ପ୍ରାକାରପରିଖୋପେତୋ ଦ୍ଵାରତୋରଣମଣ୍ଡିତଃ। ଵିତାନେନ ଵିଚିତ୍ରେଣ ସର୍ଵତଃ ସମଲଙ୍କୃତଃ
ପ୍ରାଚୀର, ଖାଲିଆ, ଦ୍ୱାର ଓ ତୋରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଛାଉଣୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ତୂର୍ଯୌଘଶତସଙ୍କୀର୍ଣଃ ପରାର୍ଧ୍ଯାଗୁରୁଧୂପିତଃ। ଚନ୍ଦନୋଦକସିକ୍ତଶ୍ଚ ମାଲ୍ଯଦାମୋପଶୋଭିତଃ
ସେଠାରେ ଶତଶତ ସଙ୍ଗୀତ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି, ଉତ୍ତମ ଅଗୁରୁ ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧ, ଚନ୍ଦନ ପାଣି ଛିଟାଯାଇଥିବା ଏବଂ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
କୈଲାସଶିଖରପ୍ରଖ୍ଯୈର୍ନଭସ୍ତଲଵିଲେଖିଭିଃ। ସର୍ଵତଃ ସଂଵୃତଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ପ୍ରାସାଦୈଃ ସୁକୃତୋଚ୍ଛ୍ରଯୈ
କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶିଖର ସଦୃଶ, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା, ଚାରିପାଖରେ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଭଲ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶୁଭ୍ର ପ୍ରାସାଦ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଥିଲା।
ସୁଵର୍ଣଜାଲସଂଵୀତୈର୍ମଣିକୁଟ୍ଟିମଭୂଷଣୈଃ। ସୁଖାରୋହଣସୋପାନୈର୍ମହାସନପରିଚ୍ଛଦୈଃ
ସୁନା ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ମଣି ଜଡିତ ମଝଲା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୁବିଧାଜନକ ସିଢ଼ି ଏବଂ ବଡ଼ ଆସନ ରହିଥିଲା।
ସ୍ରଗ୍ଦାମସମଵଚ୍ଛନ୍ନୈରଗୁରୂତ୍ତମଵାସିତୈଃ। ହଂସାଂଶୁଵର୍ଣୈର୍ବହୁଭିରାଯୋଜନସୁଗନ୍ଧିଭିଃ
ମାଳା ଓ ଅଗୁରୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ଢାକା, ଅନେକ ସୁନା ହଂସ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଦୂରଦୂରନ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଫେଲାଇଥିଲା।
ଅସଂବାଧଶତଦ୍ଵାରୈଃ ଶଯନାସନଶୋଭିତୈଃ। ବହୁଧାତୁପିନଦ୍ଧାଙ୍ଗୈର୍ହିମଵଚ୍ଛିଖରୈରିଵ
ଶତଶତ ବଡ଼ ଦ୍ୱାର, ଶୋଭାମୟ ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ, ବହୁ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଅଂଶ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତତ୍ର ନାନାପ୍ରକାରେଷୁ ଵିମାନେଷୁ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ। ସ୍ପର୍ଧମାନାସ୍ତଦାଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ନିଷେଦୁଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କୃତ ବଡ଼ ଘରମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ରାଜା ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଡମ୍ବରରେ ବସିଥିଲେ।
ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟାନ୍ଦଦୃଶୁର୍ମହାସତ୍ଵାନ୍ପୃଥଗ୍ଜନାଃ। ରାଜସିଂହାନ୍ମହାଭାଗାନ୍କୃଷ୍ଣାଗୁରୁଵିଭୂଷିତାନ୍
ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ବସିଥିବା, କଳା ଅଗୁରୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସିଂହ ସଦୃଶ ଶୂରବୀର ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମହାପ୍ରସାଦାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାନ୍ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରପରିରକ୍ଷିଣଃ। ପ୍ରିଯାନ୍ସର୍ଵସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସୁକୃତୈଃ କର୍ମଭିଃ ଶୁଭୈଃ
ସେମାନେ ମହାନ ପ୍ରାସାଦରେ ବସିଥିବା, ଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ନିଜ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ମଞ୍ଚେଷୁ ଚ ପରାର୍ଦ୍ଧ୍ଯେଷୁ ପୌରଜାନପଦା ଜନାଃ। କୃଷ୍ଣାଦର୍ଶନସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସର୍ଵତଃ ସମୁପାଵିଶନ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମଞ୍ଚରେ ସହର ଓ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବସିଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈସ୍ତେ ଚ ସହିତାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁପାଵିଶନ୍। ଋଦ୍ଧିଂ ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ତସ୍ତାମନୁତ୍ତମାମ୍
