ଅଥୈନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ସମଯେ ସମଯୋଜଯନ୍। ମା ସ୍ମ କାମାଦ୍ଵଧୀ ରକ୍ଷୋ ଦାସ୍ଯାମସ୍ତେ ସଦା ଵଯଂ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକଠି ହୋଇ ସେଥିପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କଲେ: 'ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ମଣିଷ ମାରନାହଁ; ଆମେ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ଦେବା।'
ପର୍ଯାଯେଣ ଯଥାକାମମିହ ମାଂସୋଦନଂ ପ୍ରଭୋ। ଅନ୍ନଂ ମାଂସସମାଯୁକ୍ତଂ ତିଲଚୂର୍ଣସମନ୍ଵିତମ୍
'ପାଳାକ୍ରମେ, ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ଏଠି ମାଂସ ମିଶିତ ଭାତ, ତିଳ ଚୁରା ମିଶା ଭୋଜନ ନିଅ।'
ସର୍ପିଷା ଚ ସମାଯୁକ୍ତଂ ଵ୍ଯଞ୍ଜନୈଶ୍ଚ ସମନ୍ଵିତମ୍। ସୂପାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସତିଲାନ୍ପିଣ୍ଡାଁଲ୍ଲାଜାପୂପସୁରାସଵାନ୍
'ଘିଅ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମସଲା ମିଶା, ସୂପ, ତିଳ ଲଡୁ, ଲାଯା, ପିଠା ଓ ମଦ ମଧ୍ୟ ଦେଉଛୁ।'
ଶୃତାଶୃତାନ୍ପାନକୁମ୍ଭାନ୍ସ୍ଥୂଲମାଂସଂ ଶୃତାଶୃତମ୍। ଵନମାହିଷଵାରାହଭାଲ୍ଲୂକଂ ଚ ଶୃତାଶୃତମ୍
'ସିଦ୍ଧ ଓ କାଚା ପାନୀୟ ଘଡ଼ା, ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଂସ ଟୁକୁଡ଼ା, ସିଦ୍ଧ ଓ କାଚା ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ, ମହିଷ, ବନା ଶୁଅର, ଭାଲୁ ମାଂସ ମିଳିବ।'
ସର୍ପିଃକୁମ୍ଭାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଦଧିକୁମ୍ଭାଂସ୍ତଥା ବହୂନ୍। ସଦ୍ଯଃସିଦ୍ଧସମାଯୁକ୍ତଂ ତିଲଚୂର୍ଣୈଃ ସମାକୁଲମ୍
'ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଘିଅ ଘଡ଼ା, ବହୁତ ଦହି ଘଡ଼ା, ତିଳ ଚୁରା ମିଶିତ ତାଜା ତିଆରି ଭୋଜନ ଦେଉଛୁ।'
କୁଲାଚ୍ଚ ପୁରୁଷଂ ଚୈକଂ ବଲୀଵର୍ଦୌ ଚ କାଲକୌ। ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତ୍ଵମସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରକ୍ଷୋଭାଗଂ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍
'ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରରୁ ଗୋଟିଏ ମଣିଷ ଓ କଳା ରଙ୍ଗର ଦୁଇଟି ବଳଦ ତୁମକୁ ଦେବା, ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ନହେଲେ ଏହି ଦାନବ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଂଶ ପାଇପାରିବ।'
ତିଷ୍ଠେହ ସମଯେଽସ୍ମାକମିତ୍ଯଯାଚନ୍ତ ତଂ ଦ୍ଵିଜାଃ। ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତଦ୍ରକ୍ଷସ୍ତଦ୍ଵଚଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣତ
'ଆମ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏଠାରେ ରୁହ,' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ; 'ଠିକ୍ ଅଛି,' ବୋଲି ଦାନବ ସେମାନଙ୍କ କଥା ମାନିଲା।
ପରଚକ୍ରାଟଵୀକେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷଣଂ ସ କରୋତି ଚ। ତସ୍ମିନ୍ଭାଗେ ସୁନିର୍ଦିଷ୍ଟେ ସ୍ଥିତଃ ସ ସମଯେ ବଲୀ
ସେ ବାହାର ଶତ୍ରୁ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଆପଦରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ; ଏହି ଭାଗ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ସେ ଚୁକ୍ତି ରଖିଥିଲା।
ଏକୈକଂ ଚୈଵ ପୁରୁଷଂ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ଵେତନମ୍। ସ ଵାରୋ ବହୁଭିର୍ଵର୍ଷୈର୍ଭଵତ୍ଯସୁକରୋ ନରୈଃ
ପ୍ରତିଥର, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ମଣିଷ ଦେଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେହି ପାଳା ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ ଆସେ, ଏବଂ ଏହା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଦୁଃଖଦାୟକ।
ତଦ୍ଵିମୋକ୍ଷାଯ ଯେ କେଚିଦ୍ଯତନ୍ତେ ପୁରୁଷାଃ କ୍ଵଚିତ୍। ସପୁତ୍ରଦାରାଂସ୍ତାନ୍ହତ୍ଵା ତଦ୍ରକ୍ଷୋ ଭକ୍ଷଯତ୍ଯୁତ
ଯେମାନେ କେବେ କେବେ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେ ଦାନବ ସେମାନଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କର ପିଲା ଓ ଜଣେ ଘରବାଳୀ ସହିତ ମାରି ଖାଇଯାଏ।
ଵେତ୍ରକୀଯଗୃହେ ରାଜା ନାଯଂ ନଯମିହାସ୍ଥିତଃ। ଉପାଯଂ ତଂ ନ କୁରୁତେ ଯତ୍ନାଦପି ସ ମନ୍ଦଧୀଃ। ଅନାମଯଂ ଜନସ୍ଯାସ୍ଯ ଯେନ ସ୍ଯାଦଦ୍ଯ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ବେତ୍ରକୀୟଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିବା ରାଜା ଏଠାରେ ନ୍ୟାୟ ରଖୁନାହିଁ; ସେ ମୂଢ଼ ମନିଷ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରେନାହିଁ।
ଏତଦର୍ହା ଵଚଂ ନୂନଂ ଵସାମୋ ଦୁର୍ବଲସ୍ଯ ଯେ। ଵିଷଯେ ନିତ୍ଯଵାସ୍ତଵ୍ଯାଃ କୁରାଜାନମୁପାଶ୍ରିତାଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ଆମେ ଯେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଖରାପ ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସବୁବେଳେ ବସୁଛୁ, ଏହି ଦୁଃଖ ଆମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କସ୍ଯ ଵକ୍ତଵ୍ଯାଃ କସ୍ଯ ଵାଚ୍ଛନ୍ଦଚାରିଣଃ। ଗୁଣୈରେତେ ହି ଵତ୍ସ୍ଯନ୍ତି କାମଗାଃ ପକ୍ଷିଣୋ ଯଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କାହା ପାଖରେ କଥା କହିବେ, କାହା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାମ କରିବେ? ଏମାନେ ତ ସେଉଁଠି ରହିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୁଣ ଅଛି, ଯେପରି ଚିଡ଼ିଆମାନେ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଯେଉଁଠି ରହନ୍ତି।
ରାଜାନଂ ପ୍ରଥମଂ ଵିନ୍ଦେତ୍ତତୋ ଭାର୍ଯାଂ ତତୋ ଧନମ୍। `ରାଜନ୍ଯସତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍କୁତୋ ଭାର୍ଯା କୁତୋ ଧନମ୍। ଵଯସ୍ଯ ସଂଚଯେନାସ୍ଯ ଜ୍ଞାତୀନ୍ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ତାରଯେତ୍
ପ୍ରଥମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, ତାପରେ ଧନ। ଏହି ସଂସାରରେ ରାଜା ନଥିଲେ, ଘରେ ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ କିମ୍ବା ଧନ କେମିତି ହେବ? ବନ୍ଧୁମାନେ ଜମା କରି, ନିଜ ଜଣା-ପରିବାର ଓ ପୁଅମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପୀରତଂ ମଯା ଚେଦଂ ତ୍ରଯଂ ସର୍ଵମୁପାର୍ଜିତମ୍। ତଦିମାମାପଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭୃଶଂ ତପ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ମୋର ପ୍ରୟାସରେ ମୁଁ ଏହି ତିନିଟି—ରାଜା, ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଓ ଧନ—ଉପାର୍ଜନ କରିଛି। ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, ଆମେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ।
