ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ। ସ୍ଵଯଂଵରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ — ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ତଵ ପୁତ୍ରା ମହାତ୍ମାନୋ ଦର୍ଶନୀଯୋ ଵିଶେଷତଃ। ଯଦୃଚ୍ଛଯା ସା ପାଞ୍ଚାଲୀ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵାନ୍ଯତମଂ ପତିମ୍
ତୁମ ପୁଅମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ବିଶେଷ ଯୋଗ୍ୟ । ସଂଯୋଗକ୍ରମେ ସେଇ ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବାଛିପାରନ୍ତି ।
କୋ ହି ଜାନାତି ଲୋକେଷୁ ପ୍ରଜାପତିମତଂ ଶୁଭଣ୍। ତସ୍ମାତ୍ସପୁତ୍ରା ଗଚ୍ଛେଥା ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣି ରୋଚତେ
ହେ ଶୁଭେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କିଏ ଜାଣିପାରେ? ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଯିଅ ।
ନିତ୍ଯକାଲଂ ସୁଭିକ୍ଷାସ୍ତେ ପାଞ୍ଚାଲାସ୍ତୁ ତପୋଧନେ। ଯଜ୍ଞସେନସ୍ତୁ ରାଜା ସ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ସଦା ତପସ୍ଵୀମାନେ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ଅଧିକ ମିଳେ । ଯଜ୍ଞସେନ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯା ନାଗରାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାତିଥିପ୍ରିଯାଃ। ନିତ୍ଯକାଲଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯନ୍ତି ଆମନ୍ତ୍ରଣମଯାଚିତମ୍
ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରେମିକ । ସେଠାରେ ସମୟ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଭିକ୍ଷା କିମ୍ବା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଚାହିଁବେ, ସେମାନେ ଦେଇପାରିବେ ।
ଅହଂ ଚ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛାମି ମମୈଭିଃ ସହ ଶିଷ୍ଯକୈଃ। ଏକସାର୍ଥାଃ ପ୍ରଯାତାଃ ସ୍ମୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯା ଯଦି ରୋଚତେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବି । ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ଯିବା ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିରରାମ ହ
ଏପରି କହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚୁପ ହୋଇଗଲେ ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତଃ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଭରତର୍ଷଭ। ମନସା ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଜଗ୍ମୁରନଙ୍ଗଶରପୀଡିତାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମନରେ ପ୍ରେମର ବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ।
ତତସ୍ତାଂ ରଜନୀଂ ରାଜଞ୍ଛଲ୍ଯଵିଦ୍ଧା ଇଵାଭଵନ୍। ସର୍ଵେ ଚାସ୍ଵସ୍ଥମନସୋ ବଭୂଵୁସ୍ତେ ମହାବଲାଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ରାତି ସମସ୍ତେ ଶଲ୍ୟରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ । ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମନରେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ସୁତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାଂସ୍ତଦ୍ଗତଚେତସଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଵାଚେଦଂ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଦେଖିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ମନେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଭାବୁଛନ୍ତି । ସତ୍ୟବାଦି କୁନ୍ତୀ ଏହି କଥା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଚିରରାତ୍ରୋଷିତାଃ ସ୍ମେହ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ରମମାଣାଃ ପୁରେ ରମ୍ଯେ ଲବ୍ଧଭୈକ୍ଷା ମହାତ୍ମନଃ
ମୁଁମାନେ ବହୁଦିନ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ରହୁଛୁ । ଏହି ସୁନ୍ଦର ପୁରରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହି, ଭିକ୍ଷା ମିଳୁଛି, ହେ ମହାନ ଆତ୍ମା ।
ଯାନୀହ ରମଣୀଯାନି ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ। ସର୍ଵାଣି ତାନି ଦୃଷ୍ଟାନି ପୁନଃପୁନରରିନ୍ଦମ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦର ବନ ଓ ଉପବନ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ଆମେ ପୁନିପୁନି ଦେଖିଚୁ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ।
ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟାନି ତାନୀହ ପ୍ରୀଣଯନ୍ତି ନ ନସ୍ତଥା। ଭୈକ୍ଷଂ ଚ ନ ତଥା ଵୀର ଲଭ୍ଯତେ କୁରୁନନ୍ଦନ
ପୁନିପୁନି ଦେଖିବାରୁ ସେଗୁଡିକ ଆମକୁ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ । ଏଉଁପରି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଭିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବପରି ସହଜରେ ମିଳୁନାହିଁ ।
ତେ ଵଯଂ ସାଧୁ ପଞ୍ଚାଲାନ୍ଗଚ୍ଛାମ ଯଦି ମନ୍ଯସେ। ଅପୂର୍ଵଦର୍ଶନଂ ଵୀର ରମଣୀଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ଭାବୁଛ, ଆମେ ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶକୁ ଯିବା । ଏଠାରେ ନୂତନ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ମିଳିବ ।
ସୁଭିକ୍ଷାଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚାଲାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ। ଯଜ୍ଞସେନଶ୍ଚ ରାଜାଽସୌ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ ଇତି ସୁଶ୍ରୁମ
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ଭିକ୍ଷା ଅଧିକ ମିଳେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ । ଯଜ୍ଞସେନ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ।
ଏକତ୍ର ଚିରଵାସଶ୍ଚ କ୍ଷମୋ ନ ଚ ମତୋ ମମ। ତେ ତତ୍ର ସାଧୁ ଗଚ୍ଛାମୋ ଯଦି ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ର ମନ୍ଯସେ
ଏକଠି ବହୁଦିନ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ । ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ମନେ କର, ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ।
ଭଵତ୍ଯା ଯନ୍ମତଂ କାର୍ଯଂ ତଦସ୍ମାକଂ ପରଂ ହିତମ୍। ଅନୁଜାଂସ୍ତୁ ନ ଜାନାମି ଗଚ୍ଛେଯୁର୍ନେତି ଵା ପୁନଃ
ତୁମେ ଯେ କାମ କରିବାକୁ ଭଲ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ସେହି କାମ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଉପକାରୀ। ଛୋଟ ଭାଇମାନେ ଯିବେ କି ନାହିଁ, ଏହା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ କହିପାରିବି ନାହିଁ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଭୀମସେନମର୍ଜୁନଂ ଯମଜୌ ତଥା। ଉଵାଚ ଗମନଂ ତେ ଚ ତଥେତ୍ଯେଵାବ୍ରୁଵଂସ୍ତଦା
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେମାନେ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ତତ ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରଂ କୁନ୍ତୀ ରାଜସୁତୈଃ ସହ। ପ୍ରତସ୍ଥେ ନଗରୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, କୁନ୍ତୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵସତ୍ସୁ ତେଷୁ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଆଜଗାମାଥ ତାନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ଯାସଃ ସତ୍ଯଵତୀସୁତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବସୁଥିବାବେଳେ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମ୍ଯ ପରନ୍ତପାଃ। ପ୍ରଣିପତ୍ଯାଭିଵାଦ୍ଯୈନଂ ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯସ୍ତଦା
ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ, ସେଠାରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଶିର ନମାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁର୍ତ୍ତି ଦେଲେ ଓ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ।
ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନାସୀନାନ୍ମୁନିରବ୍ରଵୀତ୍। ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ପୂଜିତଃ ପାର୍ଥୈଃ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ସେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବସିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ମୁନି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଦର ପାଇ, ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅପି ଧର୍ମେଣ ଵର୍ତଧ୍ଵଂ ଶାସ୍ତ୍ରେଣ ଚ ପରନ୍ତପାଃ। ଅପି ଵିପ୍ରେଷୁ ପୂଜା ଵଃ ପୂଜାର୍ହେଷୁ ନ ହୀଯତେ
ହେ ଶତ୍ରୁମାନେ, ତମେ ଧର୍ମ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲୁଛ କି? ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପୂଜ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ତୁମର ପୂଜା କମି ଯାଉନାହିଁ କି?
ଅଥ ଧର୍ମାର୍ଥଵଦ୍ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ଚ କଥାସ୍ତାସ୍ତାଃ ପୁନରେଵେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ସେ ଭଗବାନ ଋଷି ଧର୍ମ ଓ ଉପକାରୀ କଥା କହି, ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣାଇ, ପୁଣି ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆସୀତ୍ତପୋଵନେ କାଚିଦୃଷେଃ କନ୍ଯା ମହାତ୍ମନଃ। ଵିଲଗ୍ନମଧ୍ଯା ସୁଶ୍ରୋଣୀ ସୁଭ୍ରୂଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତା
ଏକ ସମୟରେ ଏକ ତପୋବନରେ ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷିଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସୁନ୍ଦର, ଆକର୍ଷକ ନିତମ୍ଭ, ଚମତ୍କାର ଭୃକୁଟି ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।
କର୍ମଭିଃ ସ୍ଵକୃତୈଃ ସା ତୁ ଦୁର୍ଭଗା ସମପଦ୍ଯତ। ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ପତିଂ ସା ତୁ କନ୍ଯା ରୂପଵତୀ ସତୀ
କିନ୍ତୁ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ଅସୁଭାଗ୍ୟବତୀ ହେଲେ। ସେ ରୂପବତୀ ଓ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିବାହ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
ତପସ୍ତପ୍ତୁମଥାରେଭେ ପତ୍ଯର୍ଥମସୁଖା ତତଃ। ତୋଷଯାମାସ ତପସା ସା କିଲୋଗ୍ରେଣ ଶଙ୍କରମ୍
ପତି ପାଇବା ଆଶାରେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସ ଭଗଵାଂସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତାମୁଵାଚ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵରଦୋଽସ୍ମୀତି ଶଙ୍କରଃ
ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ଏହି ଯଶସ୍ୱିନୀ କୁମାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭଲ ହେଉ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ଦେବି। ମୁଁ ଦାତା।'
ଅଥେଶ୍ଵରମୁଵାଚେଦମାତ୍ମନଃ ସା ଵଚୋ ହିତମ୍। ପତିଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତମିଚ୍ଛାମୀତି ପୁନଃପୁନଃ
ତାପରେ ସେ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ ଭଲ କଥା ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏକ ପତି ଚାହୁଁଛି' ବୋଲି ପୁଣିପୁଣି କହିଲେ।
ତାମଥ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦମୀଶାନୋ ଵଦତାଂ ଵରଃ। ପଞ୍ଚ ତେ ପତଯୋ ଭଦ୍ରେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀତି ଭାରତାଃ
ତାପରେ ଭଗବାନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମର ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ପତି ହେବେ, ଏହି ନିଶ୍ଚିତ।'