ନ ଵିଷାଦସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯୋ ଭଯାଦସ୍ମାତ୍କଥଂଚନ। ଉପାଯଃ ପରିଦୃଷ୍ଟୋଽତ୍ର ତସ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷାଯ ରକ୍ଷସଃ
ତୁମେ କେବେ ଭୟ କିମ୍ବା ନିରାଶା ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ ମିଳିଛି।
ନୈଵ ସ୍ଵଯଂ ସପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗମନଂ ତତ୍ର ରୋଚଯେ।' ଏକସ୍ତଵ ସୁତୋ ବାଲଃ କନ୍ଯା ଚୈକା ତପସ୍ଵିନୀ। ନ ଚୈତଯୋସ୍ତଥା ପତ୍ନ୍ଯା ଗମନଂ ତଵ ରୋଚଯେ
ମୁଁ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବି ଦେଖୁନାହିଁ ଯେ, ତୁମେ ନିଜେ ତୁମର ପୁଅ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବା। ତୁମ ପାଖରେ ଜଣେ ଛୋଟ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ତପସ୍ଵିନୀ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି। ତୁମର ଝିଅ କିମ୍ବା ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, କିମ୍ବା ତୁମେ ଯିବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।
ମମ ପଞ୍ଚ ସୁତା ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତେଷାମେକୋ ଗମିଷ୍ଯତି। ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ବଲିମାଦାଯ ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ତୁମ ପାଇଁ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ପାଖକୁ ବଳି ହେବାକୁ ଯିବ।
ନାହମେତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଜୀଵିତାର୍ଥୀ କଥଂଚନ। ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାତିଥେଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵାର୍ଥେ ପ୍ରାଣାନ୍ଵିଯୋଜଯନ୍
ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ହେଉ। ଏକ ଅତିଥି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରିବା ମୋତେ ମଞ୍ଜୁର ନୁହେଁ।
ନ ତ୍ଵେତଦକୁଲୀନାସୁ ନାଧର୍ମିଷ୍ଠାସୁ ଵିଦ୍ଯତେ। ଯଦ୍ବ୍ରାହ୍ମମାର୍ଥଂ ଵିସୃଜେଦାତ୍ମାନମପି ଚାତ୍ମଜମ୍
ଏହିପରି କଥା ନ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଦେଖାଯାଏ, ନ ଅଧର୍ମିକ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଲାଗି ନିଜକୁ କିମ୍ବା ନିଜ ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମନସ୍ତୁ ଵଧଃ ଶ୍ରେଯୋ ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯମିତି ରୋଚତେ। ବ୍ରହମ୍ଵଧ୍ଯାଽଽତ୍ମଵଧ୍ଯା ଵା ଶ୍ରେଯାନାତ୍ମଵଧୋ ମମ
ମୋତେ ଲାଗେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇବା ଭଲ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ନିଜ ହତ୍ୟା, ମୋ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇବା ଅଧିକ ଉତ୍ତମ।
ବ୍ରହ୍ମଵଧ୍ଯା ପରଂ ପାପଂ ନିଷ୍କୃତିର୍ନାତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ। ଅବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵାପି ପ୍ରତ୍ଯଵାଯୋ ହି ଵିଦ୍ଯତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ। ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ଅଜାଣି କଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଲାଗିଥାଏ।
ନ ତ୍ଵହଂ ଵଧମାକାଙ୍କ୍ଷେ ସ୍ଵଯମେଵାତ୍ମନଃ ଶୁଭେ। ପରୈଃ କୃତେ ଵଧେ ପାପଂ ନ କିଂଚିନ୍ମଯି ଵିଦ୍ଯତେ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜେ ନିଜକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ହେ ସୁଭଳା। ଯଦି ଅନ୍ୟେ ମୋତେ ମାରନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ଉପରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।
ଅଭିସଂଧୌ କୃତେ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଧେ ମଯା। ନିଷ୍କୃତିଂ ନ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ନୃଶଂସଂ କ୍ଷୁଦ୍ରମେଵ ଚ
ଯଦି ମୁଁ ଚେତନାସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଛି, ତେବେ ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ, କେବଳ କଠୋରତା ଓ ନିଚତା ଅଛି।
ଆଗତସ୍ଯ ଗୃହଂ ତ୍ଯାଗସ୍ତଥୈଵ ଶରଣାର୍ଥିନଃ। ଯାଚମାନସ୍ଯ ଚ ଵଧୋ ନୃଶଂସୋ ଗର୍ହିତୋ ବୁଧୈଃ
ଯିଏ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବାକୁ ମାରିଦେଉଛି, ସେମାନେ କଠୋର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
କୁର୍ଯାନ୍ନ ନିନ୍ଦିତଂ କର୍ମ ନ ନୃଶଂସଂ କଥଂଚନ। ଇତି ପୂର୍ଵେ ମହାତ୍ମାନ ଆପଦ୍ଧର୍ମଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
କେବେଠି ନିନ୍ଦାଯୋଗ୍ୟ କାମ କିମ୍ବା କୌଣସି ଦୟାହୀନ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରାଚୀନ ସଦ୍ବୁଧି ଲୋକେ, ଯେଉଁମାନେ ଆପତ୍କାଳର ଧର୍ମ ଜାଣିଥିଲେ, ଏହିପରି କଥା କହିଥିଲେ।
ଶ୍ରେଯାଂସ୍ତୁ ସହଦାରସ୍ଯ ଵିନାଶୋଽଦ୍ଯ ମମ ସ୍ଵଯମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଧଂ ନାହମନୁମଂସ୍ଯେ କଦାଚନ
ମୋତେ ଏହି ଦିନେ ମୋ ଜୀବନୀ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଭଲ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ।
ମମାପ୍ଯେଷା ମତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵିପ୍ରା ରକ୍ଷ୍ଯା ଇତି ସ୍ଥିରା। ନ ଚାପ୍ଯନିଷ୍ଟଃ ପୁତ୍ରୋ ମେ ଯଦି ପୁତ୍ରଶତଂ ଭଵେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ୍—ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ମନୋଭାବ। ମୋ ପୁଅ ଏକଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅପ୍ରିୟ ହେବେ ନାହିଁ।
ନ ଚାସୌ ରାକ୍ଷସଃ ଶକ୍ତୋ ମମ ପୁତ୍ରଵିନାଶନେ। ଵୀର୍ଯମନ୍ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ସୁତୋ ମମ
ସେ ରାକ୍ଷସ ମୋ ପୁଅଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ମୋ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ।
ରାକ୍ଷସାଯ ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯତି ଭୋଜନମ୍। ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି ଚାତ୍ମାନମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ, ଏବଂ ନିଜେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ—ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚିତ ମନୋଭାବ।
ସମାଗତାଶ୍ଚ ଵୀରେଣ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵାଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ। ବଲଵନ୍ତୋ ମହାକାଯା ନିହତାଶ୍ଚାପ୍ଯନେକଶଃ
ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ମିଶିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦେହରେ ବଡ଼ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକଥର ମାରାଯାଇଛନ୍ତି।
ନ ତ୍ଵିଦଂ କେଷୁଚିଦ୍ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଵ୍ଯାହର୍ତଵ୍ଯଂ କଥଂଚନ। ଵିଦ୍ଯାର୍ଥିନୋ ହି ମେ ପୁତ୍ରାନ୍ଵିପ୍ରକୁର୍ଯୁଃ କୁତୂହଲାତ୍
ଏହି କଥା କେବେଠି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋ ପୁଅମାନେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ, ସେମାନେ କୌତୁହଳରେ କିଛି କରିପାରନ୍ତି।
ଗୁରୁଣା ଚାନନୁଜ୍ଞାତୋ ଗ୍ରାହଯେଦ୍ଯଃ ସୁତୋ ମମ। ନ ସ କୁର୍ଯାତ୍ତଥା କାର୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯଯେତି ସତାଂ ମତମ୍
ମୋ ପୁଅ ଯଦି ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା ଏହି କାମ କରିବାକୁ ଯାଏ, ତେଣୁ ସେ ଏପରି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶିକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଏହି ହେଉଛି ସଦ୍ବୁଧି ଲୋକଙ୍କ ମତ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପୃଥଯା ସ ଵିପ୍ରୋ ଭାର୍ଯଯା ସହ। ହୃଷ୍ଟଃ ସଂପୂଜଯାମାସ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମମୃତୋପମମ୍
ପୃଥା ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ସେଇ ଅମୃତ ସମାନ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଚ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ସହିତାଵନିଲାତ୍ମଜମ୍। ତମବ୍ରୂତାଂ କୁରୁଷ୍ଵେତି ସ ତଥେତ୍ଯବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ତୌ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାଠି ହୋଇ, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଏହା କର', ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—'ଠିକ୍ ଅଛି'।
