ଇହ ଜାତା ଵିଵୃଦ୍ଧାଽସ୍ମି ପିତା ମାତା ମମେତି ଵୈ। ଉକ୍ତଵତ୍ଯସି ଦୁର୍ମେଧେ ଯାଚ୍ଯମାନା ମଯାଽସକୃତ୍
ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏଠି ମୋ ପିତା ମାତା ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ତୁମେ କହିଥିଲ, ମୂଢ଼ ମନେ।
ସ୍ଵର୍ଗତୋଽପି ପିତା ଵୃଦ୍ଧସ୍ତଥା ମାତା ଚିରଂ ତଵ। ବନ୍ଧଵା ଭୂତପୂର୍ଵାଶ୍ଚ ତତ୍ର ଵାସେ ତୁ କା ରତିଃ
ତୁମର ପିତା ଓ ମାତା ବୟସ୍କ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ପୂର୍ବତନ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ, ଏହିଠାରେ ରହିବାରେ କଣ ଆନନ୍ଦ ଅଛି?
ନ ଭୋଜନଂ ଵିରୁଦ୍ଧଂ ସ୍ଯାନ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀଦେଶୋ ନିବନ୍ଧନଃ। ସୁଦୂରମପି ତଂ ଦେଶଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଗରୁଡହଂସଵତ୍
ଖାଦ୍ୟରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ, ନାହିଁ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ବାନ୍ଧନ; ଗରୁଡ଼ କିମ୍ବା ହଂସ ଭଳି, ଦୂର ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବା ଉଚିତ।
ସୋଽଯଂ ତେ ବନ୍ଧୁକାମାଯା ଅଶୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯା ଵଚୋ ମମ। ବନ୍ଧୁପ୍ରଣାଶଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଭୃଶଂ ଦୁଃଖକରୋ ମମ
ତୁମେ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ କରି, ମୋ କଥା ଶୁଣିନଥିଲ, ଏବେ ବନ୍ଧୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଦୁଃଖ ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଅଥଵା ମଦ୍ଵିନାଶୋ ଯଂ ନ ହି ଶକ୍ଷ୍ଯାମି କଂଚନ। ପରିତ୍ଯକ୍ତୁମହଂ ବନ୍ଧୁଂ ସ୍ଵଯଂ ଜୀଵନ୍ନୃଶଂସଵତ୍
ନାହିଁଲେ, ଯଦି ମୁଁ ନିଜ ନାଶ ସହିପାରିବିନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ବନ୍ଧୁକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି, ଏହା ନିଷ୍ଠୁରତା ହେବ।
ସହଧର୍ମଚରୀଂ ଦାନ୍ତାଂ ନିତ୍ଯଂ ମାତୃସମାଂ ମମ। ସଖାଯଂ ଵିହିତାଂ ଦେଵୈର୍ନିତ୍ଯଂ ପରମିକାଂ ଗତିମ୍
ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ, ଶାନ୍ତ, ସଦା ମାତା ସମାନ, ଦେବମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିବା ସାଥୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି—
ପିତ୍ରା ମାତ୍ରା ଚ ଵିହିତାଂ ସଦା ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଭାଗିନୀମ୍। ଵରଯିତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ମନ୍ତ୍ରଵତ୍ପରିଣୀଯ ଚ
ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ସହଭାଗିନୀ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବିବାହ ହୋଇଥିବା—
କୁଲୀନାଂ ଶୀଲସଂପନ୍ନାମପତ୍ଯଜନନୀମପି। ତ୍ଵାମହଂ ଜୀଵିତସ୍ଯାର୍ଥେ ସାଧ୍ଵୀମନପକାରିଣୀମ୍
ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳର, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର, ସନ୍ତାନ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ, ନିଷ୍ପାପ ଏବଂ ସତୀ, ତୁମକୁ ମୁଁ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
ପରିତ୍ଯକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାର୍ଯାଂ ନିତ୍ଯମନୁଵ୍ରତାମ୍। କୁତ ଏଵ ପରିତ୍ଯକ୍ତୁଂ ସୁତାଂ ଶକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସ୍ଵଯମ୍
ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବିନାହିଁ; ତେବେ, ମୁଁ କିପରି ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ଝିଅକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି?
ବାଲାମପ୍ରାପ୍ତଵଯସମଜାତଵ୍ଯଞ୍ଜନାକୃତିମ୍। ଭର୍ତୁରର୍ଥାଯ ନିକ୍ଷିପ୍ତାଂ ନ୍ଯାସଂ ଧାତ୍ରା ମହାତ୍ମନା
ଏଉଁ ଝିଅ, ଯାହା ଏଉଁଠି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବୟସ୍କ, ଯାହାର ଚିହ୍ନ ଏଉଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ, ମହାତ୍ମା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ମୋତେ ନ୍ୟାସ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି—
ଯଯା ଦୌହିତ୍ରଜାଁଲ୍ଲୋକାନାଶଂସେ ପିତୃଭିଃ ସହ। ସ୍ଵଯମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ତାଂ ବାଲାଂ କଥମୁତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁମୁତ୍ସହେ
ଏହି ଝିଅ ଦ୍ୱାରା, ପିତୃମାନେ ସହିତ ଦୌହିତ୍ର ପାଇଁ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା ରଖିଛି; ନିଜେ ଏହି ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, କିପରି ଛାଡ଼ିପାରିବି?
