। ସ ରାଜା ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୁଣ୍ଯଭାଗ୍ବୁଦ୍ଧିଵର୍ଧନଃ
ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କେବେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ନାହିଁ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସେଇ ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାଵରଜୈର୍ଯୌ ଯୁଧ୍ଯେତାଂ ପ୍ରତୀପଵତ୍। ତୌ ଯମୌ ଵୃତ୍ତସଂପନ୍ନୌ ସଂପନ୍ନବଲଵିକ୍ରମୌ
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ, ଧର୍ମିକ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ—ସେ ଦୁଇଜଣ ଯମଜ।
ବ୍ରହ୍ମରୂପଧରାଞ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଶାନ୍ତାନ୍ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନାନ୍। କୌନ୍ତେଯାନ୍ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଵିସ୍ମଯଃ ସମଜାଯତ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଶାନ୍ତ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟର ରାଜାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ପୌରା ହି ସର୍ଵେ ରାଜନ୍ଯାଃ ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ଵିସ୍ମିତାଃ।' ସପୁତ୍ରା ହି ପୁରା କୁନ୍ତୀ ଦଗ୍ଧା ଜତୁଗୃହେ ଶ୍ରୁତା
ସମସ୍ତ ପୁରବାସୀ ଓ ରାଜାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, କାରଣ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା ଯେ କୁନ୍ତୀ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଲାଖାର ଘରେ ପୁଡ଼ି ମରିଯାଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଭୂମିପତୀନାଂ ଚ ରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ।' ପୁନର୍ଜାତାନିଵ ଚ ତାଂସ୍ତେଽମନ୍ଯନ୍ତ ନରାଧିପାଃ
ସମସ୍ତ ଭୂମିପତି ଓ ରାଜ୍ୟମାନେ, ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଓ ତାଙ୍କୁ, ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଧିଗକୁର୍ଵଂସ୍ତଦା ଭୀଷ୍ମଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ କୌରଵମ୍। କର୍ମଣାଽତିନୃଶଂସେନ ପୁରୋଚନକୃତେନ ଵୈ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଭୀଷ୍ମ ଓ କୌରବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ, ପୁରୋଚନଙ୍କ କୃର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
ଧାର୍ମିକାନ୍ଵୃତ୍ତସଂପନ୍ନାନ୍ମାତୁଃ ପ୍ରିଯହିତେ ରତାନ୍। ଯଦା ତାନୀଦୃଶାନ୍ପାର୍ଥାନୁତ୍ସାଦଯିତୁମିଚ୍ଛତି
ଏମିତି ଧର୍ମିକ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ମାଆଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିବେଶିତ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଯେତେବେଳେ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ହେଉଛନ୍ତି—
ତତଃ ସ୍ଵଯଂଵରେ ଵୃତ୍ତେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ଭାରତ। ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତି ତତଃ ସର୍ଵେ କର୍ଣସୌବଲଦୂଷିତାଃ
ତାପରେ ସ୍ୱୟଂବର ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଭାରତ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଲେ।
କଶ୍ଚିଚ୍ଛତ୍ରୁଃ କର୍ଶନୀଯଃ ପୀଡନୀଯସ୍ତଥାଽପରଃ। ଉତ୍ସାଦନୀଯାଃ କୌନ୍ତେଯାଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ମେ ମତାଃ
କେହି ଶତ୍ରୁକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଦରକାର, ଅନ୍ୟକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ଦରକାର; ମୋ ମତରେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ନଶ୍ଟ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପରାଜିତାଃ ସର୍ଵେ ଯଦି ଯୂଯଂ ଗମିଷ୍ଯଥ। ଅକୃତ୍ଵା ସଂଵିଦଂ କାଂଚିନ୍ମନସ୍ତପ୍ସ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏଭଳି ହାରିଗଲେ ଯଦି ତୁମେ କୌଣସି ଚୁକ୍ତି ନ କରି ଚାଲିଯିବ, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ମନ ଅଶାନ୍ତିରେ ରହିବ।