ସୋଽଯମସ୍ମାନନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଵାରଃ କୁଲଵିନାଶନଃ। ଭୋଜନଂ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈକଃ ପ୍ରଦେଯଂ ଵେତନଂ ମଯା
ଏହି ବିପଦ ଆମ ଉପରେ ଆସିଛି, ଯାହା ଘରକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଣେ ଲୋକ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନ ଚ ମେ ଵିଦ୍ଯତେ ଵିତ୍ତଂ ସଂକ୍ରେତୁଂ ପୁରୁଷଂ କ୍ଵଚିତ୍। ସୁହୃଜ୍ଜନଂ ପ୍ରଦାତୁଂ ଚ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି କଦାଚନ
ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ, ଯାହା ଦେଇ ଜଣେ ଲୋକକୁ କିଣିପାରିବି। ଏବଂ ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ସୁହୃଦ୍ଧକୁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ।
ଗତିଂ ଚାନ୍ଯାଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷାଯ ରକ୍ଷସଃ। ସୋଽହଂ ଦୁଃଖାର୍ଣଵେ ମଗ୍ନୋ ମହତ୍ଯସୁକରେ ଭୃଶମ୍
ମୁଁ ଆଉ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ଏହିପରି ରାକ୍ଷସର ହାତରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ। ଏହି ଦୁଃଖର ଅପାର ସାଗରରେ ମୁଁ ବୁଡ଼ିଯାଇଛି।
ସହୈଵୈତୈର୍ଗମିଷ୍ଯାମି ବାନ୍ଧଵୈରଦ୍ଯ ରାକ୍ଷସମ୍। ତତୋ ନଃ ସହିତାନ୍କ୍ଷୁଦ୍ରଃ ସର୍ଵାନେଵୋପଭୋକ୍ଷ୍ଯତି
ଆଜି ମୁଁ ମୋର ସମସ୍ତ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ରାକ୍ଷସ ପାଖକୁ ଯିବି। ତାପରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକସାଥିରେ ଭୋଗ କରିବ।
ଦୁଃଖମୂଲମିଦଂ ଭଦ୍ରେ ମଯୋକ୍ତଂ ପ୍ରଶ୍ନତୋଽନଘେ
ଏହି ଦୁଃଖର ମୂଳ କାହାଣୀ, ତୁମେ ପଚାରିଥିଲା କାହିଁକି, ମୁଁ ସେଇ ଉତ୍ତର ଦେଇଛି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷି।
ନ ଵିଷାଦସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯୋ ଭଯାଦସ୍ମାତ୍କଥଂଚନ। ଉପାଯଃ ପରିଦୃଷ୍ଟୋଽତ୍ର ତସ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷାଯ ରକ୍ଷସଃ
ତୁମେ କେବେ ଭୟ କିମ୍ବା ନିରାଶା ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ ମିଳିଛି।
ନୈଵ ସ୍ଵଯଂ ସପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗମନଂ ତତ୍ର ରୋଚଯେ।' ଏକସ୍ତଵ ସୁତୋ ବାଲଃ କନ୍ଯା ଚୈକା ତପସ୍ଵିନୀ। ନ ଚୈତଯୋସ୍ତଥା ପତ୍ନ୍ଯା ଗମନଂ ତଵ ରୋଚଯେ
ମୁଁ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବି ଦେଖୁନାହିଁ ଯେ, ତୁମେ ନିଜେ ତୁମର ପୁଅ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବା। ତୁମ ପାଖରେ ଜଣେ ଛୋଟ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ତପସ୍ଵିନୀ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି। ତୁମର ଝିଅ କିମ୍ବା ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, କିମ୍ବା ତୁମେ ଯିବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।
ମମ ପଞ୍ଚ ସୁତା ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତେଷାମେକୋ ଗମିଷ୍ଯତି। ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ବଲିମାଦାଯ ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ତୁମ ପାଇଁ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ପାଖକୁ ବଳି ହେବାକୁ ଯିବ।
ନାହମେତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଜୀଵିତାର୍ଥୀ କଥଂଚନ। ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାତିଥେଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵାର୍ଥେ ପ୍ରାଣାନ୍ଵିଯୋଜଯନ୍
ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ହେଉ। ଏକ ଅତିଥି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରିବା ମୋତେ ମଞ୍ଜୁର ନୁହେଁ।
ନ ତ୍ଵେତଦକୁଲୀନାସୁ ନାଧର୍ମିଷ୍ଠାସୁ ଵିଦ୍ଯତେ। ଯଦ୍ବ୍ରାହ୍ମମାର୍ଥଂ ଵିସୃଜେଦାତ୍ମାନମପି ଚାତ୍ମଜମ୍
ଏହିପରି କଥା ନ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଦେଖାଯାଏ, ନ ଅଧର୍ମିକ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଲାଗି ନିଜକୁ କିମ୍ବା ନିଜ ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମନସ୍ତୁ ଵଧଃ ଶ୍ରେଯୋ ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯମିତି ରୋଚତେ। ବ୍ରହମ୍ଵଧ୍ଯାଽଽତ୍ମଵଧ୍ଯା ଵା ଶ୍ରେଯାନାତ୍ମଵଧୋ ମମ
ମୋତେ ଲାଗେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇବା ଭଲ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ନିଜ ହତ୍ୟା, ମୋ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇବା ଅଧିକ ଉତ୍ତମ।
ବ୍ରହ୍ମଵଧ୍ଯା ପରଂ ପାପଂ ନିଷ୍କୃତିର୍ନାତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ। ଅବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵାପି ପ୍ରତ୍ଯଵାଯୋ ହି ଵିଦ୍ଯତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ। ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ଅଜାଣି କଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଲାଗିଥାଏ।
ନ ତ୍ଵହଂ ଵଧମାକାଙ୍କ୍ଷେ ସ୍ଵଯମେଵାତ୍ମନଃ ଶୁଭେ। ପରୈଃ କୃତେ ଵଧେ ପାପଂ ନ କିଂଚିନ୍ମଯି ଵିଦ୍ଯତେ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜେ ନିଜକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ହେ ସୁଭଳା। ଯଦି ଅନ୍ୟେ ମୋତେ ମାରନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ଉପରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।
ଅଭିସଂଧୌ କୃତେ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଧେ ମଯା। ନିଷ୍କୃତିଂ ନ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ନୃଶଂସଂ କ୍ଷୁଦ୍ରମେଵ ଚ
ଯଦି ମୁଁ ଚେତନାସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଛି, ତେବେ ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ, କେବଳ କଠୋରତା ଓ ନିଚତା ଅଛି।
ଆଗତସ୍ଯ ଗୃହଂ ତ୍ଯାଗସ୍ତଥୈଵ ଶରଣାର୍ଥିନଃ। ଯାଚମାନସ୍ଯ ଚ ଵଧୋ ନୃଶଂସୋ ଗର୍ହିତୋ ବୁଧୈଃ
ଯିଏ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବାକୁ ମାରିଦେଉଛି, ସେମାନେ କଠୋର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।