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ବସି, ପଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତତଃ ସମାଜୋ ଵଵୃଧେ ସ ରାଜନ୍ଦିଵସାନ୍ବହୂନ୍। ରତ୍ନପ୍ରଦାନବହୁଲଃ ଶୋଭିତୋ ନଟନର୍ତକୈଃ
ଏପରି ଭାବେ, ରାଜା, ସେହି ସଭା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଗଲା, ଅନେକ ରତ୍ନ ଦାନ ଓ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୋଭା ପାଇଲା।
ଵର୍ତମାନେ ସମାଜେ ତୁ ରମଣୀଯେଽହ୍ନି ଷୋଡଶେ। `ମୈତ୍ରେ ମୁହୂର୍ତେ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଜଦାରାଃ ପୁରାଵିଦଃ। ପୁତ୍ରଵତ୍ଯଃ ସୁଵସନାଃ ପ୍ରତିକର୍ମୋପଚକ୍ରମୁଃ
ଏଭଳି ମନୋହର ସଭା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ଷୋଳହ ଦିନର ଶୁଭ ମୂହୂର୍ତ୍ତରେ, ରାଜାଙ୍କ ଝିଅମାନେ, ପୁରୁଣା ରୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଭଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ଏବଂ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗାର ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵୈଡୂର୍ଯମଯପୀଠେ ତୁ ନିଵିଷ୍ଟାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ତଦା। ସତୂର୍ଯଂ ସ୍ନାପଯାଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ସ୍ଵର୍ଣକୁମ୍ଭସ୍ଥିତୈର୍ଜଲୈଃ
ତାପରେ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିର ରାଜାସନରେ ବସିଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ, ସଙ୍ଗୀତ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ, ସୁନା ଘଡ଼ାର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଇଲା।
ତାଂ ନିଵୃତ୍ତାଭିଷେକାଂ ଚ ଦୁକୂଲଦ୍ଵଯଧାରିଣୀମ୍। ନିନ୍ଯୁର୍ମଣିସ୍ତମ୍ଭଵତୀଂ ଵେଦିଂ ଵୈ ସୁପରିଷ୍କୃତାମ୍
ଅଭିଷେକ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦୁଇଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ସେଉଁଠି, ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁସଜ୍ଜିତ ବେଦି ପାଖକୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାଗଲା।
ନିଵେଶ୍ଯ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୀଂ ହୃଷ୍ଟାଂ ଵିସ୍ମିତାକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରସାଧିକାଃ। କେନାଲଙ୍କରଣେନେମାମିତ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵ୍ଯଲୋକଯନ୍
ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ ବସାଇଦେଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରହିଥିଲେ। ସେବାକମାନେ ଏକାଉଁଠି ଦେଖି, 'କେଉଁ ଗହନାରେ ଏହିଝିଅ ଶୋଭିତ ହୋଇଛି?' ବୋଲି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଧୂପୋଷ୍ମଣା ଚ କେଶାନାମାର୍ଦ୍ରଭାଵଂ ଵ୍ଯପୋହଯନ୍। ବବନ୍ଧୁରସ୍ଯା ଧମ୍ମିଲ୍ଲଂ ମାଲ୍ଯୈଃ ସୁରଭିଗନ୍ଧିଭିଃ
ଧୂପର ଉଷ୍ମତାରେ ତାଙ୍କର କେଶର ଭିଜାପଣ ହଟାଇଦେଲେ। ପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚୁଲିକୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲ ଭାବେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ଦୂର୍ଵାମଧୂକରଚିତଂ ମାଲ୍ଯଂ ତସ୍ଯା ଦଦୁଃ କରେ। ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣାଗରୁଣା ପତ୍ରସଙ୍ଗଂ କୁଚଦ୍ଵଯେ
ଦୂର୍ବା ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ମାଳା ତାଙ୍କର ହାତରେ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ କଳା ଅଗରୁ ଗଛର ପତ୍ର ଲଗାଇଦେଲେ।
ରେଜେ ସା ଚକ୍ରଵାକାଙ୍କା ସ୍ଵର୍ଣଦୀର୍ଘା ସରିଦ୍ଵରା। ଅଲକୈଃ କୁଟିଲୈସ୍ତସ୍ଯା ମୁଖଂ ଵିକସିତଂ ବଭୌ
ସେ ଦୁଇଟି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଚିହ୍ନିତ ସୁନା ନଦୀ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଗୋଟିଏ ଖିଳିଥିବା ଫୁଲ ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବେଙ୍କା ଚୁଲି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଆସକ୍ତଭୃଙ୍ଗଂ କୁସୁମଂ ଶଶିମ୍ବିମ୍ବଂ ଜିଗାଯ ତତ୍। କାଲାଞ୍ଜନଂ ନଯନଯୋରାଚାରାର୍ଥଂ ସମାଦଧୁଃ
ମଧୁମକ୍ଷିକା ଲାଗିଥିବା ଫୁଲଟି ଚନ୍ଦ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଚକୁରେ କଳା ଆଞ୍ଜନ ଲଗାଇଦେଲେ।
ଭୂଷଣଂ ରତ୍ନଖଚିତୈରଲଂଚକ୍ରୁର୍ଯଥୋଚିତମ୍। ମାତା ଚ ତସ୍ଯାଃ ପୃଷତୀ ହରିତାଲମନଶ୍ଶିଲାମ୍
