ଅନ୍ଯାନଶକ୍ତାନ୍ନୃପତୀନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଵଯଂଵରେ କାର୍ମୁକେଣୋତ୍ତମେନ। ଧନଞ୍ଜଯସ୍ତଦ୍ଧନୁରେକଵୀରଃ ସଜ୍ଯଂ କରୋତୀତ୍ଯଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ କୃଷ୍ଣଃ
ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଧନୁଷକୁ ତଣିପାରିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି ଦେଖି, ସ୍ୱୟଂବରରେ ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ ସାମ୍ନାରେ, କେଶବ ଦେଖିଲେ ଯେ ଏହି କାମ କେବଳ ଧନଞ୍ଜୟ, ଏକମାତ୍ର ବୀର, କରିପାରିବେ।
ଇତି ସ୍ଵଯଂ ଵାସୁଦେଵୋ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ପାର୍ଥାନ୍ଵିଵିତ୍ସନ୍ଵିଵିଧୈରୁପାଯୈଃ। ନ ତଦ୍ଧନୁଃ ସଜ୍ଯମିଯେପ କର୍ତୁଂ ବଭୂଵୁରସ୍ଯେଷ୍ଟତମା ହି ପାର୍ଥାଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ଭାସୁଦେବ ନିଜେ ଧନୁଷକୁ ତଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୁର୍ଵଚସ୍ତତ୍ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ପାଣ୍ଡୋସ୍ତନଯାସ୍ତଦାନୀମ୍। ତମେଵାର୍ଥଂ ଧ୍ଯାଯମାନା ମନୋଭିଃ ସର୍ଵେ ଚ ତେ ତସ୍ଥୁରଦୀନସତ୍ଵାଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ କଥା ଭାବି, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ମନେ ରଖି, ଦୃଢ଼ ମନୋବଳରେ ଅବିଚଳ ରହିଲେ।
ଵୃଷ୍ଣିପ୍ରଵୀରସ୍ତୁ କୁରୁପ୍ରଵୀରା- ନାଶଂସମାନଃ ସହରୌହିଣେଯଃ। ଜଗାମ ତାଂ ଭାର୍ଗଵକର୍ମଶାଲାଂ ଯତ୍ରାସତେ ତେ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରାଃ
ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ, କୁରୁବୀରମାନେ କ’ଣ କରିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରି, ଭାର୍ଗବଙ୍କ କାମଶାଳାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେଠି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବସିଥିଲେ।
ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଂ ପୃଥୁଦୀର୍ଘବାହୁଂ ଦଦର୍ଶ କୃଷ୍ଣଃ ସହରୌହିଣେଯଃ। ଅଜାତଶତ୍ରୁଂ ପରିଵାର୍ଯ ତାଂଶ୍ଚା- ପ୍ଯୁପୋପଵିଷ୍ଟାଞ୍ଜ୍ଵଲନପ୍ରକାଶାନ୍
ସେଠାରେ, କେଶବ ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ଚଉଡ଼ା ଓ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଥିବା ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାସୁଦେଵୋଽଭିଗମ୍ଯ କୁନ୍ତୀସୁତଂ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠମ୍। କୃଷ୍ଣୋଽହମସ୍ମୀତି ନିପୀଡ୍ଯ ପାଦୌ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାଜମୀଢସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ
ତାପରେ, ଭାସୁଦେବ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଛୁଇଁ, 'ମୁଁ କୃଷ୍ଣ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତଥୈଵ ତସ୍ଯାପ୍ଯନୁ ରୌହିଣେଯ- ସ୍ତୌ ଚାପି ହୃଷ୍ଟାଃ କୁରଵୋଽଭ୍ଯନନ୍ଦନ। ପିତୃଷ୍ଵସୁଶ୍ଚାପି ଯଦୁପ୍ରଵୀରା- ଵଗୃହ୍ଣତାଂ ଭାରତମୁଖ୍ଯ ପାଦୌ
ତେଣୁ ରୋହିଣୀପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେଇପରି କଲେ। ଖୁସି ହୋଇ କୁରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତୃସ୍ୱସାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁଶ୍ଚ କୁରୁପ୍ରଵୀରଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ କୃଷ୍ଣଂ କୁଶଲଂ ଵିଲୋକ୍ଯ। କଥଂ ଵଯଂ ଵାସୁଦେଵ ତ୍ଵଯେହ ଗୂଢା ଵସନ୍ତୋ ଵିଦିତାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ
କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ ଦେଖି, ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଭାସୁଦେବ, ଆମେ ଏଠାରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତେ କିପରି ଆମକୁ ଚିହ୍ନିଲେ?'
ତମବ୍ରଵୀଦ୍ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଗୂଢୋଽପ୍ଯଗ୍ନିର୍ଜ୍ଞାଯତ ଏଵ ରାଜନ୍। ତଂ ଵିକ୍ରମଂ ପାଣ୍ଡଵେଯାନତୀତ୍ଯ କୋଽନ୍ଯଃ କର୍ତା ଵିଦ୍ଯତେ ମାନୁଷେଷୁ
ଭାସୁଦେବ ହସି କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ଅଗ୍ନି ଗୁପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନାଯାଏ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେପରି ଶୌର୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି କାମ କରିପାରିବେ?'
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ସର୍ଵେ ପାଵକାଦ୍ଵିପ୍ରମୁକ୍ତା ଯୂଯଂ ଘୋରାତ୍ପାଣ୍ଡଵାଃ ଶତ୍ରୁସାହାଃ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପାପୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସହାମାତ୍ଯୋ ନ ସକାମୋଽଭଵିଷ୍ଯତ୍
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ହେ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଭାଗ୍ୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ମନସ୍କାମନା ସହ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସଫଳ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଭଦ୍ରଂ ଵୋଽସ୍ତୁ ନିହିତଂ ଯଦ୍ଗୁହାଯାଂ ଵିଵର୍ଧଧ୍ଵଂ ଜ୍ଵଲନା ଇଵୈଧମାନାଃ। ମା ଵୋ ଵିଦ୍ଯୁଃ ପାର୍ଥିଵାଃ କେଚିଦେଵ ଯାସ୍ଯାଵହେ ଶିବିରାଯୈଵ ତାଵତ୍। ସୋଽନୁଜ୍ଞାତଃ ପାଣ୍ଡଵେନାଵ୍ଯଯଶ୍ରୀଃ ପ୍ରାଯାଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ବଲଦେଵେନ ସାର୍ଧମ୍
ତୁମମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ। ଗୁହାରେ ଲୁଚି ରହି, ଜଳା ଲକଡ଼ି ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ପରି ବଢ଼ିଯାଅ। କୌଣସି ରାଜା ତୁମମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିନାହାନ୍ତୁ। ଏବେ ଆମେ ଶିବିରକୁ ଯାଉଛୁ। ଅକ୍ଷୟ ଯଶସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ସେ ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମନସ୍ତୁ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ପୃଷ୍ଠତଃ କୁରୁନନ୍ଦନୌ। ଅନ୍ଵଗଚ୍ଛତ୍ତଦା ଯାନ୍ତୌ ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସେ ସମୟରେ, ଦୁଇ କୁରୁନନ୍ଦନଙ୍କ ପଛରେ ପଛରେ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ସୋଜ୍ଞାଯମାନଃ ପୁରୁଷାନଵଧାଯ ସମନ୍ତତଃ। ସ୍ଵଯମାରାନ୍ନିଲୀନୋଽଭୂଦ୍ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ସେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ଚାରିପାଖରେ ଲୋକମାନେ ରହିଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖି, ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଗୃହରେ ଲୁଚି ରହିଲେ।
ସାଯଂ ଚ ଭୀମସ୍ତୁ ରିପୁପ୍ରମାଥୀ ଜିଷ୍ଣୁର୍ଯମୌ ଚାପି ମହାନୁଭାଵୌ। ଭୈକ୍ଷଂ ଚରିତ୍ଵା ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଯ ନିଵେଦଯାଂଚକ୍ରୁରଦୀନସତ୍ଵାଃ
ସାଞ୍ଜକୁ, ଶତ୍ରୁଦଳନ ଭୀମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯମଯୁଗଳ, ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ମନୋବଳ ଅକ୍ଷୟ ଥିଲା।
ତତସ୍ତୁ କୁନ୍ତୀ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାଂ ତା- ମୁଵାଚ କାଲେ ଵଚନଂ ଵଦାନ୍ଯା। ତତୋଽଗ୍ରମାଦାଯ କୁରୁଷ୍ଵ ଭଦ୍ରେ ବଲିଂ ଚ ଵିପ୍ରାଯ ଚ ଦେହି ଭିକ୍ଷାମ୍
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀ ଉଚିତ ସମୟରେ ଦୃପଦର କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ବୋଉ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ନେଇ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଅ, ତାଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ଦିଅ।'
ଯେ ଚାନ୍ନମିଚ୍ଛନ୍ତି ଦଦସ୍ଵ ତେଭ୍ଯଃ ପରିଶ୍ରିତା ଯେ ପରିତୋ ମନୁଷ୍ଯାଃ। ତତଶ୍ଚ ଶେଷଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ଶୀଘ୍ର- ମର୍ଧଂ ଚତୁର୍ଣାଂ ମମ ଚାତ୍ମନଶ୍ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଚାରିପାଖରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଅ। ତାପରେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ରହିଯିବ, ଶୀଘ୍ର ଭାଗ କର, ଚାରିଜଣ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଅର୍ଦ୍ଧ କର।
ଅର୍ଧଂ ତୁ ଭୀମାଯ ଚ ଦେହି ଭଦ୍ରେ ଯ ଏଷ ନାଗର୍ଷଭତୁଲ୍ଯରୂପଃ। ଗୌରୋ ଯୁଵା ସଂହନନୋପପନ୍ନ ଏଷୋ ହି ଵୀରୋ ବହୁଭୁକ୍ ସଦୈଵ
ଭଦ୍ରେ, ଏହି ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସମାନ ଭୀମଙ୍କୁ ଆଧା ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ। ସେ ଗୋରା, ଯୁବକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ଏହି ବୀର ସଦା ବହୁତ ଖାଏ।
ସା ହୃଷ୍ଟରୂପୈଵ ତୁ ରାଜପୁତ୍ରୀ ତସ୍ଯା ଵଚଃ ସାଧ୍ଵଵିଶଙ୍କମାନା। ଯଥାଵଦୁକ୍ତଂ ପ୍ରଚକାର ସାଧ୍ଵୀ ତେ ଚାପି ସର୍ଵେ ବୁଭୁଜୁସ୍ତଦନ୍ନମ୍
ରାଜକୁମାରୀ ସେଇ କଥା ଶୁଣି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ସନ୍ଦେହ କରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଯେପରି ହେବାକୁ କହାଯାଇଥିଲା, ସେପରି କଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ।
କୁଶୈସ୍ତୁ ଭୂମୌ ଶଯନଂ ଚକାର ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରଃ ସହଦେଵସ୍ତପସ୍ଵୀ। ଅଥାତ୍ମକୀଯାନ୍ଯଜିନାନି ସର୍ଵେ ସଂସ୍ତୀର୍ଯ ଵୀରାଃ ସୁଷୁପୁର୍ଧରଣ୍ଯାମ୍
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ସହଦେବ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଭୂମିରେ କୁଶ ଘାସରେ ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା ତିଆରି କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ବୀର ନିଜ ନିଜ ମୃଗଚର୍ମ ବିଛାଇ ଭୂମିରେ ଶୋଇଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯକାନ୍ତାମଭିତୋ ଦିଶଂ ତୁ ଶିରାଂସି ତେଷାଂ କୁରୁସତ୍ତମାନାମ୍। କୁନ୍ତୀ ପୁରସ୍ତାତ୍ତୁ ବଭୂଵ ତେଷାଂ ପାଦାନ୍ତରେ ଚାଥ ବଭୂଵ କୃଷ୍ଣା
ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ କୁରୁମାନ୍ୟ ସେମାନେ ଶୋଇଲେ। କୁନ୍ତୀ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଥିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ନିକଟରେ ଥିଲେ।
ଅଶେତ ଭୂମୌ ସହ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୈଃ ପାଦୋପଧାନୀଵ କୃତା କୁଶେଷୁ। ନ ତତ୍ର ଦୁଃଖଂ ମନସାପି ତସ୍ଯା ନ ଚାଵମେନେ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଂସ୍ତାନ୍
ସେ କୁଶ ଉପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ଭୂମିରେ ଶୋଇଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଦକୁ ତାଳେଇ ମୁଣ୍ଡ ରଖିଲେ। ସେ ମନରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ କୁରୁମାନ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଅବହେଳା କଲେ ନାହିଁ।
ତେ ତତ୍ର ଶୂରାଃ କଥଯାଂବଭୂଵୁଃ କଥା ଵିଚିତ୍ରାଃ ପୃତନାଧିକାରାଃ। ଅସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ରଥାଂଶ୍ଚ ନାଗାନ୍ ଖଡ୍ଗାନ୍ଗଦାଶ୍ଚାପି ପରଶ୍ଵଧାଂଶ୍ଚ
ସେଠାରେ ସେ ବୀରମାନେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗଳ୍ପ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ—ଯୁଦ୍ଧର କଥା, ଦେବତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ରଥ, ହାତୀ, ତଳୱାର, ଗଦା ଏବଂ କୁଠାର ଆଦି।
ତେଷାଂ କଥାସ୍ତାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ଯମାନାଃ ପାଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ଯ ସୁତସ୍ତଦାନୀମ୍। ସୁଶ୍ରାଵ କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ତଦା ନିଷଣ୍ଣାଂ ତେ ଚାପି ସର୍ଵେ ଦଦୃଶୁର୍ମନୁଷ୍ଯାଃ
ସେମାନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ସେଗୁଡିକୁ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) କୁ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତଂ ତେଷାଂ କଥିତଂ ଚୈଵ ରାତ୍ରୌ। ସର୍ଵଂ ରାଜ୍ଞେ ଦ୍ରୁପଦାଯାଖିଲେନ ନିଵେଦଯିଷ୍ଯଂସ୍ତ୍ଵରିତୋ ଜଗାମ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ରାଜପୁତ୍ର, ସେ ରାତିରେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଶୁଣିଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ କଥା ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପାଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ତୁ ଵିଷଣ୍ଣରୂପ- ସ୍ତାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନପ୍ରତିଵିନ୍ଦମାନଃ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛନ୍ମହାତ୍ମା କ୍ଵ ସା ଗତା କେନ ନୀତା ଚ କୃଷ୍ଣା
ପାଞ୍ଚାଳରାଜା ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେ କିଏ ତାହା ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ମହାତ୍ମା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'କୃଷ୍ଣା କେଉଁଠି ଗଲେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ?'
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଶୂଦ୍ରେଣ ନ ହୀନଜେନ ଵୈଶ୍ଯେନ ଵା କରଦେନୋପପନ୍ନା। କଚ୍ଚିତ୍ପଦଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ନ ପଙ୍କଦିଗ୍ଧଂ କଚ୍ଚିନ୍ନ ମାଲା ପତିତା ଶ୍ମଶାନେ
'ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେ କୌଣସି ଶୂଦ୍ର, ନିମ୍ନଜାତି ବା କୌଣସି ବଣିଆ ଦ୍ୱାରା ନେଇଯାଇନାହାନ୍ତି? ତାଙ୍କ ପାଦ କାଦରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ତୋ? ତାଙ୍କ ମାଳା ଶ୍ମଶାନରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ତୋ?'
କଚ୍ଚିତ୍ସ ଵର୍ଣପ୍ରଵରୋ ମନୁଷ୍ଯ ଉଦ୍ରିକ୍ତଵର୍ଣୋଽପ୍ଯୁତ ଏଵ କଚ୍ଚିତ୍। କଚ୍ଚିନ୍ନ ଵାମୋ ମମ ମୂର୍ଧ୍ନି ପାଦଃ କୃଷ୍ଣାଭିମର୍ଶେନ କୃତୋଽଦ୍ଯ ପୁତ୍ର
'ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେ ଉଚ୍ଚ ବର୍ଣ୍ଣର ମଣିଷ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ଦେହ ଅସାଧାରଣ? ଆଜି କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ଦ୍ୱାରା ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମୋ ଝିଅର ପାଦ ପଡ଼ିନାହିଁ ତୋ, ପୁଅ?'
କଚ୍ଚିନ୍ନ ତପ୍ସ୍ଯେ ପରମପ୍ରତୀତଃ ସଂଯୁଜ୍ଯ ପାର୍ଥେନ ନରର୍ଷଭେଣ। ଵଦସ୍ଵ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମହାନୁଭାଵ କୋଽସୌ ଵିଜେତା ଦୁହିତୁର୍ମମାଦ୍ଯ
'ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହି ବିଶ୍ୱାସରେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ତୋ, ଯେପରିକି ମୋ ଝିଅ ପାର୍ଥ ସହିତ ବିବାହିତ ହେଲେ? ବଡ଼ମାନ୍ୟ, ଆଜି କିଏ ମୋ ଝିଅକୁ ଜିତିଛି, ସତ୍ୟ କହ।'
ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ କଚ୍ଚି- ତ୍କୁରୁପ୍ରଵୀରସ୍ଯ ଧ୍ରିଯନ୍ତି ପୁତ୍ରାଃ। କଚ୍ଚିତ୍ତୁ ପାର୍ଥେନ ଯଵୀଯସାଽଧ୍ଯ ଧନୁର୍ଗୃହୀତଂ ନିହତଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ଯମ୍
'ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁରୁମାନେ, ଏଯାଁ ଅଛନ୍ତି ତୋ? ଆଜି ଛୋଟ ପାର୍ଥ ଧନୁଷ ଧରି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗିଛନ୍ତି ତୋ?'
ତତସ୍ତଥୋକ୍ତଃ ପରିହୃଷ୍ଟରୂପଃ ପିତ୍ରେ ଶଶଂସାଥ ସ ରାଜପୁତ୍ରଃ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସୋମକାନାଂ ପ୍ରବର୍ହୋ ଵୃତ୍ତଂ ଯଥା ଯେନ ହୃତା ଚ କୃଷ୍ଣା
ଏପରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସୋମକମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ଖୁସି ହୋଇ ପିତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଏବଂ କିପରି କୃଷ୍ଣା ନେଇଯାଇଥିଲେ, ସେଥିରେ କହିଲେ।