ତତଃ କଦାଚିଦଙ୍ଗୁଷ୍ଠୋ ଭୁଞ୍ଜାନସ୍ଯ ଵ୍ଯଶୀର୍ଯତ। ଅନ୍ନାଦୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ତଚ୍ଚାନ୍ନମୁପଭୁଙ୍କ୍ତେଽଵିଶଙ୍କିତା
ଏକଦିନ, ସେ ଭୋଜନ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ଖସିଗଲା; ସେ ତାହା ଭାତରୁ ନେଇ, ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ।
ତେନ ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସନ୍ନେନ କାମଵ୍ଯାହାରିଣା ତଦା। ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତ୍ଯସକୃଦୁକ୍ତା ଵଵ୍ରେ ଵରଂ ତଦା
ତାପରେ, ସେ ମହାମୁନି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଚାହିଁଲେ ଯେ 'ବର ମାଗ', ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର କହି, ସେ ତାହା ବର ମାଗିଲେ।
ନାହଂ ଵୃଦ୍ଧୋ ନ କଟୁକୋ ନେର୍ଵ୍ଯାଵାନ୍ନୈଵ କୋପନଃ। ନ ଚ ଦୁର୍ଗନ୍ଧଵଦନୋ ନ କୃଶୋ ନ ଚ ଲୋଲୁପଃ
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ନୁହେଁ, କଠିନ କିମ୍ବା ଅଶକ୍ତ ନୁହେଁ, ରାଗୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ମୁଖ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଲୋଭୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
କଥଂ ତ୍ଵାଂ ରମଯାମୀହ କଥଂ ତ୍ଵାଂ ଵାସଯାମ୍ଯହମ୍। ଵଦ କଲ୍ଯାଣି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯଥା ତ୍ଵଂ ମନସେଚ୍ଛସି
ମୁଁ କିପରି ତୁମକୁ ଖୁସି କରିପାରିବି, କିପରି ତୁମ ସହିତ ରହିପାରିବି? ମୋତେ କୁହ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ମନର ଇଚ୍ଛା ଯେପରି, ସେପରି ହେଉ।
ସା ତମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମାଣଂ ଵରଦଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍। ଭର୍ତାରମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ପ୍ରସନ୍ନଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ନିର୍ମଳ ଶରୀର ଥିବା ସେ ନାରୀ, ଯିଏ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପଞ୍ଚଧା ପ୍ରଵିଭକ୍ତାତ୍ମା ଭଗଵାଂଲ୍ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ। ରମଯ ତ୍ଵମଚିନ୍ତ୍ଯାତ୍ମନ୍ପୁନଶ୍ଚୈକତ୍ଵମାଗତଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଇଥିବା ତଥା ପୁଣି ଏକତ୍ୱରେ ଏସାଥିବା ପୂଜ୍ୟପାଦ, ହେ ଅଦ୍ଭୁତ ଆତ୍ମା, ତୁମେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ।
ତାଂ ତଥେତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଧୀମାନ୍ମହର୍ଷିର୍ଵୈ ମହାତପାଃ। ସ ପଞ୍ଚଧା ତୁ ଭୂତ୍ଵା ତାଂ ରମଯାମାସ ସର୍ଵତଃ
ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ। ପରେ ସେ ପଞ୍ଚ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କଲେ।
ନାଲାଯନୀଂ ସୁକେଶାନ୍ତାଂ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯଶ୍ଚାରୁହାସିନୀମ୍। ଆଶ୍ରମେଷ୍ଵଧିକଂ ଚାପି ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ
ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ଯିଏ ଆଶ୍ରମରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ, ସେ ସୁନ୍ଦର କେଶ ଓ ମଧୁର ହସ ଥିବା ନାଳାୟନୀ ସହିତ ବସିଥିଲେ।
ସ ଚଚାର ଯଥାକାମଂ କାମରୂପଵପୁଃ ପୁନଃ। ଯଦା ଯଯୌ ଦିଵଂ ଚାପି ତତ୍ର ଦେଵର୍ଷିଭିଃ ସହ
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେପରି ଚାହିଲେ, ସେପରି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଘୁରୁଥିଲେ; ଯେତେବେଳେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଦେବ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଗଲେ।
ଚଚାର ସୋଽମୃତାହାରଃ ସୁରଲୋକେ ଚଚାର ହ। ପୂଜ୍ଯମାନସ୍ତଥା ଶଚ୍ଯା ଶକ୍ରସ୍ଯ ଭଵନେଷ୍ଵପି
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ଅମୃତ ଖାଇ ଘୁରୁଥିଲେ, ଶଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ।
ମହେନ୍ଦ୍ରସେନଯା ସାର୍ଧଂ ପର୍ଯଧାଵଦ୍ରିରଂସଯା। ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯମାରୁହ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ପ୍ରଭୁ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଦୌଡ଼ିଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
ପର୍ଯୁପେତ୍ଯ ପୁନର୍ମେରୁ ମେରୌ ଵାସମରୋଚଯତ୍। ଆକାଶଗଙ୍ଗାମାପ୍ଲୁତ୍ଯ ତଯା ସହ ତପୋଧନଃ
ପୁଣି ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ନିଜ ନିବାସ କଲେ; ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।
ରଶ୍ମିଜାଲେଷୁ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଉଵାଚ ଚ ଯଥାଽନିଲଃ। ଗିରିରୂପଧରୋ ଯୋଗୀ ସ ମହର୍ଷିସ୍ତଦା ପୁନଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଶ୍ମି ଜାଲରେ, ସେ ବାୟୁ ପରି କଥା କହିଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ପର୍ବତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମହାର୍ଷି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ।
ତତ୍ପ୍ରଭାଵେନ ସା ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଜଜ୍ଞେ ମହାନଦୀ। ଯଦା ପୁଷ୍ପାକୁଲଃ ସାଲଃ ସଂଜଜ୍ଞେ ଭଗଵାନୃଷିଃ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଯେତେବେଳେ ସାଳ ଗଛ ଫୁଲରେ ଭରିଗଲା, ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଲତାତ୍ଵମନୁସଂପେଦେ ତମେଵାଭ୍ଯନୁଵେଷ୍ଟତୀ। ପୁପୋଷ ଚ ଵପୁର୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ତସ୍ଯାନୁଗଂ ପୁନଃ
ଲତା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଜଡି ରହିଲା; ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କଲା, ସଦା ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲା।
ସା ପୁପୋଷ ସମଂ ଭର୍ତ୍ରା ସ୍କନ୍ଧେନାପି ଚଚାର ହ। ତତସ୍ତସ୍ଯ ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ତୁଲ୍ଯା ପ୍ରୀତିରଵର୍ଧତ
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀ ସହିତ ଏକାସାଥିରେ ପୋଷଣ କଲେ, ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଘୁରୁଥିଲେ; ପରେ ତାଙ୍କ ଦୁହେଁର ଭଲପାଇବା ସମାନ ଭାବେ ବଢ଼ିଗଲା।
ତଥା ସା ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାଦୃଷିସତ୍ତମଃ। ଵିରରାମ ଚ ସା ଚୈଵ ଦୈଵଯୋଗେନ ଭାମିନୀ
ଏଭଳି ଭାବେ, ତାଙ୍କର କୃପାରେ, ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ନିବୃତ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ସ ଚ ତାଂ ତପସା ଦେଵୀଂ ରମଯାମାସ ଯୋଗତଃ। ଏକପତ୍ନୀ ତଥା ଭୂତ୍ଵା ସଦୈଵାଗ୍ରେ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଖୁସି କଲେ; ଏକମାତ୍ର ପତ୍ନୀ ହୋଇ, ସେ ସଦା ମହିମାରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅରୁନ୍ଧତୀଵ ସୀତେଵ ବଭୂଵାତିପତିଵ୍ରତା। ଦମଯନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚ ମାତୁଃ ସ ଵିଶେଷମଧିକଂ ଯଯୌ
ଅରୁନ୍ଧତୀ ଓ ସୀତା ପରି, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପତିବ୍ରତା ହେଲେ; ଏବଂ ସେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ମାଆଁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଲାଗିଲେ।
ଏତତ୍ତଥ୍ଯଂ ମହାରାଜ ମା ତେ ଭୂଦ୍ବୁଦ୍ଧିରନ୍ଯଥା। ସା ଵୈ ନାଲାଯନୀ ଜଜ୍ଞେ ଦୈଵଯୋଗେନ କେନଚିତ୍
ଏହିଠିକ କଥା, ମହାରାଜ, ତୁମ ମନ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ସେ ନାଳାୟନୀ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ରାଜଂସ୍ତଵାତ୍ମଜା କୃଷ୍ଣା ଵେଦ୍ଯାଂ ତେଜସ୍ଵିନୀ ଶୁଭା। ତସ୍ମିଂସ୍ତସ୍ଯା ମନଃ ସକ୍ତଂ ନ ଚଚାଲ କଦାଚନ
ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କର ଝିଅ କୃଷ୍ଣା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶୁଭ ମହିଳା, ସେ ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ମନ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ଭ୍ରମିତ ହେଲା ନାହିଁ।
ତଥା ପ୍ରଣିହିତୋ ହ୍ଯାତ୍ମା ତସ୍ଯାସ୍ତସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମେ
ସେ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ମନ, ଶରୀର ଓ ଆତ୍ମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଇଥିଲେ।
ବ୍ରୂହି ତତ୍କାରଣଂ ଯେନ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାଲାଯନୀ ଶୁଭା। ଜାତା ମମାଧ୍ଵରେ କୃଷ୍ମା ସର୍ଵଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଯଜ୍ଞରେ ଶୁଭ ନାଳାୟନୀ କୃଷ୍ଣା ଭାବେ କିଏଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହାର କାରଣ କହନ୍ତୁ, ହେ ସମସ୍ତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ଯଥା ହ୍ଯସ୍ଯା ଦତ୍ତୋ ରୁଦ୍ରେଣ ଵୈ ଵରଃ। ଯଦର୍ଥଂ ଚୈଵ ସଂଭୂତା ତଵ ଗେହେ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ହେ ରାଜା, କିପରି ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଵର ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ କିପାଇଁ ସେ ତୁମ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହା ଶୁଣ।
ହନ୍ତ ତ କଥଯିଷ୍ଯାମି କୃଷ୍ମାଯାଃ ପୌର୍ଵଦେହିକମ୍। ଇନ୍ଦ୍ରସେନେତି ଵିଖ୍ଯାତା ପୁରା ନାଲାଯନୀ ଶୁଭା
ଏବେ ମୁଁ କୃଷ୍ଣାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ କଥା କହିବି; ଶୁଭ ନାଳାୟନୀ ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯସ୍ଯ ପତିମାସାଦ୍ଯ ଚଚାର ଵିଗତଜ୍ଵରା। ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯସ୍ଯ ମହର୍ଷେଶ୍ଚ ରମମାଣସ୍ଯ ଵୈ ତଯା
ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇ ତିନି ଚିନ୍ତା ଚିନ୍ତା ରହିଲେ ନାହିଁ; ମହାର୍ଷି ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟଙ୍କ ସହ ତିନି ଆନନ୍ଦରେ ଜୀବନ କାଟିଲେ।
ସଂଵତ୍ସରଗଣା ରାଜନ୍ଵ୍ଯତୀଯୁଃ କ୍ଷଣଵତ୍ତଦା। ତତଃ କଦାଚିଦ୍ଧର୍ମାତ୍ମା ତୃପ୍ତଃ କାମୈର୍ଵ୍ଯରଜ୍ଯତ
ହେ ରାଜା, ବର୍ଷର ପରେ ବର୍ଷ କ୍ଷଣ ଭଳି କଟିଗଲା; ଏହିପରେ ଏକ ସମୟରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବିରକ୍ତ ହେଲେ।
ଅନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ପରମଂ ଧର୍ମଂ ବ୍ରହ୍ମଯୋଗପରୋଽଭଵତ୍। ଉତ୍ସସର୍ଜ ସ ତାଂ ଵିପ୍ରଃ ସା ତଦା ଚାପତଦ୍ଭୁଵି। ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯୋ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ତପୋଭିର୍ଭାଵିତଃ ସଦା
ସେ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମଯୋଗରେ ଲିନ ହେଲେ; ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ତାହାରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ସଦା ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
ପ୍ରସୀଦ ଭଗଵନ୍ମହ୍ଯଂ ନ ମାମୁତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହସି। ଅଵିତୃପ୍ତାସ୍ମି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ କାମାନାଂ କାମସେଵନାତ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ, ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ମୁଁ ଭୋଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରିନାହିଁ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ମାମନିଃଶଙ୍କା ହ୍ଯଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଭାଷସେ। ଆଚରନ୍ତୀ ତପୋଵିଘ୍ନଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛୃଣୁ ଵଚୋ ମମ
ତୁମେ ଯେଉଁଠି ମୋତେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଅକଥ୍ୟ କଥା କହୁଛ, ଏବଂ ମୋର ତପସ୍ୟାର ବିଘ୍ନ କରୁଛ, ତେଣୁ ମୋର କଥା ଶୁଣ।