ଏଵଂ ତାଂ ସ ମହୀପାଲୋ ବଭାଷେ ନ ତୁ ସା ତଦା। କାମାର୍ତଂ ନିର୍ଜନେଽରଣ୍ଯେ ପ୍ରତ୍ଯବାଷଥ କିଂଚନ
ଏଭଳି ରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏକା ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ଭଲପାଇବାରେ ମତିହରା ହୋଇଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଲାଲପ୍ଯମାନସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯାଯତେକ୍ଷଣା। ସୌଦାମିନୀଵ ଚାଭ୍ରେଷୁ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ତାପରେ, ରାଜା ଯେତେବେଳେ ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲେ, ବିଶାଳ ଆଖିଥିବା ସେ ମହିଳା, ମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ପରି ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ତାମନ୍ଵେଷ୍ଟୁଂ ସ ନୃପତିଃ ପରିଚକ୍ରାମ ସର୍ଵତଃ। ଵନଂ ଵନଜପତ୍ରାକ୍ଷୀଂ ଭ୍ରମନ୍ନୁନ୍ମତ୍ତଵତ୍ତଦା
ରାଜା ସେଇ ପଦ୍ମପତ୍ର-ନୟନୀକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଏଠୁ ଓଠୁ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ପାଗଳ ମନିଷ୍ୟ ପରି ଏଠାରୁ ସେଠା ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପଶ୍ଯମାନଃ ସ ତୁ ତାଂ ବହୁ ତତ୍ର ଵିଲପ୍ଯ ଚ। ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଃ ପାର୍ଥିଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମୁହୂର୍ତଂ ସ ଵ୍ଯତିଷ୍ଠତ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ବହୁତ ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ରହିଗଲେ।
ଅଥ ତସ୍ଯାମଦୃଶ୍ଯାଯାଂ ନୃପତିଃ କାମମୋହିତଃ। ପାତନଃ ଶତ୍ରୁସଙ୍ଘାନାଂ ପପାତ ଧରଣୀତଲେ
ସେ ମହିଳା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ରାଜା ଆସକ୍ତିରେ ମତିହରା ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହରାଇଥିବା ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ଭୂମାଵଥ ସା ଚାରୁହାସିନୀ। ପୁନଃ ପୀନାଯତଶ୍ରୋଣୀ ଦର୍ଶଯାମାସ ତଂ ନୃପମ୍
ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବାବେଳେ, ମନୋହର ହସ ଓ ଚଉଡ଼ା କମରଥିବା ସେ ମହିଳା ପୁଣିଥରେ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅଥାବଭାଷେ କଲ୍ଯାଣୀ ଵାଚା ମଧୁରଯା ନୃପମ୍। ତଂ କୁରୂଣାଂ କୁଲକରଂ କାମାଭିହତଚେତସମ୍
ତାପରେ, ଶୁଭ ମହିଳା ମଧୁର କଥାରେ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ ରାଜାଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆସକ୍ତିରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, କଥା କହିଲେ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ତପତୀ ହସତୀଵ ସା। ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଦ୍ରଂ ତେ ନ ତ୍ଵମର୍ହସ୍ଯରିନ୍ଦମ
ତାପତୀ, ହସୁଥିବା ପରି ମଧୁର କଥା କହିଲେ: 'ଉଠ, ଉଠ! ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବା ତୁମେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ।'
ମୋହଂ ନୃପତିଶାର୍ଦୂଲ ଗନ୍ତୁମାଵିଷ୍କୃତଃ କ୍ଷିତୌ। ଏଵମୁକ୍ତୋଽଥ ନୃପତିର୍ଵାଚା ମଧୁରଯା ତଦା
ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ତୁମେ ଏଭଳି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ଏଭଳି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଜା—
ଦଦର୍ଶ ଵିପୁଲଶ୍ରୋଣୀଂ ତାମେଵାଭିମୁଖେ ସ୍ଥିତାମ୍। ଅଥ ତାମସିତାପାଙ୍ଗୀମାବଭାଷେ ସ ପାର୍ଥିଵଃ
ଚଉଡ଼ା କମରଥିବା ସେ ମହିଳାକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ; ତାପରେ, କଳା ଆଖିଥିବା ସେଠି ଥିବା ମହିଳାକୁ ରାଜା କଥା କହିଲେ।
ମନ୍ମଥାଗ୍ନିପରୀତାତ୍ମା ସନ୍ଦିଗ୍ଧାକ୍ଷରଯା ଗିରା। ସାଧୁ ତ୍ଵମସିତାପାଙ୍ଗି କାମାର୍ତଂ ମତ୍ତକାଶିନି
ଭଲପାଇବାର ଆଗ୍ନିରେ ହୃଦୟ ଜଳିଯାଇଥିବା, ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥାରେ, ସେ କହିଲେ: 'ହେ କଳା ଆଖିଥିବା, ମତିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ମହିଳା, ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କର।'
ଭଜସ୍ଵ ଭଜମାନଂ ମାଂ ପ୍ରାଣା ହି ପ୍ରଜହନ୍ତି ମାମ୍। ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ହି ଵିଶାଲାକ୍ଷି ମାମଯଂ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
'ମୁଁ ତୁମକୁ ଭଲପାଉଛି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ମୋ ପ୍ରାଣ ତୁମ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଯାଉଛି। ହେ ବିଶାଳ ଆଖିଥିବା, ତୁମ ପାଇଁ ଭଲପାଇବା ମୋତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଘାତ କରୁଛି।'
କାମଃ କମଲଗର୍ଭାଭେ ପ୍ରତିଵିଧ୍ଯନ୍ନ ଶାମ୍ଯତି। ଦଷ୍ଟମେଵମନାକ୍ରନ୍ଦେ ଭଦ୍ରେ କାମମହାହିନା
'ହେ ପଦ୍ମ ମୁଖୀ, ଆସକ୍ତି ମୋତେ ଘାତ କରି ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ; ଏଭଳି ମୁଁ ଭଲପାଇବାର ବଡ଼ ସାପରେ କାମୁଡ଼ି ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଛି, ହେ ଶାନ୍ତ ମହିଳା।'
ସା ତ୍ଵଂ ପୀନାଯତଶ୍ରୋଣୀ ମାମାପ୍ନୁହି ଵରାନନେ। ତ୍ଵଦଧୀନା ହି ମେ ପ୍ରାଣାଃ କିନ୍ନରୋଦ୍ଗୀତଭାଷିଣି
'ତେଣୁ ହେ ଚଉଡ଼ା କମର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁହଁଥିବା, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ମୋ ପ୍ରାଣ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି, ହେ କିନ୍ନର ଗୀତ ପରି ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା।'
ଚାରୁସର୍ଵାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗି ପଦ୍ମେନ୍ଦୁପ୍ରତିମାନନେ। ନ ହ୍ଯହଂ ତ୍ଵଦୃତେ ଭୀରୁ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ଖଲୁ ଜୀଵିତୁମ୍
'ହେ ଦୋଷ ନଥିବା ଶରୀର ଓ ପଦ୍ମ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁଥିବା, ମୁଁ ତୁମ ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ଲଜ୍ଜାଳୁ।'
କାମଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷି ପ୍ରତିଵିଧ୍ଯତି ମାମଯମ୍। ତସ୍ମାତ୍କୁରୁ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ମଯ୍ଯନୁକ୍ରୋଶମଙ୍ଗନେ
'ହେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଆଖିଥିବା, ଆସକ୍ତି ମୋତେ ଘାତ କରୁଛି; ତେଣୁ ହେ ବିଶାଳ ଆଖିଥିବା ମହିଳା, ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କର।'
ଭକ୍ତଂ ମାମସିତାପାଙ୍ଗି ନ ପରିତ୍ଯକ୍ତୁମର୍ହସି। ତ୍ଵଂ ହି ମାଂ ପ୍ରୀତିଯୋଗେନ ତ୍ରାତୁମର୍ହସି ଭାମିନି
ହେ କଳା ନୟନବତୀ, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତ, ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଭଲପାଇ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତସ୍ନେହଂ ମନଶ୍ଚଲତି ମେ ଭୃଶମ୍। ନ ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କଲ୍ଯାଣି ରୋଚତେ
ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋ ମନ ଭଲପାଇବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି, ଏହି ମନ ବହୁତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି। ହେ ଶୁଭେ, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପରେ ଆଉ କୌଣସି ଅନ୍ୟା ନାରୀକୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛା ମୋତେ ହୁଏନା।
ପ୍ରସୀଦ ଵଶଗୋଽହଂ ତେ ଭକ୍ତଂ ମାଂ ଭଜ ଭାମିନି। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତ୍ଵାଂ ଵରାରୋହେ ମନ୍ମଥୋ ଭୃଶମଙ୍ଗନେ
ହେ ଭାମିନୀ, ଦୟା କର, ମୁଁ ତୁମ ଆଘାତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଧୀନ। ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ସାଥିରେ ମୋ ହୃଦୟରେ କାମଦେବଙ୍କର ଶକ୍ତି ବହୁତ ଭାବେ ଲାଗିଛି।
ଅନ୍ତର୍ଗତଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଵିଧ୍ଯତି ସ୍ମ ପତତ୍ତ୍ରିଭିଃ। ମନ୍ମଥାଗ୍ନିସମୁଦ୍ଭୂତଂ ଦାହଂ କମଲଲୋଚନେ
ହେ ବିଶାଳ ନୟନବତୀ, ମୋ ଭିତରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା କାମାଗ୍ନି, ହେ କମଳ ନୟନୀ, କାମଦେବଙ୍କର ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଜଳୁଛି।
ପ୍ରୀତିସଂଯୋଗଯୁକ୍ତାଭିରଦ୍ଭିଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦଯସ୍ଵ ମେ। ପୁଷ୍ପାଯୁଧଂ ଦୁରାଧର୍ଷଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡଶରକାର୍ମୁକମ୍
ଭଲପାଇବା ଏକତାର ଜଳରେ ମୋତେ ଶିତଳ କର। କାମଦେବଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧନୁଷ ଓ ଫୁଲ ଶର ଅପରାଜେୟ, ତାଙ୍କୁ ସହିବା କଠିନ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନସମୁଦ୍ଭୂତଂ ଵିଧ୍ଯନ୍ତଂ ଦୁଃସହୈଃ ଶରୈଃ। ଉପଶାମଯ କଲ୍ଯାଣି ଆତ୍ମଦାନେନ ଭାମିନି
ହେ ଶୁଭେ, ତୁମକୁ ଦେଖି ଉପଜିଥିବା ଏହି ଅସହ୍ୟ ଶରର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ଆତ୍ମାକୁ ମୋତେ ଦେଇ ଶାନ୍ତ କର।
ଗାନ୍ଧର୍ଵେଣ ଵିଵାହେନ ମାମୁପୈହି ଵରାଙ୍ଗନେ। ଵିଵାହାନାଂ ହି ରମ୍ଭୋରୁ ଗାନ୍ଧର୍ଵଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତେ
ହେ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବତୀ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସହ ଏକତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କର। ସମସ୍ତ ବିବାହ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟରେ, ହେ ସୁନ୍ଦର ଜଂଘାବତୀ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନାହମୀଶାଽଽତ୍ମନୋ ରାଜନ୍କନ୍ଯା ପିତୃମତୀ ହ୍ଯହମ୍। ମଯି ଚେଦସ୍ତି ତେ ପ୍ରୀତିର୍ଯାଚସ୍ଵ ପିତରଂ ମମ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ମାଲିକା ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ପିତାଂକୁ ଥିବା କନ୍ୟା। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଭଲପାଉଛ, ତେବେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର।
ଯଥା ହି ତେ ମଯା ପ୍ରାଣାଃ ସଂଭୃତାଶ୍ଚ ନରେଶ୍ଵର। ଦର୍ଶନାଦେଵ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ତଥା ପ୍ରାଣାନ୍ମମାହରଃ
ହେ ନରେଶ୍ବର, ଯେପରି ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇଥିଲି, ସେପରି ତୁମକୁ ଦେଖିବା ସାଥିରେ ମୋ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନେଇଛ।
ନ ଚାହମୀଶା ଦେହସ୍ଯ ତସ୍ମାନ୍ନୃପତିସତ୍ତମ। ସମୀପଂ ନୋପଗଚ୍ଛାମି ନ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରା ହି ଯୋଷିତଃ
ହେ ରାଜାମାନ୍ୟ, ମୁଁ ନିଜ ଦେହର ମାଲିକା ନୁହେଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ନିପାତକୁ ଯାଉନାହିଁ, କାରଣ ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହନ୍ତି।
କା ହି ସର୍ଵେଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତାଭିଜନଂ ନୃପମ୍। କନ୍ଯା ନାଭିଲଷେନ୍ନାଥଂ ଭାର୍ତାରଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲମ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, କେଉଁସି କନ୍ୟା ଏମିତି ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ରାଜାଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଚାହିବେ ନାହିଁ କି?
ତସ୍ମାଦେଵଂ ଗତେ କାଲେ ଯାଚସ୍ଵ ପିତରଂ ମମ। ଆଦିତ୍ଯଂ ପ୍ରଣିପାତେନ ତପସା ନିଯମେନ ଚ
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର। ସମ୍ମାନ, ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର।
ସ ଚେତ୍କାମଯତେ ଦାତୁଂ ତଵ ମାମରିସୂଦନ। ଭଵିଷ୍ଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ତେ ରାଜନ୍ସତତଂ ଵଶଵର୍ତିନୀ
ଯଦି ସେ ମୋତେ ତୁମକୁ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ତେବେ ଆଜିଠାରୁ ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବି।
ଅହଂ ହି ତପତୀ ନାମ ସାଵିତ୍ର୍ଯଵରଜା ସୁତା। ଅସ୍ଯ ଲୋକପ୍ରଦୀପସ୍ଯ ସଵିତୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭ
ମୋ ନାମ ତପତୀ, ମୁଁ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କର ଭଉଣୀ ଓ ଏହି ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କନ୍ୟା, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟମଣି।