କୃଷ୍ଣାହେତୋରନୁପ୍ରାପ୍ତା ଦେଵାଃ ସଂଦର୍ଶନାର୍ଥିନଃ। ବ୍ରଵୀତୁ ନୋ ଭଵାନ୍ସତ୍ଯଂ ସନ୍ଦେହୋ ହ୍ଯତ୍ର ନୋ ମହାନ୍
‘କୃଷ୍ଣା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଦୟାକରି ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ, ଏଥିରେ ଆମର ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ଅଛି।’
ଅପି ନଃ ସଂଶଯସ୍ଯାନ୍ତେ ମନଃ ସଂତୁଷ୍ଟିମାଵହେତ୍। ଅପି ନୋ ଭାଗଧେଯାନି ଶୁଭାନି ସ୍ଯୁଃ ପରନ୍ତପ
‘ଆମ ସନ୍ଦେହର ଶେଷରେ ଆମ ମନ ଶାନ୍ତି ପାଉ। ଆମ ଭାଗ୍ୟ ଶୁଭ ହେଉ, ଶତ୍ରୁଦମନ।’
ଇଚ୍ଛଯା ବ୍ରୂହି ତତ୍ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ରାଜସୁ ଶୋଭତେ। ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେନ ଚ ତଥା ଵକ୍ତଵ୍ଯମନୃତଂ ନ ତୁ
‘ଇଚ୍ଛାରେ ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ସତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାଏ। ଯେପରି ବଳି ଓ ଦାନରେ କରାଯାଇଥାଏ, ସେପରି କହିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କଦାପି ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।’
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହ୍ଯମରସଙ୍କାଶ ତଵ ଵାକ୍ଯମରିଂଦମ। ଧ୍ରୁଵଂ ଵିଵାହକରଣମାସ୍ଥାସ୍ଯାମି ଵିଧାନତଃ
‘ତୁମର କଥା ଶୁଣି, ଅମରମାନଙ୍କ ପରି, ଶତ୍ରୁଦମନ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବିବାହ କରିବି।’
ମା ରାଜନ୍ଵିମନା ଭୂସ୍ତ୍ଵଂ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯ ପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ ତେ। ଈପ୍ସିତସ୍ତେ ଧ୍ରୁଵଃ କାମଃ ସଂଵୃତ୍ତୋଽଯମସଂଶଯମ୍
‘ରାଜା, ତୁମେ ଚିନ୍ତିତ ହେଉନି; ପାଞ୍ଚାଲୀ, ତୁମର ଆନନ୍ଦ ହେଉ। ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଁଥିଲ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ ହୋଇଛି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।’
ଵଯଂ ହି କ୍ଷତ୍ରିଯା ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡୋଃ ପୁତ୍ରା ମହାତ୍ମନଃ। ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି କୌନ୍ତେଯଂ ଭୀମସେନାର୍ଜୁନାଵିମୌ
‘ଆମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ରାଜା, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ। ମୋତେ ବଡ଼ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭାବେ ଜାଣ, ଏହେଁ ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ।’
ଆଭ୍ଯାଂ ତଵ ସୁତା ରାଜନ୍ନିର୍ଜିତା ରାଜସଂସଦି। ଯମୌ ଚ ତତ୍ର କୁନ୍ତୀ ଚ ଯତ୍ର କୃଷ୍ମା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
‘ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଦ୍ୱାରା, ରାଜା, ତୁମର ଝିଅ ରାଜସଭାରେ ଜିତାଯାଇଛି। ସେଠି ଯମଜ ଓ କୁନ୍ତୀ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣା ଅବସ୍ଥିତ।’
ଵ୍ଯେତୁ ତେ ମାନସଂ ଦୁଃଖଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ସ୍ମୋ ନରର୍ଷଭ। ପଦ୍ମିନୀଵ ସୁତେଯଂ ତେ ହ୍ରଦାଦନ୍ଯହ୍ରଦଂ ଗତା
‘ତୁମର ମନର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଆମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ। ତୁମର ଝିଅ, ପଦ୍ମିନୀ ପରି, ଏକ ହ୍ରଦରୁ ଅନ୍ୟ ହ୍ରଦକୁ ଗଲେ।’
ଇତି ତଥ୍ଯଂ ମହାରାଜ ସର୍ଵମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ। ଭଵାନ୍ହି ଗୁରୁରସ୍ମାକଂ ପରମଂ ଚ ପରାଯଣମ୍
ଏହିପରି ସତ୍ୟ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ମହାରାଜ; କାରଣ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ମାନୁଛୁ ଏବଂ ତୁମେ ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ।
ତତଃ ସ ଦ୍ରୁପଦୋ ରାଜା ହର୍ଷଵ୍ଯାକୁଲଲୋଚନଃ। ପ୍ରତିଵକ୍ତୁଂ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ନାଶକତ୍ତଂ ଯୁଧିଷ୍ଟିରମ୍
ତାପରେ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଆଖି ଆନନ୍ଦର ଲୁହରେ ଭରିଗଲା; ସେ ଏତେ ଖୁସି ହେଲେ ଯେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସହଜରେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଯତ୍ନେନ ତୁ ସ ତଂ ହର୍ଷଂ ସନ୍ନିଗୃହ୍ଯ ପରଂତପଃ। ଅନୁରୂପଂ ତଦା ଵାଚା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
କିନ୍ତୁ ସେ ଅତିରିକ୍ତ ଆନନ୍ଦକୁ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟାରେ ଦମନ କରି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟ କରୁଥିବା ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ଚୈନଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯଥା ତେ ପ୍ରଦ୍ରୁତାଃ ପୁରାତ୍। ସ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵମାଚଖ୍ଯାଵାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ପାଣ୍ଡଵଃ
ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବେ କିପରି ପଳାଇଥିଲେ, ତାହା ପଚାରିଲେ; ତାହାପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସବୁ କଥା କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ରୁପଦୋ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍। ଵିଗର୍ହଯାମାସ ତଦା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ନରେଶ୍ଵରମ୍
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ସେଇ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
ଆଶ୍ଵାସଯାମାସ ଚ ତଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ପ୍ରତିଜଜ୍ଞେ ଚ ରାଜ୍ଯାଯ ଦ୍ରୁପଦୋ ଵଦତାଂ ଵରଃ
ସେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଚ କୃଷ୍ଣା ଚ ଭୀମସେନାର୍ଜୁନାଵପି। ଯମୌ ଚ ରାଜ୍ଞା ସଂଦିଷ୍ଟଂ ଵିଵିଶୁର୍ଭଵନଂ ମହତ୍
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଓ କୃଷ୍ଣା, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ବଡ଼ ମହଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ତେ ନ୍ଯଵସନ୍ରାଜନ୍ଯଜ୍ଞସେନେନ ପୂଜିତାଃ। ପ୍ରତ୍ଯାଶ୍ଵସ୍ତସ୍ତତୋ ରାଜା ସହ ପୁତ୍ରୈରୁଵାଚ ତମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ରାଜା ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ରହିଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେବା ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଗୃହ୍ଣାତୁ ଵିଧିଵତ୍ପାଣିମଦ୍ଯାଯଂ କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ପୁଣ୍ଯେଽହନି ମହାବାହୁରର୍ଜୁନଃ କୁରୁତାଂ କ୍ଷଣମ୍
କୁରୁବଂଶର ପୁଅ, ବଳଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ ଏହି ଶୁଭ ଦିନରେ ଆମ ପୁଅକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ କରୁନ୍ତୁ; ଏହା ପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଉ।
ତମବ୍ରଵୀତ୍ତତୋ ରାଜା ଧର୍ମାତ୍ମା ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। `ମମାପି ଦାରସଂବନ୍ଧଃ କାର୍ଯସ୍ତାଵଦ୍ଵିଶାଂପତେ
ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋର ବି ବିବାହ ସମ୍ପର୍କ ଆୟୋଜନ କରିବା ଦରକାର, ରାଜା।
ଭଵାନ୍ଵା ଵିଧିଵତ୍ପାଣିଂ ଗୃହ୍ଣାତୁ ଦୁହିତୁର୍ମମ। ଯସ୍ଯ ଵା ମନ୍ଯସେ ଵୀର ତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାମୁପାଦିଶ
ମହାବୀର, ଆପଣ ଚାହୁଁଥିଲେ ମୋ ଝିଅଙ୍କ ସହ ବିଧିମତ ଭାବେ ବିବାହ କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଯାହାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି, ସେଠିକୁ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ଵେଷାଂ ମହିଷୀ ରାଜନ୍ଦ୍ରୌପଦୀ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଏଵଂ ପ୍ରଵ୍ଯାହୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ମମ ମାତ୍ରା ଵିଶାଂପତେ
ରାଜା, ଦ୍ରୌପଦୀ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ରାଣୀ ହେବେ; ଏହିପରି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମୋର ମାଆ କହିଥିଲେ, ରାଜା।
ଅହଂ ଚାପ୍ଯନିଵିଷ୍ଟୋ ଵୈ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ପାର୍ଥେନ ଵିଜିତା ଚୈଷା ରତ୍ନଭୂତା ସୁତା ତଵ
ମୁଁ ଏବଂ ଭୀମସେନ ଏଯାଁତି ବିବାହିତ ହେଇନାହିଁ, ଓ ପାର୍ଥ ତୁମର ଏହି ରତ୍ନସମାନ ଝିଅକୁ ଜିତିଛନ୍ତି।
ଏଷ ନଃ ସମଯୋ ରାଜଁଲ୍ଲବ୍ଧସ୍ଯ ସହ ଭୋଜନମ୍। ନ ଚ ତଂ ହାତୁମିଚ୍ଛାମଃ ସମଯଂ ରାଜସତ୍ତମ
ରାଜା, ଏହା ଆମର ଚୁକ୍ତି: ଯେଉଁଠି ଯାହା ମିଳେ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକସাথে ଭାଗ କରିବା; ଏବଂ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁନାହିଁ।
ଅକ୍ରମେଣ ନିଵେଶେ ଚ ଧର୍ମଲୋପୋ ମହାନ୍ଭଵେତ୍।' ସର୍ଵେଷାଂ ଧର୍ମତଃ କୃଷ୍ଣା ମହିଷୀ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଆନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ସର୍ଵେଷାଂ ଗୃହ୍ଣାତୁ ଜ୍ଵଲନେ କରାନ୍
ଯଦି ଆମେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚଲିବା ଛାଡ଼ିଦେବା, ତେବେ ଧର୍ମର ବଡ଼ କ୍ଷତି ହେବ; ତେଣୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ କୃଷ୍ଣା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ରାଣୀ ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ପାଳିକ୍ରମେ ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀରେ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରନ୍ତୁ।
ଏକସ୍ଯ ବହ୍ଵ୍ଯୋ ଵିହିତା ମହିଷ୍ଯଃ କୁରୁନନ୍ଦନ। ନୈକସ୍ଯା ବହଵଃ ପୁଂସଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ପତଯଃ କ୍ଵଚିତ୍
କୁରୁବଂଶର ପୁଅ ପାଇଁ ଅନେକ ରାଣୀ ନିୟମିତ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠିଓ ଏହିପରି ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ ଯେ ଗୋଟିଏ ଝିଅଙ୍କର ଅନେକ ପତି ହୋଇପାରିବେ।
ସୋଽଯଂ ନ ଲୋକେ ଵେଦେ ଵା ଜାତୁ ଧର୍ମଃ ପ୍ରଶସ୍ତେ।' ଲୋକଵେଦଵିରୁଦ୍ଧଂ ତ୍ଵଂ ନାଧର୍ମଂ ଧର୍ମଵିଚ୍ଛୁଚିଃ। କର୍ତୁମର୍ହସି କୌନ୍ତେଯ କସ୍ମାତ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିରୀଦୃଶୀ
ଏହିପରି କଥା ନ ଲୋକରେ, ନ ବେଦରେ କେବେ ଧର୍ମ ଭାବେ ମନାଯାଇଛି; ତୁମେ ଧର୍ମରେ ପବିତ୍ର ଥିବା ସତ୍ୱେ, ଲୋକ ଓ ବେଦ ବିରୋଧୀ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି ଭାବନା ରଖିଛ? କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର।
ସୂକ୍ଷ୍ମୋ ଧର୍ମୋ ମହାରାଜ ନାସ୍ଯ ଵିଦ୍ମୋ ଵଯଂ ଗତିମ୍। ପୂର୍ଵେଷାମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଯାତଂ ଵର୍ତ୍ମାଽନୁଯାମହେ
ଧର୍ମ ବହୁତ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମହାରାଜ; ଏହାର ପଥ ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ। ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେପରି ଚାଲିଛନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନ ମେ ଵାଗନୃତଂ ପ୍ରାହ ନାଧର୍ମେ ଧୀଯତେ ମତିଃ। ଏଵଂ ଚୈଵ ଵଦତ୍ଯମ୍ବା ମମ ଚୈତନ୍ମନୋଗତମ୍
ମୋ ମୁଁହରୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା ବାହାରେ ନାହିଁ, ମୋ ମନ କେବେ ଅଧର୍ମ ପାଇଁ ଝୁକେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ମୋ ମାଁ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି, ଏହି କଥା ମୋ ମନରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଆଶ୍ରମେ ରୁଦ୍ରନିର୍ଦିଷ୍ଟାଦ୍ଵ୍ଯାସାଦେତନ୍ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍।' ଏଷ ଧର୍ମୋ ଧ୍ରୁଵୋ ରାଜଂଶ୍ଚରୈନମଵିଚାରଯନ୍। ମା ଚ ଶଙ୍କା ତତ୍ର ତେ ସ୍ଯାତ୍କଥଂଚିଦପି ପାର୍ଥିଵ
ଋଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ଯେ ଆଶ୍ରମରେ ମୁଁ ଥିଲି, ସେଠାରେ ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଥିଲି। ଏହି ହେଉଛି ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମ, ରାଜା, ଏହାକୁ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ଚ କୁନ୍ତୀ ଚ କୌନ୍ତଯ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ ମେ ସୁତଃ। କଥଯନ୍ତ୍ଵିତି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶ୍ଵଃ କାଲ୍ଯେ କରଵାମହେ
ତୁମେ, କୁନ୍ତୀ ଓ ମୋ ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଏହି କଥା ଆଲୋଚନା କର; ଆସନ୍ତାକାଲି ସକାଳେ ଆମେ ଏହିଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।
ତେ ସମେତ୍ଯ ତତଃ ସର୍ଵେ କଥଯନ୍ତି ସ୍ମ ଭାରତ। ଅଥ ଦ୍ଵୈପାଯନୋ ରାଜନ୍ନଭ୍ଯାଗଚ୍ଛଦ୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ଆଲୋଚନା କଲେ, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ସମୟରେ ଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ଅପେକ୍ଷା ଅଚାନକ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ, ରାଜନ।