ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତେଷାଂ ଯଜ୍ଞସେନୋ ମହାମତିଃ। ଯଥା ତଜ୍ଜନକଃ ଶୋଚେଦୌରସସ୍ଯ ଵିନାଶେ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯଜ୍ଞସେନ ଏମିତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଜଣେ ପିତା ନିଜ ପୁଅର ନାଶ ଦେଖି ଶୋକ କରନ୍ତି।
ତଥାଽତପ୍ଯତ ଵୈ ରାଜା ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଵିନାଶନେ। ସମାହୂଯ ପ୍ରକୃତଯଃ ସହିତାଃ ସର୍ଵନାଗରୈଃ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ନାଶ ଦେଖି ରାଜାଙ୍କ ମନ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା। ସେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସହରର ଲୋକମାନେ ସହିତ ସଭାକୁ ଡାକିଲେ।
କାରୁଣ୍ଯାଦେଵ ପାଞ୍ଚାଲଃ ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଵଚସ୍ତଦା
ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ସେତେବେଳେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଚିନ୍ତଯାମି ଦିଵାରାତ୍ରମର୍ଜୁନଂ ପ୍ରତି ବାନ୍ଧଵାଃ। ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ମାତ୍ରା ସୋଽଦହ୍ଯତ ହୁତାଶନେ
ଦିନ ଓ ରାତି ମୁଁ ମୋ ବନ୍ଧୁ ଅର୍ଜୁନ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ, ମାଆ ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଛି।
କିମାଶ୍ଚର୍ଯମିତୋ ଲୋକେ କାଲୋ ହି ଦୁରତିକ୍ରମଃ। ମିଥ୍ଯାପ୍ରତିଜ୍ଞୋ ଲୋକେଷୁ କିଂ କରିଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତଂ
ଏହି ସଂସାରରେ କଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଛି? କାଳକୁ କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏବେ ମୋର ଦିଆ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମିଥ୍ୟା ହୋଇଗଲା, ମୁଁ ଏବେ କଣ କରିବି?
ଅନ୍ତର୍ଗତେନ ଦୁଃଖେନ ଦହ୍ଯମାନୋ ଦିଵାନିଶମ୍। ଯାଜୋପଯାଜୌ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଯାଚିତୌ ତୌ ମଯାଽନଘୌ
ମନର ଦୁଃଖରେ ଦିନ ରାତି ଜଳୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଯାଜ ଓ ଉପଯାଜଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଡାକିଥିଲି।
ଭାରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ହନ୍ତାରଂ ଦେଵୀଂ ଚାପ୍ଯର୍ଜୁନସ୍ଯ ଵୈ। ଲୋକସ୍ତଦ୍ଵେଦ ଯଚ୍ଚାପି ତଥା ଯାଜେନ ମେ ଶ୍ରୁତମ୍
ମୁଁ ଯାଜ ଓ ଉପଯାଜଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି ଯେ, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଯିଏ, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ। ଏହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଯାଜଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି।
ଯାଜେନ ପୁତ୍ରକାମୀଯଂ ହୁତ୍ଵା ଚୋତ୍ପାଦିତାଵିମୌ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣା ଚ ମମ ତୁଷ୍ଟିକରାଵୁଭୌ
ପୁଅ ଆଶାରେ ମୁଁ ଯାଜଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲି, ତାହାରୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ କୃଷ୍ଣା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋଷ ଦେଲେ।
କିଂ କରିଷ୍ଯାମି ତେ ନଷ୍ଟାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପୃଥଯା ସହ
ମୁଁ ଏବେ କଣ କରିବି? ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୃଥା ସହିତ ହେବାରୁ ହାରାଇଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋଚନ୍ତମତ୍ଯର୍ଥଂ ପାଞ୍ଚାଲମିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ପୁରୋଧାଃ ସତ୍ଵସଂପନ୍ନଃ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଦ୍ଯାଵିଶେଷଵିତ୍
ପଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଏତେ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଗୁଣବାନ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧାନୁଶାସନେ ସକ୍ତାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ତାଦୃଶା ନ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ନୈଵ ଯାନ୍ତି ପରାଭଵମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଅଟୁଟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଏପରି ଲୋକମାନେ କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ, କିମ୍ବା ପରାଜିତ ହୁଏନାହିଁ।
ମଯା ଦୃଷ୍ଟମିଦଂ ସତ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ମନୁଜାଧିପ। ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କଥିତଂ ସତ୍ଯଂ ଵେଦେଷୁ ଚ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ମୁଁ ଏହି କଥା ସତ୍ୟ ଦେଖିଛି, ରାଜା, ତୁମେ ଶୁଣ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଏହି ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଏହି କଥା ବେଦରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି।
ବୃହସ୍ପତିମତେନାଥ ପୌଲୋମ୍ଯା ଚ ପୁରା ଶ୍ରୁତମ୍। ନଷ୍ଟ ହନ୍ଦ୍ରୋ ବିସଗ୍ରନ୍ଥ୍ଯାମୁପଶ୍ରୁତ୍ଯା ହି ଦର୍ଶିତଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତ ଓ ପୌଳୋମୀଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି— ହରାଇଯାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ବିଶ ତଣ୍ଡିରେ ଉପଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିଲା।
ଉପଶ୍ରୁତିର୍ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ମଯା ଶ୍ରୁତା। ଯତ୍ରକୁତ୍ରାପି ଜୀଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତେ ନ ସଂଶଯଃ
ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଉପଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଶୁଣିଛି— ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଥାଉନାହିଁ, ସେମାନେ ବଞ୍ଚି ଅଛନ୍ତି— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମଯା ଦୃଷ୍ଟାନି ଲିଙ୍ଗାନି ଇହୈଵୈଷ୍ଯନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଯନ୍ନିମିତ୍ତମିହାଯାନ୍ତି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ନରାଧିପ
