ଆକର୍ଣାଦ୍ଭିନ୍ନଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଶଙ୍କୁକର୍ଣୋ ଵିଭୀଷଣଃ। ତ୍ରିଶିଖାଂ ଭ୍ରୁକୁଟିଂ କୃତ୍ଵା ସଂଦଶ୍ଯ ଦଶନଚ୍ଛଦମ୍
କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫାଟିଥିବା ମୁଁହ, ଶଂଖ ଆକାର କାନ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖା, ତିନି ଭାଗର ଭୃକୁଟି କରି, ଦାନ୍ତ ଦଢ଼ି ଚବାଇଲେ।
ଭୁଞ୍ଜାନମନ୍ନଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସେନଂ ସ ରାକ୍ଷସଃ। ଵିଵୃତ୍ଯ ନଯନେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦେଖି, ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧରେ ଆଖି ବଡ଼ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ:
କୋଽଯମନ୍ନମିଦଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ମଦର୍ଥମୁପକଲ୍ପିତମ୍। ପଶ୍ଯତୋ ମମ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଯିଯାସୁର୍ଯମସାଦନମ୍
ଏହି ଜଣେ କିଏ, ମୋ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ଖାଉଛି, ଏପରି ଅସତର୍କ ଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଉଛି?
ଭୀମସେନସ୍ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭାରତ। ରାକ୍ଷସଂ ତମନାଦୃତ୍ଯ ଭୁଙ୍କ୍ତ ଏଵ ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ଭୀମସେନ ଏହା ଶୁଣି ହସିଲେ, ରାକ୍ଷସକୁ ଅଗ୍ରହ କରିନଥିବା ଭଳି ପଛକୁ ଦେଇ ଖାଇବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ରଵଂ ସ ଭୈରଵଂ କୃତ୍ଵା ସମୁଦ୍ଯମ୍ଯ କରାଵୁଭୌ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ଭୀମସେନଂ ଜିଙାଂସୁଃ ପୁରୁଷାଦକଃ
ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, ଦୁଇ ହାତ ଉଠାଇ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ତଥାପି ପରିଭୂଯୈନଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ଵୃକୋଦରଃ। ରାକ୍ଷସଂ ଭୁଙ୍କ୍ତ ଏଵାନ୍ନଂ ପାଣ୍ଡଵଃ ପରଵୀରହା
ଭୀମ, ଶତ୍ରୁବିରଙ୍କ ନାଶକ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଅପମାନ ଦେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଦୂର୍ଦ୍ଦଶା କରି ଖାଇବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ଅମର୍ଷେଣ ତୁ ସଂପୂର୍ଣଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଂ ଵୃକୋଦରମ୍। ଜଘାନ ପୃଷ୍ଠେ ପାଣିଭ୍ଯାମୁଭାଭ୍ଯାଂ ପୃଷ୍ଠତଃ ସ୍ଥିତଃ
କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମଙ୍କ ପଛରୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଭଳି ମାରିଲେ।
ତଥା ବଲଵତା ଭୀମଃ ପାଣିଭ୍ଯାଂ ଭୃଶମାହତଃ। ନୈଵାଵଲୋକଯାମାସ ରାକ୍ଷସଂ ଭୁଙ୍କ୍ତ ଏଵ ସଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ଭଳି ମାରିଲେ, ତଥାପି ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଖାଇବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ତତଃ ସ ଭୂଯଃ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵୃକ୍ଷମାଦାଯ ରାକ୍ଷସଃ। ତାଡଯିଷ୍ଯଂସ୍ତଦା ଭୀମଂ ପୁନରଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ବଲୀ
ତାପରେ, ରାକ୍ଷସ ଆଉ ଅଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକ ଗଛ ଉଠାଇ, ଭୀମଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପୁନି ଦୌଡ଼ିଲେ।
କ୍ଷିପ୍ତଂ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ତଂ ଵୃକ୍ଷଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସଵ୍ଯେନ ପାଣିନା ଭୀମୋ ଦକ୍ଷିଣେନାପ୍ଯଭୁଙ୍କ୍ତ ହ
ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧରେ ଗଛ ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଭୀମ ତାହାକୁ ଡାହାଣ ହାତରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ବାମ ହାତରେ ଖାଇବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ଶକଟାନ୍ନଂ ତତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ରକ୍ଷସଃ ପାଣିନା ସହ। ଗୃହ୍ଣନ୍ନେଵ ତଦା ଵୃକ୍ଷଂ ନିଃଶେଷଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍
ଗଡ଼ି ଭରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ହେବା ପରେ, ଭୀମ ଏକ ହାତରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଗଛକୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉଠାଇ ନେଲେ।
ଭୀମସେନୋ ହସନ୍ନେଵ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ରାକ୍ଷସମ୍। ପୀତ୍ଵା ଦଧିଘଟାନ୍ପୂର୍ଣାନ୍ଘୃତକୁମ୍ଭାଞ୍ଶତଂ ଶତମ୍
ଭୀମସେନ ହସି ଖାଇ ହେବା ପରେ, ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଶତ ଶତ ଦହି ଓ ଘୀର ମଟକୁ ପିଇଲେ।
ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ସଂହୃଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଥୌ ଗିରିରିଵାପରଃ। ଭ୍ରାମଯନ୍ତଂ ମହାଵୃକ୍ଷମାଯାନ୍ତଂ ଭୀମଦର୍ଶନମ୍
ପାଣି ଦେଇ ମୁଁହ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ଭୀମ ଏକ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଉଡ଼ୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ମୁହାଁମୁହି ଦେଇ ଦଉଡ଼ିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋତ୍ଥାଯାହଵେ ଵୀରଃ ସିଂହନାଦଂ ଵ୍ଯନାଦଯତ୍। ଭୁଜଵେଗଂ ତଥାଽଽସ୍ଫୋଟଂ କ୍ଷ୍ଵେଲିତଂ ଚ ମହାସ୍ଵନମ୍
ଏହା ଦେଖି, ଭୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଠି, ସିଂହର ଦହାଡ଼ ଦେଲେ, ହାତ ତାଳି ଓ ହାତ ମାରି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରିଲେ।
କୃତ୍ଵାଽଽହ୍ଵଯତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଭୀମସେନୋଽଥ ରାକ୍ଷସମ୍। ଉଵାଚାଶନିଶବ୍ଦେନ ଧ୍ଵନିନା ଭୀଷଯନ୍ନିଵ
ତାପରେ, ଭୀମସେନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି, ଅସନି ଭଳି ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, ତାକୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ପାଇଁ।
ବହୁକାଲଂ ସୁପୁଷ୍ଟଂ ତେ ଶରୀରଂ ରାକ୍ଷସାଧମ। ଦ୍ଵିପଚ୍ଚତୁଷ୍ପନ୍ମାଂସୈଶ୍ଚ ବହୁଭିଶ୍ଚୌଦନୈରପି
ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଦ୍ୱିପଦ, ଚତୁଷ୍ପଦ ଓ ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛ।
ମଦ୍ବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ନ ତ୍ଵଂ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଶିଷ୍ଯସି। ଅଦ୍ଯ ମଦ୍ବାହୁନିଷ୍ପିଷ୍ଟୋ ଗମିଷ୍ଯସି ଯମାଲଯମ୍
ମୋ ଦୁଇ ହାତର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ତୁମେ ଆଉ ଖାଇବାକୁ ପାରିବ ନାହିଁ; ଆଜି ମୋ ଦୁଇ ହାତରେ ଚାପି ତୁମେ ଯମଲୋକକୁ ଯିବ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ସ୍ଵପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଵେତ୍ରକୀଯନିଵାସିନଃ। ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନାଃ ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ କଣ୍ଟକେ ସୂଦ୍ଧୃତେ ମଯା
ଆଜିଠୁ ଭେତ୍ରକିୟାର ଲୋକେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଶୁଇବେ, କାରଣ ମୁଁ ଏହି ସହରର କଣ୍ଟକକୁ ଦୂର କରିଦେବି।
ଅଦ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ ଶରୀରଂ ତେ କଙ୍କଗୋମାଯୁଵାଯସାଃ। ମଯା ହତସ୍ଯ ଖାଦନ୍ତୁ ଵିକର୍ଷନ୍ତୁ ଚ ଭୂତଲେ
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ, ମୋର ହାତରେ ମୃତ ତୁମ ଶରୀରକୁ କଂକ, ଶିଆଳ ଓ ଗୃଧ୍ର ଖାଇବେ, ଏବଂ ଭୂମିରେ ଟାଣିବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପାର୍ଥୋ ବକଜିଘାଂସଯା। ଉପାଧାଵଦ୍ବକଶ୍ଚାପି ପାର୍ଥଂ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ଏପରି କହି, ପାର୍ଥ କ୍ରୋଧରେ ଜଳି, ବକକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ିଲେ; ଏବଂ ବକ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ରାଜାମାନ୍ୟ।
ମହାକାଯୋ ମହାଵେଗୋ ଦାରଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍। ପିଶଙ୍ଗରୂପଃ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷୋ ଭୀମସେନମଭିଦ୍ରଵତ୍
ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଭୟଙ୍କର ଗତି ସହିତ, ମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଫାଟି ଯିବା ପରି, ପିଲା ରଙ୍ଗର ଦେହ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, ରାକ୍ଷସ ବୀମସେନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା।
ତ୍ରିଶିଖାଂ ଭ୍ରୁକୁଟୀଂ କୃତ୍ଵା ସଂଦଶ୍ଯ ଦଶନଚ୍ଛଦମ୍। ଭୃଶଂ ସ ଭୂଯଃ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵୃକ୍ଷମାଦାଯ ରାକ୍ଷସଃ
ତିନିଟି ଭୂରୁ ରେଖା ତିଆରି କରି, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ, ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର ରେଗେଇ ଏକ ଗଛ ଉଠାଇଲା।
ତାଡଯିଷ୍ଯଂସ୍ତଦା ଭୀମଂ ତରସାଽଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ବଲୀ। କ୍ରୁଦ୍ଧେନାଭିହତଂ ଵୃକ୍ଷଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଲୀଲଯା
ବୀମକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ଆସିଲା; ତେବେ ବୀମ, ସହଜରେ, ରେଗେଇ ଫିଙ୍ଗା ଗଛକୁ ଧରି ନେଲା।
ସଵ୍ଯେନ ପାଣିନା ଭୀମଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭାରତ। ତତଃ ସ ପୁନରୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାନ୍ବହୁଵିଧାନ୍ବଲୀ
ବୀମ, ହସି ହସି, ଗଛକୁ ବାମ ହାତରେ ଧରିଲା; ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀମ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛକୁ ପୁନି ଉଠାଇଲା।
ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭୀମସେନାଯ ବକୋଽପି ବଲଵାନ୍ରଣେ। ସର୍ଵାନପୋହଯଦ୍ଵୃକ୍ଷାନ୍ସ୍ଵସ୍ଯ ହସ୍ତସ୍ଯ ଶାଖଯା
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବକା ଏହି ସମସ୍ତ ଗଛକୁ ବୀମସେନଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗିଲା; କିନ୍ତୁ ବୀମ ତାହା ସବୁକୁ ନିଜ ହାତର ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ହଟାଇ ଦେଲା।
ତଦ୍ଵୃକ୍ଷଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଵୃକ୍ଷଷଣ୍ଡଵିନାଶନମ୍।। ମହତ୍ସୁଘୋରଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବକପାଣ୍ଡଵଯୋସ୍ତଦା
ସେଇ ଗଛ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଛ ଗଛ ବିନାଶ ହେଇଗଲା; ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ରାଜା, ବକା ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
ନାମ ଵିଶ୍ରାଵ୍ଯ ସ ବକଃ ସମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ସମଯୁଧ୍ଯତ ତୀଵ୍ରେଣ ଵେଗେନ ପୁରୁଷାଦକଃ
ତାପରେ ବକା ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା; ମାନେ ଖାଇଦେଇଥିବା ଲୋକ, ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
ତଯୋର୍ଵେଗେନ ମହତା ପୃଥିଵୀ ସମକମ୍ପତ। ପାଦପାଂଶ୍ଚ ମହାମାତ୍ରାଂଶ୍ଚୂର୍ଣଯାମାସତୁଃ କ୍ଷଣାତ୍
ଉଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେମାନେ ବଡ଼ ଗଛ ଓ ତାହାର ତଣ୍ଡକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଦ୍ରୁତମାଗତ୍ଯ ପାଣିଭ୍ଯାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚୈନମାକ୍ଷିପତ୍। ଆକ୍ଷିପ୍ତୋ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ପୁନରେଵୋତ୍ଥିତୋ ହସନ୍
ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସି ବକା ବୀମକୁ ହାତରେ ଧରି ଫିଙ୍ଗିଲା; କିନ୍ତୁ ବୀମସେନ, ଫିଙ୍ଗାଯିବା ପରେ, ପୁନି ଉଠି ହସିଲା।
ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯାପି ବକଂ ଭୀମୋ ନ୍ଯହନଦ୍ଵସୁଧାତଲେ। ଭୀମୋ ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵୈନଂ ସମାଶ୍ଵସିହି ରାକ୍ଷସ
ବୀମ ବକାକୁ ଆଲିଂଗନ କରି ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଲା; ତାପରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ବୀମ କହିଲା, 'ମନ ଶାନ୍ତ କର, ରାକ୍ଷସ।'