ବାହୁଵିକ୍ଷେପଶବ୍ଦୈଶ୍ଚ ଭୀମରାକ୍ଷସଯୋସ୍ତଦା। ଵେତ୍ରକୀଯପୁରୀ ସର୍ଵା ଵିତ୍ରସ୍ତା ସମପଦ୍ଯତ
ଭୀମ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ହାତର ଘାତର ଶବ୍ଦରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେତ୍ରକୀୟ ପୁରୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତଯୋର୍ଵେଗେନ ମହତା ତତ୍ର ଭୂମିରକମ୍ପତ। ପାଦପାନ୍ଵୀରୁଧଶ୍ଚୈଵ ଚୂର୍ଣଯାମାସତୂ ରଯାତ୍
ସେମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେଠାରେ ଭୂମି କମ୍ପିଉଥିଲା। ଗଛ ଓ ଲତାଗୁଛି ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା।
ସମାଗତୌ ଚ ତୌ ଵୀରାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଵଧକାଙ୍କ୍ଷିଣୌ। ଗିରିଭିର୍ଗିରିଶୃହ୍ଗୈଶ୍ଚ ପାଷାଣୈଃ ପର୍ଵତଚ୍ଯୁତୈଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମିଶିଥିବା ଏହି ଦୁଇ ବୀର, ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼, ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଓ ଗଡ଼ିଉଠିଥିବା ପଥର ଦ୍ୱାରା ଏକାଉଁଠିକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ତାଡଯନ୍ତୌ ତୌ ଚୂର୍ଣଯାମାସତୁସ୍ତଦା। ଆଯାମଵିସ୍ତରାଭ୍ଯାଂ ଚ ପରିତୋ ଯୋଜନଦ୍ଵଯମ୍
ଏକାଉଁଠିକୁ ଘାତ କରି, ସେମାନେ ଦୁଇ ଯୋଜନ ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ତରେ ଥିବା ସବୁକିଛିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ନିର୍ମହୀରୁହପାଷାଣତୃଣକୁଞ୍ଜଲତାଵଲିମ୍। ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମତ୍ତୌ କୂର୍ମପୃଷ୍ଠୋପମାଂ ମହୀମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ମତାଳ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦୁଇଜଣ, ଗଛ, ପଥର, ଘାସ, ଝାଡ଼ି ଓ ଲତା ହଟାଇ, ଭୂମିକୁ କୁମିର ପିଠି ପରି ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ।
ମୁହୂର୍ତମେଵଂ ସଂଯୁଧ୍ଯ ସମଂ ରକ୍ଷଃକୁରୂଦ୍ଵହୌ। ତତୋ ରକ୍ଷୋଵିନାଶାଯ ମତିଂ କୃତ୍ଵା କୁରୂତ୍ତମଃ
କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାକ୍ଷସ ଓ କୁରୁମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ସମାନ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ତାପରେ, କୁରୁମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ରାକ୍ଷସକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଦନ୍ତାନ୍କଟକଟୀକୃତ୍ଯ ଦଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଦଶନଚ୍ଛଦମ୍। ନେତ୍ରେ ସଂଵୃତ୍ଯ ଵିକଟଂ ତିର୍ଯକ୍ପ୍ରୈକ୍ଷତ ରାକ୍ଷସମ୍
ଦାନ୍ତ କଟି, ଓଠ କଟି, ଭୀମ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚକ୍ଷୁ ଢାକି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚାହାଣିରେ ରାକ୍ଷସକୁ ତାଡ଼ିଲେ।
ଅଥ ତଂ ଲୋଲଯିତ୍ଵା ତୁ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ଅଗୃହ୍ଣାତ୍ପରିରଭ୍ଯୈନଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିରଭ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ରାକ୍ଷସକୁ ହଲାଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ଭଲକରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଧରିଲେ।
ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଃ କୁକ୍ଷୌ ପୃଷ୍ଠେ ଵକ୍ଷସି ଜଘ୍ନିଵାନ୍। ଭଗ୍ନୋରୁବାହୁହୃଚ୍ଚୈଵ ଵିସ୍ରଂସଦ୍ଦେହବନ୍ଧନଃ
ଭୀମ ତାଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକୁ, ପାଶ୍ୱ, ପେଟ, ପିଠ ଓ ଛାତିରେ ଘାତ କରିଲେ। ରାକ୍ଷସଙ୍କର ଉରୁ, ବାହୁ ଓ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଦେହର ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ଢିଲା ହୋଇଗଲା।
ପ୍ରସ୍ଵେଦଦୀର୍ଘନିଶ୍ଵାସୋ ନିର୍ଯଞ୍ଜୀଵାକ୍ଷିତାରକଃ। ଅଜାଣ୍ଡାସ୍ଫୋଟନଂ କୁର୍ଵନ୍ନାକ୍ରୋଶଂଶ୍ଚ ଶ୍ଵସଞ୍ଛନୈଃ
ଘମ ଛୁଟି, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଚକ୍ଷୁ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ଡିମ୍ବ ଫାଟିବା ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ମନେ ମନେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚିତ୍କାର ଓ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିଲା।
ଭୂମୌ ନିପତ୍ଯ ଵିଲୁଠନ୍ଦଣ୍ଡାହତ ଇଵୋରଗଃ। ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତଂ ମହାକାଯଂ ପରିତୋ ଵିଚକର୍ଷ ହ
ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ଛଡ଼ି ଘାତ ଖାଇଥିବା ସାପ ଭଳି ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ଖାଉଥିବା ଏହି ବଡ଼ ଦେହୀ ରାକ୍ଷସକୁ ଏପଟେ ସେପଟେ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ।
ଵିକୃଷ୍ଯମାଣୋ ଵେଗେନ ପାଣ୍ଡଵେନ ବଲୀଯସା। ସମଯୁଜ୍ଯତ ତୀଵ୍ରେଣ ଶ୍ରମେଣ ପୁରୁଷାଦକଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ, ମାନବମାଂସ ଭୋଜୀ ଭୟଙ୍କର କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇଗଲା।
ହୀଯମାନବଲଂ ରକ୍ଷଃ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ। ନିଷ୍ପିଷ୍ଯ ଭୂମୌ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ସମାଜଘ୍ନେ ଵୃକୋଦରଃ
ରାକ୍ଷସଙ୍କର ଶକ୍ତି କମିଯିବାକୁ ଦେଖି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଜାଙ୍ଘା ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ଚିପିଦେଲେ।
ତତୋ।ଞସ୍ଯ ଜାନୁନା ପୃଷ୍ଠମଵପୀଡ୍ଯ ବଲାଦିଵ। ବାହୁନା ପରିଜଗ୍ରାହ ଦକ୍ଷିଣେନ ଶିରୋଧରାମ୍
ତାପରେ, ଭୀମ ତାଙ୍କର ଜାଙ୍ଘା ଦ୍ୱାରା ପିଠ ଉପରେ ଚାପ ଦେଇ, ଡାହାଣ ହାତରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ଗଳାକୁ ଭଲକରି ଧରିଲେ।
ସଵ୍ଯେନ ଚ କଟୀଦେଶେ ଗୃହ୍ଯ ଵାସସି ପାଣ୍ଡଵଃ। ଜାନୁନ୍ଯାରୋପ୍ଯ ତତ୍ପୃଷ୍ଠଂ ମହାଶବ୍ଦଂ ବଭଞ୍ଜ ହ
ବାମ ହାତରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କର କମର ଉପରେ ଉଡ଼ନା ଧରି, ଜାଙ୍ଘା ଦ୍ୱାରା ପିଠ ଉପରେ ଚାପ ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସହିତ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତତୋଽସ୍ଯ ରୁଧିରଂ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ପ୍ରାଦୁରାସୀଦ୍ଵିଶାଂପତେ। ଭଜ୍ଯମାନସ୍ଯ ଭୀମେନ ତସ୍ଯ ଘୋରସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ
ତାପରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାରାଜ, ଭୀମ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ବହିଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ତତଃ ସ ଭଗ୍ନପାର୍ଶ୍ଵାଙ୍ଗୋ ନଦିତ୍ଵା ଭୈରଵଂ ରଵମ୍। ଶୈଲରାଜପ୍ରତୀକାଶୋ ଗତାସୁରଭଵଦ୍ବକଃ
ତାପରେ, ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଅଂଗ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା, ପାହାଡ଼ ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ ଦାନବ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ଵିତ୍ରସ୍ତୋ ଜନସ୍ତସ୍ଯାଥ ରକ୍ଷସଃ। ନିଷ୍ପପାତ ଗୃହାଦ୍ରାଜନ୍ସହୈଵ ପରିଚାରିଭିଃ
ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଚାକର-ଚେଲା ସହିତ ଦାନବର ଘରୁ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ରାଜା।
ବକାନୁଜସ୍ତଦା ରାଜନ୍ଭୀମଂ ଶରଣମେଯିଵାନ୍। ତତସ୍ତୁ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ମହାବଲମ୍। ରାକ୍ଷସାଃ ପରମତ୍ରସ୍ତା ଭୀମଂ ଶର଼ଣମାଯଯୁଃ
ସେ ସମୟରେ, ରାଜା, ବକାଙ୍କ ଭାଉଁ ଭୀମଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ପତି ମୃତ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଭୀମଙ୍କ ନିକଟକୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଲେ।
ତାନ୍ଭୀତାନ୍ଵିଗତଜ୍ଞାନାନ୍ଭୀମଃ ପ୍ରହରତାଂ ଵରଃ। ସାଂତ୍ଵଯାମାସ ବଲଵାନ୍ସମଯେ ଚ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଭୟଭୀତ ଓ ଅବାକ୍ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କଲେ।
ନ ହିଂସ୍ଯା ମାନୁଷା ଭୂଯୋ ଯୁଷ୍ମାଭିରିତି କର୍ହିଚିତ୍। ହିଂସତାଂ ହି ଵଧଃ ଶୀଘ୍ରମେଵମେଵ ଭଵେଦିତି
‘ତୁମେ ପୁଣି କେବେ ମାନବମାନେକୁ କ୍ଷତି କରିବ ନାହିଁ। ଯିଏ ଅନ୍ୟକୁ କ୍ଷତି କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ—ଏହିପରି ହେଉ,’ ଭୀମ କହିଲେ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାନି ରକ୍ଷାଂସି ଭାରତ। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ପ୍ରାହୁର୍ଜଗୃହୁଃ ସମଯଂ ଚ ତମ୍
ଭୀମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ଦାନବମାନେ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହିଲେ ଓ ସେଇ ଚୁକ୍ତିକୁ ମାନିଲେ।
ସଗଣସ୍ତୁ ବକଭ୍ରାତା ପ୍ରାଣମତ୍ପାଣ୍ଡଵଂ ତଦା।' ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ରକ୍ଷାଂସି ତତ୍ର ସୌମ୍ଯାନି ଭାରତ। ନଗରେ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ନରୈର୍ନଗରଵାସିଭିଃ
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ସହ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ବକାଙ୍କ ଭାଉଁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ। ଏହାଠାରୁ, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ସହରରେ ଦାନବମାନେ ସବୁ ନରମ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତୋ ଭୀମସ୍ତମାଦାଯ ଗତାସୁଂ ପୁରୁଷାଦକମ୍। `ନିଷ୍କର୍ଣନେତ୍ରଂ ନିର୍ଜିହ୍ଵଂ ନିଃସଂଜ୍ଞଂ କଣ୍ଠପୀଡନାତ୍। କୁର୍ଵନ୍ବହୁଵିଧାଂ ଚେଷ୍ଟାଂ ପୁରଦ୍ଵାରମକର୍ଷତ
ତାପରେ ଭୀମ, ମୃତ ପୁରୁଷ ଖାଇବା ଦାନବଟିକୁ, ଯାହାର କାନ, ଆଖି, ଜିଭ ନଥିଲା ଓ ଗଳା ଚେପି ଅଚେତନ କରାଯାଇଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗିମା କରି କରି ସହର ଦ୍ୱାରକୁ ଟାଣି ନେଲେ।
ଦ୍ଵାରଦେଶେ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ଯ ପୁରମାଗାତ୍ସ ମାରୁତିଃ। ସ ଏଵ ରାକ୍ଷସୋ ନୂନଂ ପୁନରାଯାତି ନଃ ପୁରୀମ୍
ସେଠାରେ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଛାଡ଼ି ଭୀମ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଲୋକମାନେ ଭାବିଲେ, ‘ନିଶ୍ଚୟ, ସେଇ ଦାନବ ପୁଣି ଆମ ସହରକୁ ଆସିଛି।’
ସବାଲଵୃଦ୍ଧାଃ ପୁରୁଷା ଇତି ଭୀତାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ। ତତୋ ଭୀମୋ ବକଂ ହତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵେଶ୍ମ ତତ୍
ପିଲା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଭୟରେ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ। ତାପରେ ଭୀମ, ବକାକୁ ମାରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ବଲୀଵର୍ଦୌ ଚ ଶକଟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ତୂଷ୍ଣୀମନ୍ତର୍ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ଯଭିଧାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଳଦ ଓ ଗାଡ଼ି ବିଷୟରେ ଜଣାଇ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ କହିଲେ।
ମାତୃଭ୍ରାତୃସମକ୍ଷଂ ଚ ଗତ୍ଵା ଶଯନମେଵ ଚ। ଆଚଚକ୍ଷେଽଥ ତତ୍ସର୍ଵଂ ରାତ୍ରୌ ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ଯଥା
ମାଆ, ଭାଇମାନେ ଏବଂ ନିଜ ଶୟନକକ୍ଷରେ ଯାଇ, ଭୀମ ସେଇ ରାତିର ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା ସବୁ ଘଟଣା ଖୋଲି କହିଲେ।
ତତୋ ନରା ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତା ନଗରାତ୍କଲ୍ଯମେଵ ତୁ। ଦଦୃଶୁର୍ନିହତଂ ଭୂମୌ ରାକ୍ଷସଂ ରୁଧିରୋକ୍ଷିତମ୍
ପରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଲୋକମାନେ ସହରରୁ ବାହାରି ଆସି, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ମୃତ ଦାନବଟିକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତମଦ୍ରିକୂଟସଦୃଶଂ ଵିନିକୀର୍ଣଂ ଭଯାନକମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂହୃଷ୍ଟରୋମାଣୋ ବଭୂଵୁସ୍ତତ୍ର ନାଗରାଃ
ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଛିଟିଯାଇଥିବା ସେ ଦାନବକୁ ଦେଖି, ସେଠାରେ ସହରବାସୀମାନଙ୍କ ଚୁଲି ଉଠିଗଲା।