ମୁଁ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଛି ଯେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ। ଏହାର କାରଣ କଣ, ରାଜା, ତୁମେ ଶୁଣ।
ସ୍ଵଯଂଵରଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ କନ୍ଯାଦାନେ ପ୍ରଦର୍ଶିତଃ। ସ୍ଵଯଂଵରସ୍ତୁ ନଗରେ ଘୁଷ୍ଯତାଂ ରାଜସତ୍ତମ
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କନ୍ୟା ଦାନ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ଏବେ ସହରରେ ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷଣା କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
ଯତ୍ର ଵା ନିଵସନ୍ତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପୃଥଯା ସହ। ଦୂରସ୍ଥା ଵା ସମୀପସ୍ଥା ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥା ଵାଽପି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୃଥା ସହିତ ଯେଉଁଠି ରୁହନ୍ତି— ଦୂରେ ହେଉନ୍, କିମ୍ବା ନିକଟରେ, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଥାଉନ୍ତୁ—
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂଵରଂ ରାଜନ୍ସମେଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ। ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଯଂଵରୋ ରାଜନ୍ଘୁଷ୍ଯତାଂ ମା ଚିରଂ କୃଥାଃ
ସ୍ୱୟଂବର ଶୁଣିଲେ, ରାଜା, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବେ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ରାଜା, ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷଣା କର, ବିଳମ୍ବ କରନି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୋହିତେନୋକ୍ତଂ ପାଞ୍ଚାଲଃ ପ୍ରୀତିମାଂସ୍ତଦା। ଘୋଷଯାମାସ ନଗରେ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାସ୍ତୁ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍
ପୁରୋହିତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ । ସେ ସମୟରେ ସେ ନଗରରେ ଘୋଷଣା କରିଦେଲେ ଯେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ହେବ ।
ପୁଷ୍ଯମାସେ ତୁ ରୋହିଣ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଶୁଭେ ତିଥୌ। ଦିଵସୈଃ ପଞ୍ଚସପ୍ତତ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ, ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଏକ ଶୁଭ ତିଥିରେ, ପଚାତ୍ତି ଦିନ ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହେବ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ। ସ୍ଵଯଂଵରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ — ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ତଵ ପୁତ୍ରା ମହାତ୍ମାନୋ ଦର୍ଶନୀଯୋ ଵିଶେଷତଃ। ଯଦୃଚ୍ଛଯା ସା ପାଞ୍ଚାଲୀ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵାନ୍ଯତମଂ ପତିମ୍
ତୁମ ପୁଅମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ବିଶେଷ ଯୋଗ୍ୟ । ସଂଯୋଗକ୍ରମେ ସେଇ ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବାଛିପାରନ୍ତି ।
କୋ ହି ଜାନାତି ଲୋକେଷୁ ପ୍ରଜାପତିମତଂ ଶୁଭଣ୍। ତସ୍ମାତ୍ସପୁତ୍ରା ଗଚ୍ଛେଥା ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣି ରୋଚତେ
ହେ ଶୁଭେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କିଏ ଜାଣିପାରେ? ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଯିଅ ।
ନିତ୍ଯକାଲଂ ସୁଭିକ୍ଷାସ୍ତେ ପାଞ୍ଚାଲାସ୍ତୁ ତପୋଧନେ। ଯଜ୍ଞସେନସ୍ତୁ ରାଜା ସ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ସଦା ତପସ୍ଵୀମାନେ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ଅଧିକ ମିଳେ । ଯଜ୍ଞସେନ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯା ନାଗରାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାତିଥିପ୍ରିଯାଃ। ନିତ୍ଯକାଲଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯନ୍ତି ଆମନ୍ତ୍ରଣମଯାଚିତମ୍
ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରେମିକ । ସେଠାରେ ସମୟ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଭିକ୍ଷା କିମ୍ବା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଚାହିଁବେ, ସେମାନେ ଦେଇପାରିବେ ।
ଅହଂ ଚ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛାମି ମମୈଭିଃ ସହ ଶିଷ୍ଯକୈଃ। ଏକସାର୍ଥାଃ ପ୍ରଯାତାଃ ସ୍ମୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯା ଯଦି ରୋଚତେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବି । ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ଯିବା ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିରରାମ ହ
ଏପରି କହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚୁପ ହୋଇଗଲେ ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତଃ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଭରତର୍ଷଭ। ମନସା ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଜଗ୍ମୁରନଙ୍ଗଶରପୀଡିତାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମନରେ ପ୍ରେମର ବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ।
ତତସ୍ତାଂ ରଜନୀଂ ରାଜଞ୍ଛଲ୍ଯଵିଦ୍ଧା ଇଵାଭଵନ୍। ସର୍ଵେ ଚାସ୍ଵସ୍ଥମନସୋ ବଭୂଵୁସ୍ତେ ମହାବଲାଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ରାତି ସମସ୍ତେ ଶଲ୍ୟରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ । ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମନରେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ସୁତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାଂସ୍ତଦ୍ଗତଚେତସଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଵାଚେଦଂ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଦେଖିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ମନେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଭାବୁଛନ୍ତି । ସତ୍ୟବାଦି କୁନ୍ତୀ ଏହି କଥା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ ।