ନ ହିଂସ୍ଯା ମାନୁଷା ଭୂଯୋ ଯୁଷ୍ମାଭିରିତି କର୍ହିଚିତ୍। ହିଂସତାଂ ହି ଵଧଃ ଶୀଘ୍ରମେଵମେଵ ଭଵେଦିତି
‘ତୁମେ ପୁଣି କେବେ ମାନବମାନେକୁ କ୍ଷତି କରିବ ନାହିଁ। ଯିଏ ଅନ୍ୟକୁ କ୍ଷତି କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ—ଏହିପରି ହେଉ,’ ଭୀମ କହିଲେ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାନି ରକ୍ଷାଂସି ଭାରତ। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ପ୍ରାହୁର୍ଜଗୃହୁଃ ସମଯଂ ଚ ତମ୍
ଭୀମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ଦାନବମାନେ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହିଲେ ଓ ସେଇ ଚୁକ୍ତିକୁ ମାନିଲେ।
ସଗଣସ୍ତୁ ବକଭ୍ରାତା ପ୍ରାଣମତ୍ପାଣ୍ଡଵଂ ତଦା।' ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ରକ୍ଷାଂସି ତତ୍ର ସୌମ୍ଯାନି ଭାରତ। ନଗରେ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ନରୈର୍ନଗରଵାସିଭିଃ
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ସହ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ବକାଙ୍କ ଭାଉଁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ। ଏହାଠାରୁ, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ସହରରେ ଦାନବମାନେ ସବୁ ନରମ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତୋ ଭୀମସ୍ତମାଦାଯ ଗତାସୁଂ ପୁରୁଷାଦକମ୍। `ନିଷ୍କର୍ଣନେତ୍ରଂ ନିର୍ଜିହ୍ଵଂ ନିଃସଂଜ୍ଞଂ କଣ୍ଠପୀଡନାତ୍। କୁର୍ଵନ୍ବହୁଵିଧାଂ ଚେଷ୍ଟାଂ ପୁରଦ୍ଵାରମକର୍ଷତ
ତାପରେ ଭୀମ, ମୃତ ପୁରୁଷ ଖାଇବା ଦାନବଟିକୁ, ଯାହାର କାନ, ଆଖି, ଜିଭ ନଥିଲା ଓ ଗଳା ଚେପି ଅଚେତନ କରାଯାଇଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗିମା କରି କରି ସହର ଦ୍ୱାରକୁ ଟାଣି ନେଲେ।
ଦ୍ଵାରଦେଶେ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ଯ ପୁରମାଗାତ୍ସ ମାରୁତିଃ। ସ ଏଵ ରାକ୍ଷସୋ ନୂନଂ ପୁନରାଯାତି ନଃ ପୁରୀମ୍
ସେଠାରେ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଛାଡ଼ି ଭୀମ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଲୋକମାନେ ଭାବିଲେ, ‘ନିଶ୍ଚୟ, ସେଇ ଦାନବ ପୁଣି ଆମ ସହରକୁ ଆସିଛି।’
ସବାଲଵୃଦ୍ଧାଃ ପୁରୁଷା ଇତି ଭୀତାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ। ତତୋ ଭୀମୋ ବକଂ ହତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵେଶ୍ମ ତତ୍
ପିଲା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଭୟରେ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ। ତାପରେ ଭୀମ, ବକାକୁ ମାରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ବଲୀଵର୍ଦୌ ଚ ଶକଟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ତୂଷ୍ଣୀମନ୍ତର୍ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ଯଭିଧାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଳଦ ଓ ଗାଡ଼ି ବିଷୟରେ ଜଣାଇ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ କହିଲେ।
ମାତୃଭ୍ରାତୃସମକ୍ଷଂ ଚ ଗତ୍ଵା ଶଯନମେଵ ଚ। ଆଚଚକ୍ଷେଽଥ ତତ୍ସର୍ଵଂ ରାତ୍ରୌ ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ଯଥା
ମାଆ, ଭାଇମାନେ ଏବଂ ନିଜ ଶୟନକକ୍ଷରେ ଯାଇ, ଭୀମ ସେଇ ରାତିର ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା ସବୁ ଘଟଣା ଖୋଲି କହିଲେ।
ତତୋ ନରା ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତା ନଗରାତ୍କଲ୍ଯମେଵ ତୁ। ଦଦୃଶୁର୍ନିହତଂ ଭୂମୌ ରାକ୍ଷସଂ ରୁଧିରୋକ୍ଷିତମ୍
ପରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଲୋକମାନେ ସହରରୁ ବାହାରି ଆସି, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ମୃତ ଦାନବଟିକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତମଦ୍ରିକୂଟସଦୃଶଂ ଵିନିକୀର୍ଣଂ ଭଯାନକମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂହୃଷ୍ଟରୋମାଣୋ ବଭୂଵୁସ୍ତତ୍ର ନାଗରାଃ
ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଛିଟିଯାଇଥିବା ସେ ଦାନବକୁ ଦେଖି, ସେଠାରେ ସହରବାସୀମାନଙ୍କ ଚୁଲି ଉଠିଗଲା।
ଏକଚକ୍ରାଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ପ୍ରଦଦୁଃ ପୁରେ। ତତଃ ସହସ୍ରଶୋ ରାଜନ୍ନରା ନଗରଵାସିନଃ
ତାପରେ, ଏକଚକ୍ରାକୁ ଯାଇ ସେମାନେ ସହରରେ ଖବର ଚାଲାଇଲେ। ଏହାପରେ, ହଜାର-ହଜାର ସହରବାସୀ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁର୍ବକଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସସ୍ତ୍ରୀଵୃଦ୍ଧକୁମାରକାଃ। ତତସ୍ତେ ଵିସ୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽତିମାନୁଷମ୍। ଦୈଵତାନ୍ଯର୍ଚଯାଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରାର୍ଥିତାନି ପୁରା ଭଯାତ୍
ସେଠାରେ, ପୁରୁଷ, ମହିଳା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶିଶୁମାନେ ବକାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତେ, ଏହି ଅତିମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୟରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ପୂଜା କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଗଣଯାମାସୁଃ କସ୍ଯ ଵାରୋଽଦ୍ଯ ଭୋଜନେ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚାଗମ୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ତାପରେ, ଆଜି କାହାର ଖାଇବା ପାଳା ଆସିଛି ଗଣନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଜାଣି, ସମସ୍ତେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ପଚାରିଲେ।
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟଃ ସ ବହୁଶୋ ରକ୍ଷମାଣଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ଉଵାଚ ନାଗରାନ୍ସର୍ଵାନିଦଂ ଵିପ୍ରର୍ଷଭସ୍ତଦା
ଏଭଳି ପୁନିପୁନି ପଚାରାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ସହରବାସୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆଜ୍ଞାପିତଂ ମାମଶନେ ରୁଦନ୍ତଂ ସହ ବନ୍ଧୁଭିଃ। ଦଦର୍ଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିନ୍ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧୋ ମହାମନାଃ
ମୁଁ ଓ ମୋ ପରିବାର ଲୋକମାନେ ଶ୍ମଶାନରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ମହାନ୍ ମନସ୍କ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଦେଖିଲେ।
ପରିପୃଚ୍ଛ୍ଯ ସ ମାଂ ପୂର୍ଵଂ ପରିକ୍ଲେଶଂ ପୁରସ୍ଯ ଚ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଶ୍ଵାସ୍ଯ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ
ସେ ପ୍ରଥମେ ମୋ ଦୁଃଖ ଓ ସହରର କଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ତାପରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋର ଭରସା ଜିତି, ହସିମୁଖେ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତସ୍ମା ଅନ୍ନମେତଦ୍ଦୁରାତ୍ମନେ। ମନ୍ନିମିତ୍ତଂ ଭଯଂ ଚାପି ନ କାର୍ଯମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇ ଆସିବି; ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ଭୟ କରିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ।'
ସ ତଦନ୍ନମୁପାଦାଯ ଗତୋ ବକଵନଂ ପ୍ରତି। ତେନ ନୂନଂ ଭଵେଦେତତ୍କର୍ମ ଲୋକହିତଂ କୃତମ୍
ସେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ବକବନ ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏକ ମହତ୍ କାମ ହେଲା।
ତତସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ସୁଵିସ୍ମିତାଃ। ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ମୁଦିତାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ବ୍ରହ୍ମମହଂ ତଦା
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଏକ ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ସବ କଲେ।
ତତୋ ଜାନପଦାଃ ସର୍ଵେ ଆଜଗ୍ମୁର୍ନଗରଂ ପ୍ରତି। ତମଦ୍ଭୁତତମଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପାର୍ଥାସ୍ତତ୍ରୈଵ ଚାଵସନ୍
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ସହରକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ସେଠାରେ ରହିଗଲେ।
ଵେତ୍ରକୀଯଗୃହେ ସର୍ଵେ ପରିଵାର୍ଯ ଵୃକୋଦରମ୍। ଵିସ୍ମଯାଦଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ତ ଭୀମଂ ଭୀମପରାକ୍ରମମ୍
ସମସ୍ତେ ବାସ୍କଟ ବନ୍ଦାଣିଆ ଘରେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଘେରି ରଖି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ନ ଵୈ ନ ସଂଭଵେତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଇତି ସତ୍କୃତ୍ଯ ତଂ ପୌରାଃ ପରିଵଵ୍ରୁଃ ସମନ୍ତତଃ
ବଡ଼ମନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ—ଏହିଭଳି ଭାବି ସମସ୍ତ ପୌର ଲୋକ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଲେ।
ଅଯଂ ତ୍ରାତା ହି ଖେଦାନାଂ ପିତେଵ ପରମାର୍ଥତଃ। ଅସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରୂଷଵଃ ପାଦୌ ପରିଚର୍ଯ ଉପାସ୍ମହେ
ଏହିଜଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ସତ୍ୟରେ ବାପାଙ୍କ ପରି। ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଆମେ ତାଙ୍କର ପାଦ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରୁଛୁ।
ପଶୁମଦ୍ଦଧିମନଚ୍ଚାସ୍ଯ ଵାରଂ ଭକ୍ତମୁପାହରନ୍। ତସ୍ମିନ୍ହତେ ତେ ପୁରୁଷା ଭୀତାଃ ସମନୁବୋଧନାଃ
ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ମାଂସ, ଦହି ଓ ଭାତ ଆଣି ଦେଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ହତ୍ୟା ପରେ ସେମାନେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିରେ ରହିଲେ।
ତତଃ ସଂପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ପାର୍ଥାଃ ସହ ମାତ୍ରା ପରନ୍ତପାଃ। ଆଗଚ୍ଛନ୍ନେକଚକ୍ରାଂ ତେ ଗାଣ୍ଡଵାଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ମାଆ ସହିତ ଚଲିଗଲେ; ସେ ଗାଣ୍ଡବମାନେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଏକଚକ୍ରାକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵୈଦିକାଧ୍ଯଯନେ ଯୁକ୍ତା ଜଟିଲା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ। ଅଵସଂସ୍ତେ ଚ ତତ୍ରାପି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ମାତ୍ରର ସହୈକଚକ୍ରାଯାଂ ଦୀର୍ଘକାଲଂ ସହୋଷିତାଃ
ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ଲାଗିଥିବା, ଜଟାଧାରୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିବା ସେମାନେ, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ମାଆ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏକଚକ୍ରାରେ ବାସ କଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ:
ତେ ତଥା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ନିହତ୍ଯ ବକରାକ୍ଷସମ୍। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବକ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ ପରେ କ'ଣ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ?
ତତ୍ରୈଵ ନ୍ଯଵସନ୍ରାଜନ୍ନିହତ୍ଯ ବକରାକ୍ଷସମ୍। ଅଧୀଯାନାଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ସେଠାରେ ବକ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଉତ୍ତମ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ରହିଲେ।
ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ। ପ୍ରତିଶ୍ରଯାର୍ଥୀ ତଦ୍ଵେଶ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାଜଗାମ ହ
ତା'ପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ, ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ।