ବ୍ରାହ୍ମଣୈସ୍ତେ ଚ ସହିତାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁପାଵିଶନ୍। ଋଦ୍ଧିଂ ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ତସ୍ତାମନୁତ୍ତମାମ୍
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ବସି, ପଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତତଃ ସମାଜୋ ଵଵୃଧେ ସ ରାଜନ୍ଦିଵସାନ୍ବହୂନ୍। ରତ୍ନପ୍ରଦାନବହୁଲଃ ଶୋଭିତୋ ନଟନର୍ତକୈଃ
ଏପରି ଭାବେ, ରାଜା, ସେହି ସଭା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଗଲା, ଅନେକ ରତ୍ନ ଦାନ ଓ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୋଭା ପାଇଲା।
ଵର୍ତମାନେ ସମାଜେ ତୁ ରମଣୀଯେଽହ୍ନି ଷୋଡଶେ। `ମୈତ୍ରେ ମୁହୂର୍ତେ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଜଦାରାଃ ପୁରାଵିଦଃ। ପୁତ୍ରଵତ୍ଯଃ ସୁଵସନାଃ ପ୍ରତିକର୍ମୋପଚକ୍ରମୁଃ
ଏଭଳି ମନୋହର ସଭା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ଷୋଳହ ଦିନର ଶୁଭ ମୂହୂର୍ତ୍ତରେ, ରାଜାଙ୍କ ଝିଅମାନେ, ପୁରୁଣା ରୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଭଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ଏବଂ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗାର ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵୈଡୂର୍ଯମଯପୀଠେ ତୁ ନିଵିଷ୍ଟାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ତଦା। ସତୂର୍ଯଂ ସ୍ନାପଯାଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ସ୍ଵର୍ଣକୁମ୍ଭସ୍ଥିତୈର୍ଜଲୈଃ
ତାପରେ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିର ରାଜାସନରେ ବସିଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ, ସଙ୍ଗୀତ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ, ସୁନା ଘଡ଼ାର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଇଲା।
ତାଂ ନିଵୃତ୍ତାଭିଷେକାଂ ଚ ଦୁକୂଲଦ୍ଵଯଧାରିଣୀମ୍। ନିନ୍ଯୁର୍ମଣିସ୍ତମ୍ଭଵତୀଂ ଵେଦିଂ ଵୈ ସୁପରିଷ୍କୃତାମ୍
ଅଭିଷେକ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦୁଇଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ସେଉଁଠି, ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁସଜ୍ଜିତ ବେଦି ପାଖକୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାଗଲା।
ନିଵେଶ୍ଯ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୀଂ ହୃଷ୍ଟାଂ ଵିସ୍ମିତାକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରସାଧିକାଃ। କେନାଲଙ୍କରଣେନେମାମିତ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵ୍ଯଲୋକଯନ୍
ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ ବସାଇଦେଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରହିଥିଲେ। ସେବାକମାନେ ଏକାଉଁଠି ଦେଖି, 'କେଉଁ ଗହନାରେ ଏହିଝିଅ ଶୋଭିତ ହୋଇଛି?' ବୋଲି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଧୂପୋଷ୍ମଣା ଚ କେଶାନାମାର୍ଦ୍ରଭାଵଂ ଵ୍ଯପୋହଯନ୍। ବବନ୍ଧୁରସ୍ଯା ଧମ୍ମିଲ୍ଲଂ ମାଲ୍ଯୈଃ ସୁରଭିଗନ୍ଧିଭିଃ
ଧୂପର ଉଷ୍ମତାରେ ତାଙ୍କର କେଶର ଭିଜାପଣ ହଟାଇଦେଲେ। ପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚୁଲିକୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲ ଭାବେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ଦୂର୍ଵାମଧୂକରଚିତଂ ମାଲ୍ଯଂ ତସ୍ଯା ଦଦୁଃ କରେ। ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣାଗରୁଣା ପତ୍ରସଙ୍ଗଂ କୁଚଦ୍ଵଯେ
ଦୂର୍ବା ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ମାଳା ତାଙ୍କର ହାତରେ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ କଳା ଅଗରୁ ଗଛର ପତ୍ର ଲଗାଇଦେଲେ।
ରେଜେ ସା ଚକ୍ରଵାକାଙ୍କା ସ୍ଵର୍ଣଦୀର୍ଘା ସରିଦ୍ଵରା। ଅଲକୈଃ କୁଟିଲୈସ୍ତସ୍ଯା ମୁଖଂ ଵିକସିତଂ ବଭୌ
ସେ ଦୁଇଟି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଚିହ୍ନିତ ସୁନା ନଦୀ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଗୋଟିଏ ଖିଳିଥିବା ଫୁଲ ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବେଙ୍କା ଚୁଲି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଆସକ୍ତଭୃଙ୍ଗଂ କୁସୁମଂ ଶଶିମ୍ବିମ୍ବଂ ଜିଗାଯ ତତ୍। କାଲାଞ୍ଜନଂ ନଯନଯୋରାଚାରାର୍ଥଂ ସମାଦଧୁଃ
ମଧୁମକ୍ଷିକା ଲାଗିଥିବା ଫୁଲଟି ଚନ୍ଦ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଚକୁରେ କଳା ଆଞ୍ଜନ ଲଗାଇଦେଲେ।