ଅଯଂ ଦେଶଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାହରଣାଯ ନଃ। ନ ଚେଦେଵଂ କରିଷ୍ଯଧ୍ଵଂ ଲୋକେ ହାସ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯଥ
ଏହି ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଆମ ପାଇଁ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଧରିବାର ଉପଯୁକ୍ତ। ଯଦି ଏଭଳି କରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ହସ୍ୟସ୍ପଦ ହେବେ।
ଯମେତେ ସଂଶ୍ରିତା ଵସ୍ତୁଂ କାମଯନ୍ତେ ଚ ଭୂମିପମ୍। ସୋଽଲ୍ପଵୀର୍ଯବଲୋ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦୋ ଵୈ ମତୋ ମମ
ଯେ ରାଜାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି ଓ ରହିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ମୋ ମତରେ ଦ୍ରୁପଦ, ଅତି କମ୍ ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ଥିବା ରାଜା।
ଯାଵଦେତାନ୍ନ ଜାନନ୍ତି ଜୀଵତୋ ଵୃଷ୍ଣିପୁଙ୍ଗଵାଃ। ଚୈଦ୍ଯଶ୍ଚ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଚେଦିରାଜ ଶିଶୁପାଳ ଏହା ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି,
ଏକୀଭାଵଂ ଗତୋ ରାଜ୍ଞା ଦ୍ରୁପଦେନ ମହାତ୍ମନା। ଦୁରାଧର୍ଷତରା ରାଜନ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ
ବଡ଼ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଏକତା ବନାଇନେବେ, ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଅତି ଦୁର୍ଜୟ ହେଇଯିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯାଵଚ୍ଚଞ୍ଚଲତାଂ ସର୍ଵେ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନରାଧିପାଃ। ତାଵଦେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଯାମଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଵଧଂ ପ୍ରତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଉଚିତ।
ମୁକ୍ତା ଜତୁଗୃହାଦ୍ଭୀମାଦାଶୀଵିଷମୁଖାଦିଵ। ପୁନସ୍ତେ ଯଦି ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ମହନ୍ନୋ ଭଯମାଗତମ୍
ଯଦି ଭୀମ ଯେପରିକି ଲାକୁଡ଼ିଘରରୁ ବାହାରି ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଉଥରେ ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଯିବେ, ତେବେ ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଭୟ ଆସିପଡ଼ିବ।
ତେଷାମିହୋପଯାତାନାମେଷାଂ ତୁ ଚିରଵାସିନାମ୍। ଅନ୍ତରେ ଦୁଷ୍କରଂ ସ୍ଥାତୁଂ ଗଜଯୋର୍ମହତୋରିଵ
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ଆସି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଦଢ଼ି ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ଦୁଇଟି ପ୍ରବଳ ହାତୀ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି।
ହନଧ୍ଵଂ ପ୍ରଗୃହୀତାନି ବଲାନି ବଲିନାଂ ଵରାଃ। ଯାଵନ୍ନଃ କୁରୁସେନାଯାଂ ପତନ୍ତି ପତଗା ଇଵ
ଓ ପ୍ରବଳମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ପକ୍ଷୀମାନେ ପରି ଆମ କୁରୁ ସେନା ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ିନାହାନ୍ତି।
ତାଵତ୍ସର୍ଵାଭିସାରେଣ ପୁରମେତଦ୍ଵିହନ୍ଯତାମ୍। ଏତନ୍ମମ ମତଂ ଚୈଵ ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ନରର୍ଷଭ
ଏହି ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସହରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଉ; ଏହା ମୋର ମତ ଏବଂ ସମୟ ଆସିଛି, ଓ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶକୁନେର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭାଷମାଣସ୍ଯ ଦୁର୍ମତେଃ। ସୋମଦତ୍ତିରିଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ଜଗାଦ ପରମଂ ତତଃ
ଦୁଷ୍ଟ ମନସ୍କ ଶକୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୋମଦତ୍ତ ଏହି ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: