ଵୃଦ୍ଧାନୁଶାସନେ ସକ୍ତାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ତାଦୃଶା ନ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ନୈଵ ଯାନ୍ତି ପରାଭଵମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଅଟୁଟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଏପରି ଲୋକମାନେ କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ, କିମ୍ବା ପରାଜିତ ହୁଏନାହିଁ।
ମଯା ଦୃଷ୍ଟମିଦଂ ସତ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ମନୁଜାଧିପ। ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କଥିତଂ ସତ୍ଯଂ ଵେଦେଷୁ ଚ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ମୁଁ ଏହି କଥା ସତ୍ୟ ଦେଖିଛି, ରାଜା, ତୁମେ ଶୁଣ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଏହି ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଏହି କଥା ବେଦରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି।
ବୃହସ୍ପତିମତେନାଥ ପୌଲୋମ୍ଯା ଚ ପୁରା ଶ୍ରୁତମ୍। ନଷ୍ଟ ହନ୍ଦ୍ରୋ ବିସଗ୍ରନ୍ଥ୍ଯାମୁପଶ୍ରୁତ୍ଯା ହି ଦର୍ଶିତଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତ ଓ ପୌଳୋମୀଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି— ହରାଇଯାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ବିଶ ତଣ୍ଡିରେ ଉପଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିଲା।
ଉପଶ୍ରୁତିର୍ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ମଯା ଶ୍ରୁତା। ଯତ୍ରକୁତ୍ରାପି ଜୀଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତେ ନ ସଂଶଯଃ
ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଉପଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଶୁଣିଛି— ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଥାଉନାହିଁ, ସେମାନେ ବଞ୍ଚି ଅଛନ୍ତି— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମଯା ଦୃଷ୍ଟାନି ଲିଙ୍ଗାନି ଇହୈଵୈଷ୍ଯନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଯନ୍ନିମିତ୍ତମିହାଯାନ୍ତି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ନରାଧିପ
ମୁଁ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଛି ଯେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ। ଏହାର କାରଣ କଣ, ରାଜା, ତୁମେ ଶୁଣ।
ସ୍ଵଯଂଵରଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ କନ୍ଯାଦାନେ ପ୍ରଦର୍ଶିତଃ। ସ୍ଵଯଂଵରସ୍ତୁ ନଗରେ ଘୁଷ୍ଯତାଂ ରାଜସତ୍ତମ
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କନ୍ୟା ଦାନ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ଏବେ ସହରରେ ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷଣା କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
ଯତ୍ର ଵା ନିଵସନ୍ତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପୃଥଯା ସହ। ଦୂରସ୍ଥା ଵା ସମୀପସ୍ଥା ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥା ଵାଽପି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୃଥା ସହିତ ଯେଉଁଠି ରୁହନ୍ତି— ଦୂରେ ହେଉନ୍, କିମ୍ବା ନିକଟରେ, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଥାଉନ୍ତୁ—
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂଵରଂ ରାଜନ୍ସମେଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ। ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଯଂଵରୋ ରାଜନ୍ଘୁଷ୍ଯତାଂ ମା ଚିରଂ କୃଥାଃ
ସ୍ୱୟଂବର ଶୁଣିଲେ, ରାଜା, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବେ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ରାଜା, ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷଣା କର, ବିଳମ୍ବ କରନି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୋହିତେନୋକ୍ତଂ ପାଞ୍ଚାଲଃ ପ୍ରୀତିମାଂସ୍ତଦା। ଘୋଷଯାମାସ ନଗରେ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାସ୍ତୁ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍
ପୁରୋହିତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ । ସେ ସମୟରେ ସେ ନଗରରେ ଘୋଷଣା କରିଦେଲେ ଯେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ହେବ ।
ପୁଷ୍ଯମାସେ ତୁ ରୋହିଣ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଶୁଭେ ତିଥୌ। ଦିଵସୈଃ ପଞ୍ଚସପ୍ତତ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ, ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଏକ ଶୁଭ ତିଥିରେ, ପଚାତ୍ତି ଦିନ ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହେବ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ। ସ୍ଵଯଂଵରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ — ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ତଵ ପୁତ୍ରା ମହାତ୍ମାନୋ ଦର୍ଶନୀଯୋ ଵିଶେଷତଃ। ଯଦୃଚ୍ଛଯା ସା ପାଞ୍ଚାଲୀ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵାନ୍ଯତମଂ ପତିମ୍
ତୁମ ପୁଅମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ବିଶେଷ ଯୋଗ୍ୟ । ସଂଯୋଗକ୍ରମେ ସେଇ ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବାଛିପାରନ୍ତି ।
କୋ ହି ଜାନାତି ଲୋକେଷୁ ପ୍ରଜାପତିମତଂ ଶୁଭଣ୍। ତସ୍ମାତ୍ସପୁତ୍ରା ଗଚ୍ଛେଥା ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣି ରୋଚତେ
ହେ ଶୁଭେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କିଏ ଜାଣିପାରେ? ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଯିଅ ।
ନିତ୍ଯକାଲଂ ସୁଭିକ୍ଷାସ୍ତେ ପାଞ୍ଚାଲାସ୍ତୁ ତପୋଧନେ। ଯଜ୍ଞସେନସ୍ତୁ ରାଜା ସ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ସଦା ତପସ୍ଵୀମାନେ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ଅଧିକ ମିଳେ । ଯଜ୍ଞସେନ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯା ନାଗରାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାତିଥିପ୍ରିଯାଃ। ନିତ୍ଯକାଲଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯନ୍ତି ଆମନ୍ତ୍ରଣମଯାଚିତମ୍
ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରେମିକ । ସେଠାରେ ସମୟ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଭିକ୍ଷା କିମ୍ବା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଚାହିଁବେ, ସେମାନେ ଦେଇପାରିବେ ।
ଅହଂ ଚ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛାମି ମମୈଭିଃ ସହ ଶିଷ୍ଯକୈଃ। ଏକସାର୍ଥାଃ ପ୍ରଯାତାଃ ସ୍ମୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯା ଯଦି ରୋଚତେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବି । ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ଯିବା ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିରରାମ ହ
ଏପରି କହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚୁପ ହୋଇଗଲେ ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତଃ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଭରତର୍ଷଭ। ମନସା ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଜଗ୍ମୁରନଙ୍ଗଶରପୀଡିତାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମନରେ ପ୍ରେମର ବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ।
ତତସ୍ତାଂ ରଜନୀଂ ରାଜଞ୍ଛଲ୍ଯଵିଦ୍ଧା ଇଵାଭଵନ୍। ସର୍ଵେ ଚାସ୍ଵସ୍ଥମନସୋ ବଭୂଵୁସ୍ତେ ମହାବଲାଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ରାତି ସମସ୍ତେ ଶଲ୍ୟରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ । ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମନରେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ସୁତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାଂସ୍ତଦ୍ଗତଚେତସଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଵାଚେଦଂ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଦେଖିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ମନେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଭାବୁଛନ୍ତି । ସତ୍ୟବାଦି କୁନ୍ତୀ ଏହି କଥା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଚିରରାତ୍ରୋଷିତାଃ ସ୍ମେହ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ରମମାଣାଃ ପୁରେ ରମ୍ଯେ ଲବ୍ଧଭୈକ୍ଷା ମହାତ୍ମନଃ
ମୁଁମାନେ ବହୁଦିନ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ରହୁଛୁ । ଏହି ସୁନ୍ଦର ପୁରରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହି, ଭିକ୍ଷା ମିଳୁଛି, ହେ ମହାନ ଆତ୍ମା ।
ଯାନୀହ ରମଣୀଯାନି ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ। ସର୍ଵାଣି ତାନି ଦୃଷ୍ଟାନି ପୁନଃପୁନରରିନ୍ଦମ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦର ବନ ଓ ଉପବନ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ଆମେ ପୁନିପୁନି ଦେଖିଚୁ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ।
ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟାନି ତାନୀହ ପ୍ରୀଣଯନ୍ତି ନ ନସ୍ତଥା। ଭୈକ୍ଷଂ ଚ ନ ତଥା ଵୀର ଲଭ୍ଯତେ କୁରୁନନ୍ଦନ
ପୁନିପୁନି ଦେଖିବାରୁ ସେଗୁଡିକ ଆମକୁ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ । ଏଉଁପରି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଭିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବପରି ସହଜରେ ମିଳୁନାହିଁ ।
ତେ ଵଯଂ ସାଧୁ ପଞ୍ଚାଲାନ୍ଗଚ୍ଛାମ ଯଦି ମନ୍ଯସେ। ଅପୂର୍ଵଦର୍ଶନଂ ଵୀର ରମଣୀଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ଭାବୁଛ, ଆମେ ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶକୁ ଯିବା । ଏଠାରେ ନୂତନ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ମିଳିବ ।
ସୁଭିକ୍ଷାଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚାଲାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ। ଯଜ୍ଞସେନଶ୍ଚ ରାଜାଽସୌ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ ଇତି ସୁଶ୍ରୁମ
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ଭିକ୍ଷା ଅଧିକ ମିଳେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ । ଯଜ୍ଞସେନ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ।
ଏକତ୍ର ଚିରଵାସଶ୍ଚ କ୍ଷମୋ ନ ଚ ମତୋ ମମ। ତେ ତତ୍ର ସାଧୁ ଗଚ୍ଛାମୋ ଯଦି ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ର ମନ୍ଯସେ
ଏକଠି ବହୁଦିନ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ । ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ମନେ କର, ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ।
ଭଵତ୍ଯା ଯନ୍ମତଂ କାର୍ଯଂ ତଦସ୍ମାକଂ ପରଂ ହିତମ୍। ଅନୁଜାଂସ୍ତୁ ନ ଜାନାମି ଗଚ୍ଛେଯୁର୍ନେତି ଵା ପୁନଃ
ତୁମେ ଯେ କାମ କରିବାକୁ ଭଲ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ସେହି କାମ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଉପକାରୀ। ଛୋଟ ଭାଇମାନେ ଯିବେ କି ନାହିଁ, ଏହା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ କହିପାରିବି ନାହିଁ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଭୀମସେନମର୍ଜୁନଂ ଯମଜୌ ତଥା। ଉଵାଚ ଗମନଂ ତେ ଚ ତଥେତ୍ଯେଵାବ୍ରୁଵଂସ୍ତଦା
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେମାନେ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ତତ ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରଂ କୁନ୍ତୀ ରାଜସୁତୈଃ ସହ। ପ୍ରତସ୍ଥେ ନଗରୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, କୁନ୍ତୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵସତ୍ସୁ ତେଷୁ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଆଜଗାମାଥ ତାନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ଯାସଃ ସତ୍ଯଵତୀସୁତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବସୁଥିବାବେଳେ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।