ମନ୍ଯନ୍ତେ କେଚିଦଧିକଂ ସ୍ନେହଂ ପୁତ୍ରେ ପିତୁର୍ନରାଃ। କନ୍ଯାଯାଂ କେଚିଦପରେ ମମ ତୁଲ୍ଯାଵୁଭୌ ସ୍ମୃତୌ
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି ପୁଅ ପାଇଁ ପିତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଅଧିକ, ଅନ୍ୟେ କହନ୍ତି ଝିଅ ପାଇଁ; କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ, ଦୁହେଁ ସମାନ।
ଯସ୍ଯାଂ ଲୋକାଃ ପ୍ରସୂତିଶ୍ଚ ସ୍ଥିତା ନିତ୍ଯମଥୋ ସୁଖମ୍। ଅପାପାଂ ତାମହଂ ବାଲାଂ କଥମୁତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁମୁତ୍ସହେ
ଯାହାର ଉପରେ ଏହି ଲୋକ, ସନ୍ତାନ ଏବଂ ସଦା ସୁଖ ନିର୍ଭର କରେ, ସେହି ନିଷ୍ପାପ ଝିଅକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିପାରିବି?
କୁତ ଏଵ ପରିତ୍ଯକ୍ତୁଂ ସୁତଂ ଶକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସ୍ଵଯମ୍। ପ୍ରାର୍ଥଯେଯଂ ପରାଂ ପ୍ରୀତିଂ ଯସ୍ମିନ୍ସ୍ଵର୍ଗଫଲାନି ଚ
ମୁଁ କିପରି ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ପୁଅକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି, ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୋଷ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ଆଶା କରେ?
ଯସ୍ଯ ଜାତସ୍ଯ ପିତରୋ ମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦିଵଂ ଗତାଃ। ଅହଂ ମୁକ୍ତଃ ପିତୃଋଣାଦ୍ଯସ୍ଯ ଜାତସ୍ଯ ତେଜସା
ଯେଉଁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ; ଏହି ଜନ୍ମାର ତେଜରେ ମୁଁ ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି।
ଦଯିତଂ ମେ କଥଂ ବାଲମହଂ ତ୍ଯକ୍ତୁମିହୋତ୍ସହେ। ତମହଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରଂ ମେ କୁଲନିର୍ହାରକଂ ଵିଭୁମ୍
ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁଅକୁ କିପରି ଏଠାରେ ଛାଡିପାରିବି? ସେ ମୋର ବଡ଼ ପୁଅ, ସେଇ ଆମ କୁଳକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ମମ ପିଣ୍ଡୋଦକନିଧିଂ କଥଂ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁତ୍ରକମ୍। ତ୍ଯାଗୋଽଯଂ ମମ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ମମନ୍ଵା ମେ ସୁତସ୍ଯ ଵା
ମୋର ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦେବାର ଅଧିକାରୀ ପୁଅକୁ କିପରି ଛାଡିପାରିବି? ଏହି ବିଚ୍ଛେଦ କି ମୋର, କିମ୍ବା ମୋ ପୁଅର, ଆସିପଡ଼ିଛି।
ତଵ ଵା ତଵ ପୁତ୍ର୍ଯା ଵା ଅତ୍ର ଵାସସ୍ଯ ତତ୍ଫଲମ୍। ନ ଶୃଣୋଷି ଵଚୋ ମହ୍ଯଂ ତତ୍ଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭାମିନି
ତୁମେ କିମ୍ବା ତୁମ ଝିଅ, ଏଠାରେ ରହିବାର ଫଳ ଯାହା ପାଇଁ ହେଉ; ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣୁନାହ, ସେଇ ଫଳ ଉପଭୋଗ କର, ଶୋଭନା।
ଅଥଵାହଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ସ୍ଵଯଂ ମର୍ତୁଂ ସୁତଂ ମମ। ଏକଂ ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ଭଵତୀଂ ଚ ସୁତାମପି
ନାହିଁ, ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଛାଡି ଆପଣେ ମରିପାରିବିନାହିଁ; ମୁଁ ତାକୁ କିମ୍ବା ତୁମକୁ, ମୋ ଝିଅକୁ ଛାଡିପାରିବିନାହିଁ।
ଅଥ ମଦ୍ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ଵା ନ ହି ଶକ୍ଷ୍ଯାମି କଂଚନ। ପରିତ୍ଯକ୍ତୁମହଂ ବନ୍ଧୁଂ ସ୍ଵଯଂ ଜୀଵନ୍ନୃଶଂସଵତ୍
ମଦ୍ର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ କାହାକୁ ଛାଡିପାରିବିନାହିଁ; ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ବନ୍ଧୁକୁ ଛାଡିଦେବା ନିଷ୍ଠୁରତା।
ଆତ୍ମାନମପି ଚୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ଗତେ ପ୍ରେତଵଶଂ ମଯି।' ତ୍ଯକ୍ତା ହ୍ଯେତେ ମଯା ଵ୍ଯକ୍ତଂ ନେହ ଶକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଜୀଵିତୁମ୍
ମୁଁ ଆପଣକୁ ଛାଡି ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହେଲେ, ମୁଁ ଯେଉଁମାନେ ଛାଡିଦେଲି, ସେମାନେ ଏଠି ରହିପାରିବେନାହିଁ।
ଏଷାଂ ଚାନ୍ଯତମତ୍ଯାଗୋ ନୃଶଂସୋ ଗର୍ହିତୋ ବୁଧୈଃ। ଆତ୍ମତ୍ଯାଗେ କୃତେ ଚେମେ ମରିଷ୍ଯନ୍ତି ମଯା ଵିନା
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ଛାଡିଦେବା ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; ମୁଁ ଆପଣକୁ ଛାଡିଦେଲେ, ସେମାନେ ମୋ ବିନା ଚିରନ୍ତନ ରହିପାରିବେନାହିଁ।
ସ କୃଚ୍ଛ୍ରାମହମାପନ୍ନୋ ନ ଶକ୍ତସ୍ତର୍ତୁମାପଦମ୍। ଅହୋ ଧିକ୍କାଂ ଗତିଂ ତ୍ଵଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯାମି ସବାନ୍ଧଵଃ। ସର୍ଵୈଃ ସହ ମୃତଂ ଶ୍ରେଯୋ ନ ଚ ମେ ଜୀଵିତୁଂ କ୍ଷମମ୍
ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ସମସ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଛି, ଏହି ଦୁଃଖରୁ ବାହାରିପାରୁନାହିଁ; ହାଁ, ଆଜି ମୋ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଯେଉଁ ପଥକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତାହା ଲଜ୍ଜାଜନକ। ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ମରିଯିବା ଭଲ, ମୋ ପାଇଁ ଏକାକି ଜୀବନ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
ନ ସନ୍ତାପସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଃ ପ୍ରାକୃତେନେଵ କର୍ହିଚିତ୍। ନ ହି ସନ୍ତାପକାଲୋଽଯଂ ଵୈଦ୍ଯସ୍ଯ ତଵ ଵିଦ୍ଯତେ
ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପରି ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ସମୟ ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବାର ନୁହେଁ, ହେ ଚିକିତ୍ସକ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ନିଧନଂ ସର୍ଵୈର୍ଗନ୍ତଵ୍ଯମିହ ମାନଵୈଃ। ଅଵଶ୍ଯଭାଵିନ୍ଯର୍ଥେ ଵୈ ସଂତାପୋ ନେହ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ମଣିଷଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଯାହା ହେବା ନିଶ୍ଚିତ, ତାହା ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବାର ଅର୍ଥ ନାହିଁ।
ଭାର୍ଯା ପୁତ୍ରୋଽଥ ଦୁହିତା ସର୍ଵମାତ୍ମାର୍ଥମିଷ୍ଯତେ। ଵ୍ଯଥାଂ ଜହି ସୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଯଂ ଯାସ୍ଯାମି ତତ୍ର ଚ
ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ, କିମ୍ବା ଝିଅ—ସମସ୍ତେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଚାହାଯାନ୍ତି; ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିରେ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼, କାରଣ ମୁଁ ଆପଣେ ସେଠାକୁ ଯିବି।
ଏତଦ୍ଧି ପରମଂ ନାର୍ଯାଃ କାର୍ଯଂ ଲୋକେ ସନାତନମ୍। ପ୍ରାଣାନପି ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯଦ୍ଭର୍ତୁର୍ହିତମାଚରେତ୍
ଏହି ହେଉଛି ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ—ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାମ କରିବା।
ତଚ୍ଚ ତତ୍ର କୃତଂ କର୍ମ ତଵାପୀଦଂ ସୁଖାଵହମ୍। ଭଵତ୍ଯମୁତ୍ର ଚାକ୍ଷଯ୍ଯଂ ଲୋକେଽସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଯଶସ୍କରମ୍
ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ତାହା ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ସୁଖ ଦେଉଛି; ପରଲୋକରେ ଏହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ଏହି ଲୋକରେ ଯଶ ଦେଉଛି।
ଏଷ ଚୈଵ ଗୁରୁର୍ଧର୍ମୋ ଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତଵ। ଅର୍ଥଶ୍ଚ ତଵ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭୂଯାନତ୍ର ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି; ଏଠାରେ ଧନ ଓ ଧର୍ମ, ଦୁହିଁ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଯଦର୍ଥମିଷ୍ଯତେ ଭାର୍ଯା ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୋଽର୍ଥସ୍ତ୍ଵଯା ମଯି। କନ୍ଯା ଚୈକା କୁମାରଶ୍ଚ କୃତାହମନୃଣା ତ୍ଵଯା
ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଯାହା ପାଇଁ ଚାହାଯାଏ, ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ତୁମେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ; ଝିଅ ଓ ପୁଅ ମିଳିଛି, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଋଣମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।