କରିଷ୍ଯ ଇତି ଭୀମେନ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତେଽଥ ଭାରତ। ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ତତଃ ସର୍ଵେ ଭୈକ୍ଷମାଦାଯ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଭୀମ ନିଜେ 'ମୁଁ କରିବି' ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଭିକ୍ଷା ଆଣି ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
ଭୀମସେନଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଆପୂର୍ଣଵଦନଂ ତଥା। ବୁବୋଧ ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ ହୃଷିତଂ ଭୀମମଚ୍ଯୁତମ୍
ଭୀମସେନଙ୍କ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଖୁସି ଦେଖି, ଧର୍ମରାଜ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବୁଝିଲେ ଯେ, ଭୀମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ।
ତୋଷସ୍ଯ କାରଣଂ ଯତ୍ତୁ ମନସାଽଚିନ୍ତଯଦ୍ଗୁରୁଃ। ସ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦା ରାଜନ୍ଯୋଦ୍ଧୁକାମଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଗୁରୁ ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଭୀମଙ୍କ ଖୁସିର କାରଣ କଣ? ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଆକାରେଣୈଵ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ରହଃ ସମୁପଵିଶ୍ଯୈକସ୍ତତଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମାତରମ୍
ତାଙ୍କ ଚେହେରା ଦେଖି ବୁଝି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏକାଠି ଚୁପଚାପ ବସି, ମାଆଁକୁ ପଚାରିଲେ।
କିଂ ଚିକୀର୍ଷତ୍ଯଯଂ କର୍ମ ଭୀମୋ ଭମପରାକ୍ରମଃ। ଭଵତ୍ଯନୁମତେ କଚ୍ଚିତ୍ସ୍ଵଯଂ ଵା କର୍ତୁମିଚ୍ଛତି
ଏହି ଭୀମ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପଶାଳୀ, କେଉଁ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, କି ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?
ମମୈଵ ଵଚନାଦେଷ କରିଷ୍ଯତି ପରନ୍ତପଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ମହତ୍କୃତ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷାଯ ନଗରସ୍ଯ ଚ
ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କାମ କରିବେ, ଏବଂ ସହରକୁ ମୁକ୍ତି ଦେବେ।
ବକାଯ କଲ୍ପିତଂ ପୁତ୍ର ମହାନ୍ତଂ ବଲିମୁତ୍ତମମ୍। ଭୀମୋ ଭୁନକ୍ତୁ ସୁସ୍ପଷ୍ଟମପ୍ଯେକାହଂ ତପଃସୁତଃ
ବକା ପାଇଁ ବଡ଼ ଓ ଉତ୍ତମ ବଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି, ପୁଅ। ଏହି ବଳି ଭୀମ ଖାଉନ୍ତୁ, ଏକ ଦିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ତପସ୍ବୀପୁତ୍ର।
କିମିଦଂ ସାହସଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଭଵତ୍ଯା ଦୁଷ୍କରଂ କୃତମ୍। ପରିତ୍ଯାଗଂ ହି ପୁତ୍ରସ୍ଯ ନ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ସାଧଵଃ
ଏହି କଠିନ ଓ ଦୁଷ୍କର କାମ ଆପଣ କେମିତି କଲେ? କାରଣ, ସନ୍ତମାନେ ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ କଦାପି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କଥଂ ପରସୁତସ୍ଯାର୍ଥେ ସ୍ଵସୁତଂ ତ୍ଯକ୍ତୁମିଚ୍ଛସି। ଲୋକଵେଦଵିରୁଦ୍ଧଂ ହି ପୁତ୍ରତ୍ଯାଗାତ୍କୃତଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ କିପରି ଅନ୍ୟର ପୁଅ ପାଇଁ ନିଜ ପୁଅକୁ ଛାଡିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ନିଜ ପୁଅକୁ ଛାଡିଦେଇ, ତୁମେ ଲୋକର ପ୍ରଥା ଓ ଧର୍ମ ଦୁହାକୁ ବିରୋଧ କରିଛ।
ଯସ୍ଯ ବାହୂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଖଂ ସର୍ଵେ ଶଯାମହେ। ରାଜ୍ଯଂ ଚାପହୃତଂ କ୍ଷୁଦ୍ରୈରାଜିହୀର୍ଷାମହେ ପୁନଃ
ଯାହାର ଭୁଜା ଉପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସୁଖରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲୁ, ଯାହାର ରାଜ୍ୟ କିଛି ଛୋଟ ଲୋକମାନେ ହଡ଼ିନେଇଥିଲେ, ଏବେ ଆମେ ସେହି ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।