ସୋଽଭିଷେକ୍ତୁଂ ଗତୋ ଗଙ୍ଗାଂ ପୂର୍ଵମେଵାଗତାଂ ସତୀମ୍। ଦଦର୍ଶାପ୍ସରସଂ ତତ୍ର ଘୃତାଚୀମାପ୍ଲୁତାମୃଷିଃ
ସେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଘୃତାଚୀ ନାମକ ନୈତିକ ଅପ୍ସରା, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଆସି ନଦୀରେ ଡୁବିଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ଵାଯୁର୍ନଦୀତୀରେ ଵସନଂ ଵ୍ଯହରତ୍ତଦା। ଅପକୃଷ୍ଟାମ୍ବରାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାମୃଷିଶ୍ଚକମେ ତଦା
ସେ ନଦୀକୂଳରେ ଦଢ଼ିଥିବାବେଳେ, ପବନ ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଉଡ଼ାଇ ଦେଲା; ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଋଷିଙ୍କ ମନେ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ ହେଲା।
ତସ୍ଯାଂ ସଂସକ୍ତମନସଃ କୌମାରବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ। ଚିରସ୍ଯ ରେତଶ୍ଚସ୍କନ୍ଦ ତଦୃଷିର୍ଦ୍ରୋଣ ଆଦଧେ
ଯୁବକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ମନ ତାହାରେ ଆସକ୍ତ ହେଲା; ବହୁଦିନ ପରେ ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଝରିଲା, ଏବଂ ଋଷି ସେଥିରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତତଃ ସମଭଵଦ୍ଦ୍ରୋଣଃ କୁମାରସ୍ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଅଧ୍ଯଗୀଷ୍ଟ ସ ଵେଦାଂଶ୍ଚ ଵେଦାଙ୍ଗାନି ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଏହାରୁ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ଧୃଣ୍ଣ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଶିଖିଲେ।
ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ତୁ ସଖା ପୃଷତୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ। ତସ୍ଯାପି ଦ୍ରୁପଦୋ ନାମ ତଦା ସମଭଵତ୍ସୁତଃ
ବରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଏକ ମିତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ପୃଷତ, ଯିଏ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ସମୟରେ ପୃଷତଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ରୁପଦ ଜନ୍ମିଲେ।
ସ ନିତ୍ଯମାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ଦ୍ରୋଣେନ ସହ ପାର୍ଷତଃ। ଚିକ୍ରୀଡାଧ୍ଯଯନଂ ଚୈଵ ଚକାର କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭଃ
ସେ ପୃଷତଙ୍କ ପୁଅ ସଦା ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବେ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ, ଯଦିଓ ସେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ପୃଷତେଽତୀତେ ସ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦୋଽଭଵତ୍। ଦ୍ରୋଣୋଽପି ରାମଂ ଶୁଶ୍ରାଵ ଦିତ୍ସନ୍ତଂ ଵସୁ ସର୍ଵଶଃ
ପୃଷତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ହେଲେ; ଦ୍ରୋଣ ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧନ ବଣ୍ଟନ ହେଉଥିବା ଖବର ଶୁଣିଲେ।
ଵନଂ ତୁ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ରାମଂ ଭରଦ୍ଵାଜସୁତୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଆଗତଂ ଵିତ୍ତକାମଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଦ୍ରୋଣଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାବେଳେ, ବରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଧନ ଆଶାରେ ଆସିଛି, ମୋତେ ଦ୍ରୋଣ ବୋଲି ଜାଣ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ଶରୀରମାତ୍ରମେଵାଦ୍ଯ ମଯା ସମଵଶେଷିତମ୍। ଅସ୍ତ୍ରାଣି ଵା ଶରୀରଂ ଵା ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେକତମଂ ଵୃଣୁ
ଆଜି ମୋ ପାଖରେ ଶରୀର ଛାଡ଼ି କିଛି ନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ମୋ ଶରୀର, ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ନିଅ।
ଅସ୍ତ୍ରାଣି ଚୈଵ ସର୍ଵାଣି ତେଷାଂ ସଂହାରମେଵ ଚ। ପ୍ରଯୋଗଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଦାତୁମର୍ହତି ମେ ଭଵାନ୍
ତୁମେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ସେମାନଙ୍କର ନାଶ ଓ ବ୍ୟବହାର ଶିଖାଇବାକୁ ଉଚିତ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତତସ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦଦୌ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଃ। ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତଦା ଦ୍ରୋଣଃ କୃତକୃତ୍ଯୋଽଭଵତ୍ତଦା
ଏହିପରି କହି, ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାହା ଦେଲେ। ଡ୍ରୋଣ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟମନା ଦ୍ରୋଣୋ ରାମାତ୍ପରମସମ୍ମତମ୍। ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ନରେଷ୍ଵଭ୍ଯଧିକୋଽଭଵତ୍
ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲା। ସେ ରାମଙ୍କଠାରୁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଅନୁମତି ସହିତ ପାଇଲେ ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ।
ତତୋ ଦ୍ରୁପଦମାସାଦ୍ଯ ଭାରଦ୍ଵାଜଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅବ୍ରଵୀତ୍ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ସଖାଯଂ ଵିଦ୍ଧି ମାମିତି
ତାପରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର ଡ୍ରୋଣ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ମୋତେ ତୁମର ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ଜାଣ।'
ନାଶ୍ରୋତ୍ରିଯଃ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ନାରଥୀ ରଥିନଃ ସଖା। ନାରାଜା ପାର୍ଥିଵସ୍ଯାପି ସଖିପୂର୍ଵଂ କିମିଷ୍ଯତେ
ଯିଏ ଶିକ୍ଷା ନାହିଁ, ସେ ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହୋଇପାରେନି; ଯିଏ ରଥ ଚଳାଏ ନାହିଁ, ସେ ରଥୀଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହୋଇପାରେନି; ରାଜା ନୁହେଁ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହୋଇପାରେନି—ସମତା ନଥିଲେ କେମିତି ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ହେବ?
ସ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଂ ପ୍ରତି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ଜଗାମ କୁରୁମୁଖ୍ଯାନାଂ ନଗରଂ ନାଗସାହ୍ଵଯମ୍
ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଡ୍ରୋଣ ମନରେ ଡ୍ରୁପଦ ବିଷୟରେ ଭାବି, କୁରୁମାନଙ୍କ ନଗର ନାଗସାହ୍ୱୟକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତସ୍ମୈ ପୌତ୍ରାନ୍ସମାଦାଯ ଵସୂନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ପ୍ରାପ୍ତାଯ ପ୍ରଦଦୌ ଭୀଷ୍ମଃ ଶିଷ୍ଯାନ୍ଦ୍ରୋଣାଯ ଧୀମତେ
ସେଠାକୁ ଡ୍ରୋଣ ଆସିଲେବେଳେ, ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ନାନା ପ୍ରକାର ଧନ-ଦୌଲତ ଓ ପୌତ୍ରମାନେ ଦେଇ, ସେମାନେକୁ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଦାନ କଲେ।
ଦ୍ରୋଣଃ ଶିଷ୍ଯାଂସ୍ତତଃ ପାର୍ଥାନିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ସମାନୀଯ ତୁ ତାଞ୍ଶିଷ୍ଯାନ୍ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାସୁଖାଯ ଵୈ
ତାପରେ ଡ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଶିଷ୍ୟମାନେକୁ ଏକଠା କରି, ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆଚାର୍ଯଵେତନଂ କିଂଚିଦ୍ଧୃଦି ଯଦ୍ଵର୍ତତେ ମମ। କୃତାସ୍ତ୍ରୈସ୍ତତ୍ପ୍ରଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତଦୃତଂ ଵଦତାନଘାଃ। ସୋଽର୍ଜୁନପ୍ରମୁଖୈରୁକ୍ତସ୍ତଥାଽସ୍ତ୍ଵିତି ଗୁରୁସ୍ତଦା
ମୋ ହୃଦୟରେ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ କିଛି ଇଚ୍ଛା ଅଛି; ହେ ନିର୍ମଳମାନେ, ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲେ ପରେ ତାହା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ଠିକ କି ନୁହେଁ କହ।' ତେବେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମିଶି, 'ଏହିପରି ହେଉ, ଗୁରୁଦେବ,' ବୋଲି କହିଲେ।
ଯଦା ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେ କୃତାସ୍ତ୍ରାଃ କୃତନିଶ୍ଚଯାଃ। ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଭୂଯୋ ଵେତନାର୍ଥମିଦଂ ଵଚଃ
ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ, ଡ୍ରୋଣ ପୁଣି ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ବିଷୟରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପାର୍ଷତୋ ଦ୍ରୁପଦୋ ନାମ ଛତ୍ରଵତ୍ଯାଂ ନରେଶ୍ଵରଃ। ତସ୍ମାଦାକୃଷ୍ଯ ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ମମ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
'ପୃଷତପୁତ୍ର ଡ୍ରୁପଦ ଚତ୍ରବତୀରେ ରାଜା। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଆଣି ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ଦିଅ, ଏହା ମୋର ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା।'
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ତେ ଭୀତାଃ ପାଞ୍ଚାଲାନ୍ପାଣ୍ଡଵାଦଯଃ। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ସହିତାଃ ପୁନର୍ଦ୍ରୋଣେନ ଚୋଦିତାଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଯଜ୍ଞସେନେନ ସଂଗମ୍ଯ କର୍ଣଦୁର୍ଯୋଧନାଦଯଃ। ନିର୍ଜିତାଃ ସଂନ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ତଥା ତେ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ
ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ସହ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ପରାଜିତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
ତତଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତାଃ ପଞ୍ଚ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦଂ ଯୁଧି। ଦ୍ରୋଣାଯ ଦର୍ଶଯାମାସୁର୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ସସଚିଵଂ ତଦା
ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଜିତି, ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ବାନ୍ଧି ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଗଲେ।
ମହେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ମହେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଦାନଵମ୍। ମହେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଃ ପାଞ୍ଚାଲଂ ଜିତଵାନର୍ଜୁନସ୍ତଦା
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅଜୟ ଅର୍ଜୁନ ସେହିବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ଯେପରି ମହେନ୍ଦ୍ର ଦାନବଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯ ମହୌଜସଃ। ଵ୍ଯସ୍ମଯନ୍ତ ଜନାଃ ସର୍ଵେ ଯଜ୍ଞସେନସ୍ଯ ବାନ୍ଧଵାଃ
ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ବିରାଟ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ତ୍ଵଯା ସଖ୍ଯଂ ପୁନରେଵ ନରାଧିପ। ଅରାଜା କିଲ ନୋ ରାଜ୍ଞଃ ସଖା ଭଵିତୁମର୍ହତି
'ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ତୁମ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଚାହେଁ, ରାଜା; ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ନୁହେଁ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଅତଃ ପ୍ରଯତିତଂ ରାଜ୍ଯେ ଯଜ୍ଞସେନ ତ୍ଵଯା ସହ। ରାଜାଽସି ଦକ୍ଷିଣେ କୂଲେ ଭାଗୀରଥ୍ଯାହମୁତ୍ତରେ
ଏହିପରି, ଯଜ୍ଞସେନ, ରାଜ୍ୟ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟିଗଲା; ତୁମେ ଭାଗୀରଥୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ରାଜା, ମୁଁ ଉତ୍ତର କୂଳରେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ହି ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ଭାରଦ୍ଵାଜେନ ଧୀମତା। ଉଵାଚାସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦ୍ରୋଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମମ୍
ଏପରି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଵଂ ଭଵତୁ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଭାରଦ୍ଵାଜ ମହାମତେ। ସଖ୍ଯଂ ତଦେଵ ଭଵତୁ ଶଶ୍ଵଦ୍ଯଦଭିମନ୍ଯସେ
ଏହିପରି ହେଉ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେଇ ସଖ୍ୟତା ସଦା ସ୍ଥିର ରହୁ।
ଏଵମନ୍ଯୋନ୍ଯମୁକ୍ତ୍ଵା ତୌ କୃତ୍ଵା ସଖ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍। ଜଗ୍ମତୁର୍ଦ୍ରୋଣପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୌ ଯଥାଗତମରିନ୍ଦମୌ
ଏଭଳି ଦୁଇଜଣେ ଏକାପରେ ଏକା କଥା କହି, ଅପୂର୍ବ ସଖ୍ୟତା ବନ୍ଧି, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ପୁନି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।