ଭୂଷଣଂ ରତ୍ନଖଚିତୈରଲଂଚକ୍ରୁର୍ଯଥୋଚିତମ୍। ମାତା ଚ ତସ୍ଯାଃ ପୃଷତୀ ହରିତାଲମନଶ୍ଶିଲାମ୍
ଯଥାଯଥ ଭାବେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଲଗାଇଥିବା ଗହନାରେ ତାଙ୍କୁ ଶୋଭିତ କରାଗଲା। ତାଙ୍କର ମାଆ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ନେଇଲେ।
ଅଙ୍ଗୁଲୀଭ୍ଯାମୁପାଦାଯ ତିଲକଂ ଵିଦଧେ ମୁଖେ। ଅଲଙ୍କୃତାଂ ଵଧୂଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୋଷିତୋ ମୁଦମାଯଯୁଃ
ମାଆ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ତିଳକ ତିଆରି କରି ଝିଅର ମୁହଁରେ ଲଗାଇଦେଲେ। ଶୋଭିତ ବଧୁକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ମାତା ନ ମୁମୁଦେ ତସ୍ଯାଃ ପତିଃ କୀଦୃଗ୍ଭଵିଷ୍ଯତି। ସୌଵିଦଲ୍ଲାଃ ସମାଗମ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ତତଃ
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମାଆ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—'ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ କେମିତି ହେବେ?' ଏହିପରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେବାକମାନେ ଏକାଉଁଠି ହେଲେ।
ଏନାମାରୋପଯାମାସୁଃ କରିଣୀଂ କୁଚଭୂଷିତାମ୍। ତତୋଽଵାଦ୍ଯନ୍ତ ଵାଦ୍ଯାନି ମଙ୍ଗଲାନି ଦିଵି ସ୍ପୃଶନ୍
ଅଳଙ୍କୃତ ଛାତି ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଏକ ହାତୀ ଉପରେ ବସାଇଦେଲେ। ତାପରେ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ ବାଜିଲା, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା।
ଵିଲାସିନୀଜନାଶ୍ଚାପି ପ୍ରଵରଂ କରିଣୀଶତମ୍। ମାଙ୍ଗଲ୍ଯଗୀତଂ ଗାଯନ୍ତ୍ଯଃ ପାର୍ସ୍ଵଯୋରୁଭଯୋର୍ଯଯୁଃ
ରାଜମହଳର ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକଶତ ହାତୀ, ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଗାଇ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଜନାପସରଣେ ଵ୍ଯଗ୍ରାଃ ପ୍ରତିହାର୍ଯଃ ପୁରା ଯଯୁଃ। କୋଲାହଲୋ ମହାନାସୀତ୍ତସ୍ମିନ୍ପୁରଵରେ ତଦା
ଭିଡ଼ ହଟାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ପ୍ରହରୀମାନେ ସହର ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ସମୟରେ ସେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସହରରେ ବଡ଼ ହଳଚଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଯଯାଵଗ୍ରେ ହଯମାରୁହ୍ଯ ଭାରତ। ଦ୍ରୁପଦୋ ରଙ୍ଗଦେଶେ ତୁ ବଲେନ ମହତା ଯୁତଃ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଗରେ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଯାଉଥିଲେ, ହେ ଭାରତ। ଦ୍ରୁପଦ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତସ୍ଥୌ ଵ୍ଯୂହ୍ଯ ମହାନୀକଂ ପାଲିତଂ ଦୃଢଧନ୍ଵିଭିଃ।' ଆପ୍ଲୁତାଙ୍ଗୀଂ ସୁଵସନାଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍
ସେ ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ବାନ୍ଧମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ବଡ଼ ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କରି ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଏଉଁଠି, ସମସ୍ତ ଗହନା ଓ ଭଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶୋଭାମୟ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ସେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ମାଲାଂ ଚ ସମୁପାଦାଯ କାଞ୍ଚନୀଂ ସମଲଙ୍କୃତାମ୍। `ଆଗତାଂ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵେ ରଙ୍ଗଭୂମିମଲଙ୍କୃତାମ୍
ସୁନା ଓ ଶୋଭିତ ମାଳା ଧରି ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଶୋଭିତ ରଙ୍ଗଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ବେଳେ ଦେଖିଲେ।
ଅଵତୀର୍ଣା ତତୋ ରଙ୍ଗଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ଭରତର୍ଷଭ। `ତସ୍ଥୌ ପ୍ରମୁଦିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ନୃପତୀନ୍ରଙ୍ଗମଣ୍ଡଲେ। ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ତୀ ଵ୍ରୀଡିତାପାଙ୍ଗୀ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଣାଂ ସୁମନୋହରା
ତାପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ଅବତରିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଜ୍ଜା ଭରା ଚାହାଣି ଦେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା।
ପୁରୋହିତଃ ସୋମକାନାଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶୁଚିଃ। ପରିସ୍ତୀର୍ଯ ଜୁହାଵାଗ୍ନିମାଜ୍ଯେନ ଵିଧିଵତ୍ତଦା
ସୋମକଙ୍କ ପୂରୋହିତ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଚିତ୍ତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଳେ ଶୁଚିତାର ସହିତ କୁଶ ଛାଡ଼ି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ।
ସଂତର୍ପଯିତ୍ଵା ଜ୍ଵଲନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ଚ। ଵାରଯାମାସ ସର୍ଵାଣି ଵାଦିତ୍ରାଣି ସମନ୍ତତଃ
ଅଗ୍ନିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କଥା କହି, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ନିଃଶବ୍ଦେ ତୁ କୃତେ ତସ୍ମିନ୍ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଵିଶାଂପତେ। କୃଷ୍ଣାମାଦାଯ ଵିଧିଵନ୍ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିଃସ୍ଵନଃ
ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ହେବା ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ନିୟମମାନେ ଅନୁସରି କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ମେଘ ଡମ୍ଡୁବିର ଗର୍ଜନ ସମାନ ଶୁଣାଗଲା।
ରଙ୍ଗମଧ୍ଯଂ ଗତସ୍ତତ୍ର ମେଘଗମ୍ଭୀରଯା ଗିରା। ଵାକ୍ଯମୁଚ୍ଚୈର୍ଜଗାଦେଦଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣମର୍ଥଵଦୁତ୍ତମମ୍
ସେ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚି, ମେଘର ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
ଇଦଂ ଧନୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯମିମେ ଚ ବାଣାଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମେ ଭୂପତଯଃ ସମେତାଃ। ଛିଦ୍ରେଣ ଯନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ମସର୍ପଯଧ୍ଵଂ ଶରୈଃ ଶିତୈର୍ଵ୍ଯୋମଚରୈର୍ଦଶାର୍ଧୈଃ
ଏଠି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଏହି ହେଉଛି ବାଣ। ସମସ୍ତ ଏଠାରେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନେ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରର ଛିଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଦ୍ରୁତ ବାଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବେ, ସେମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
ଏତନ୍ମହତ୍କର୍ମ କରୋତି ଯୋ ଵୈ କୁଲେନ ରୂପେଣ ବଲେନ ଯୁକ୍ତଃ। ତସ୍ଯାଦ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଭଗିନୀ ମମେଯଂ କୃଷ୍ଣା ଭଵିତ୍ରୀ ନ ମୃଷା ବ୍ରଵୀମି
ଯିଏ ଏହି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିବେ, ଯାହାର ଉତ୍ତମ କୁଳ, ରୂପ ଓ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଠି ଆଜି ମୋ ଭଉଣୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ପାଇବେ; ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କୁହେଁନି।
ତାନେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପଶ୍ଚାଦିଦଂ ତାଂ ଭଗିନୀମୁଵାଚ। ନାମ୍ନା ଚ ଗୋତ୍ରେଣ ଚ କର୍ମଣା ଚ ସଂକୀର୍ତଯନ୍ଭୂମିପତୀନ୍ସମେତାନ୍
ଏପରି କହି ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅ ପରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, ସମସ୍ତ ଆସିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ନାମ, ଗୋତ୍ର ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରାଇଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ଦୁର୍ଵିଷହୋ ଦୁର୍ମୁଖୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷଣଃ। ଵିଵିଂଶତିର୍ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ସହୋ ଦୁଃଶାସନସ୍ତଥା
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦୁର୍ବିଷହ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷଣ, ବିବିଂଶତି, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସହ, ଦୁଃଶାସନ ଏମିତି ଅନେକେ,
ଯୁଯୁତ୍ସୁର୍ଵାଯୁଵେଗଶ୍ଚ ଭୀମଵେଗରଵସ୍ତଥା। ଉଗ୍ରାଯୁଧୋ ବଲାକୀ ଚ କରକାଯୁର୍ଵିରୋଚନଃ
ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ବାୟୁବେଗ, ଭୀମବେଗରବ, ଉଗ୍ରାୟୁଧ, ବଳାକୀ, କରକାୟୁ, ଓ ବିରୋଚନ,
କୁଣ୍ଡକଶ୍ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ସୁଵର୍ଚାଃ କନକଧ୍ଵଜଃ। ନନ୍ଦକୋ ବାହୁଶାଲୀ ଚ ତୁହୁଣ୍ଡୋ ଵିକଟସ୍ତଥା
କୁଣ୍ଡକ, ଚିତ୍ରସେନ, ସୁବର୍ଚ୍ଚ, କନକଧ୍ୱଜ, ନନ୍ଦକ, ବାହୁଶାଳୀ, ତୁହୁଣ୍ଡ, ଓ ବିକଟ,