ଯଥାଯଥ ଭାବେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଲଗାଇଥିବା ଗହନାରେ ତାଙ୍କୁ ଶୋଭିତ କରାଗଲା। ତାଙ୍କର ମାଆ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ନେଇଲେ।
ଅଙ୍ଗୁଲୀଭ୍ଯାମୁପାଦାଯ ତିଲକଂ ଵିଦଧେ ମୁଖେ। ଅଲଙ୍କୃତାଂ ଵଧୂଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୋଷିତୋ ମୁଦମାଯଯୁଃ
ମାଆ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ତିଳକ ତିଆରି କରି ଝିଅର ମୁହଁରେ ଲଗାଇଦେଲେ। ଶୋଭିତ ବଧୁକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ମାତା ନ ମୁମୁଦେ ତସ୍ଯାଃ ପତିଃ କୀଦୃଗ୍ଭଵିଷ୍ଯତି। ସୌଵିଦଲ୍ଲାଃ ସମାଗମ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ତତଃ
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମାଆ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—'ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ କେମିତି ହେବେ?' ଏହିପରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେବାକମାନେ ଏକାଉଁଠି ହେଲେ।
ଏନାମାରୋପଯାମାସୁଃ କରିଣୀଂ କୁଚଭୂଷିତାମ୍। ତତୋଽଵାଦ୍ଯନ୍ତ ଵାଦ୍ଯାନି ମଙ୍ଗଲାନି ଦିଵି ସ୍ପୃଶନ୍
ଅଳଙ୍କୃତ ଛାତି ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଏକ ହାତୀ ଉପରେ ବସାଇଦେଲେ। ତାପରେ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ ବାଜିଲା, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା।
ଵିଲାସିନୀଜନାଶ୍ଚାପି ପ୍ରଵରଂ କରିଣୀଶତମ୍। ମାଙ୍ଗଲ୍ଯଗୀତଂ ଗାଯନ୍ତ୍ଯଃ ପାର୍ସ୍ଵଯୋରୁଭଯୋର୍ଯଯୁଃ
ରାଜମହଳର ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକଶତ ହାତୀ, ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଗାଇ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଜନାପସରଣେ ଵ୍ଯଗ୍ରାଃ ପ୍ରତିହାର୍ଯଃ ପୁରା ଯଯୁଃ। କୋଲାହଲୋ ମହାନାସୀତ୍ତସ୍ମିନ୍ପୁରଵରେ ତଦା
ଭିଡ଼ ହଟାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ପ୍ରହରୀମାନେ ସହର ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ସମୟରେ ସେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସହରରେ ବଡ଼ ହଳଚଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଯଯାଵଗ୍ରେ ହଯମାରୁହ୍ଯ ଭାରତ। ଦ୍ରୁପଦୋ ରଙ୍ଗଦେଶେ ତୁ ବଲେନ ମହତା ଯୁତଃ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଗରେ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଯାଉଥିଲେ, ହେ ଭାରତ। ଦ୍ରୁପଦ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତସ୍ଥୌ ଵ୍ଯୂହ୍ଯ ମହାନୀକଂ ପାଲିତଂ ଦୃଢଧନ୍ଵିଭିଃ।' ଆପ୍ଲୁତାଙ୍ଗୀଂ ସୁଵସନାଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍
ସେ ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ବାନ୍ଧମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ବଡ଼ ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କରି ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଏଉଁଠି, ସମସ୍ତ ଗହନା ଓ ଭଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶୋଭାମୟ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ସେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ମାଲାଂ ଚ ସମୁପାଦାଯ କାଞ୍ଚନୀଂ ସମଲଙ୍କୃତାମ୍। `ଆଗତାଂ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵେ ରଙ୍ଗଭୂମିମଲଙ୍କୃତାମ୍
ସୁନା ଓ ଶୋଭିତ ମାଳା ଧରି ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଶୋଭିତ ରଙ୍ଗଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ବେଳେ ଦେଖିଲେ।
ଅଵତୀର୍ଣା ତତୋ ରଙ୍ଗଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ଭରତର୍ଷଭ। `ତସ୍ଥୌ ପ୍ରମୁଦିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ନୃପତୀନ୍ରଙ୍ଗମଣ୍ଡଲେ। ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ତୀ ଵ୍ରୀଡିତାପାଙ୍ଗୀ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଣାଂ ସୁମନୋହରା
ତାପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ଅବତରିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଜ୍ଜା ଭରା ଚାହାଣି ଦେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା।