ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପାର୍ଥଇଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଶାସିଷ୍ଯତି ଧର୍ମରାଟ୍। ଧର୍ମେଣ ଜିତ୍ଵା ପୃଥିଵୀମଖିଲାଂ ଧର୍ମକୃଦ୍ଵଶୀ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଧର୍ମବଳରେ ଜିତି ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଶାସନ କରିବେ ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଵଶେ ସର୍ଵାଂ ସପର୍ଵତଵନାଂ ଶୁଭାମ୍। ଭୀମସେନାର୍ଜୁନବଲାଦ୍ଭୋକ୍ଷ୍ଯତ୍ଯଯମସଂଶଯମ୍
ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ଅରଣ୍ୟସହିତ ସୁନ୍ଦର ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗ କରିବେ ।
ପୁତ୍ରାସ୍ତଵ ଚ ମାଦ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ। ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ ଵିହରିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଖଂ ସୁମନସସ୍ତଦା
ତୁମ ପୁଅମାନେ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ସୁଖରେ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ବସିବେ ।
ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରା ଵିଜିତ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍। ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧାଦ୍ଯୈଃ କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ରାଜସୂୟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବେ ଏବଂ ବହୁତ ଦାନ ଦେବେ ।
ଅନୁଗୃହ୍ଯ ସୁହୃଦ୍ଵର୍ଗଂ ଧନେନ ଚ ସୁଖେନ ଚ। ପିତୃପୈତାମହଂ ରାଜ୍ଯମହାରିଷ୍ଯନ୍ତି ତେ ସୁତାଃ
ସେମାନେ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସୁଖ ଦେଇ, ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ପୁନି ଅଧିକାର କରିବେ ।
ସ୍ନୁଷା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ ନାମ୍ନା କମଲପାଲିକା। ଵଶଵର୍ତିନୀ ତୁ ଭୀମସ୍ଯ ପୁତ୍ରମେଷା ଜନିଷ୍ଯତି
ତୁମର ବହୁଁ, କମଳପତ୍ର ନୟନ ଓ 'କମଳପାଳିକା' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭୀମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଦେବେ ।
ତେନ ପୁତ୍ରେଣ କୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯଥ ଚ ତାରିତାଃ। ଇହ ମାସଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵମାଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପୁନଃ
ସେଇ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ । ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ଅପେକ୍ଷା କର, ମୁଁ ପୁନି ଆସିବି ।
ଦେଶକାଲୌ ଵିଦିତ୍ଵୈଵଂ ଯାସ୍ଯଧ୍ଵଂ ପରମାଂ ମୁଦମ୍
ଯେତେବେଳେ ସଠିକ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣିପାରିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବ ।
ସ ତୈଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଭିଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଜନାଧିପ। ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଵ୍ଯାସୋ ଯଥାଗତମୃଷିଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ତାପରେ ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ ।
ଗତେ ଭଗଵତି ଵ୍ଯାସେ ପାଣ୍ଡଵା ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ। ଊଷୁସ୍ତତ୍ର ଚ ଷଣ୍ମାସାନ୍ଵଟଵୃକ୍ଷେ ଯଥାସୁଖମ୍
ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଛଅ ମାସ ଇଚ୍ଛାମତେ ବସିଲେ ।
ଶାକମୂଲଫଲାହାରାସ୍ତପଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଅନୁଜ୍ଞାତା ମହାରାଜ ତତଃ କମଲପାଲିକା
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ସମୟରେ, ରାଜା, କମଳପାଳିକାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ମିଳିଲା ।
ରମଯନ୍ତୀ ସଦା ଭୀମଂ ତତ୍ରତତ୍ର ମନୋଜଵା। ଦିଵ୍ଯାଭରଣଵସ୍ତ୍ରା ହି ଦିଵ୍ଯସ୍ରଗନୁଲେପନା
ମନ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା ସେ, ସଦା ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁଥିଲେ । ସେ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ରହୁଥିଲେ ।
ଏଵଂ ଭ୍ରାତୄନ୍ସପ୍ତ ମାସାନ୍ହିଡିମ୍ବାଽଵାସଯଦ୍ଵନେ। ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଭୀମସେନାର୍ଥେ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ
ଏଭଳି ଭାବେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ହିଡିମ୍ବା, ଭୀମଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ସାତ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ରଖିଲେ ।
ସୁଖଂ ସ ଵିହରନ୍ଭୀମସ୍ତତ୍କାଲଂ ପର୍ଯଣାମଯତ୍। ତତୋଽଲଭତ ସା ଗର୍ଭଂ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ
ଭୀମ ସେ ସମୟଟି ସେଙ୍ଗଠି ସୁଖରେ କାଟିଲେ । ତାପରେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ ।
ଅତୃପ୍ତା ଭୀମସେନେନ ସପ୍ତମାସୋପସଂଗତା।' ପ୍ରଜଜ୍ଞେ ରାକ୍ଷସୀ ପୁତ୍ରଂ ଭୀମସେନାନ୍ମହାବଲାତ୍
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ନହେଇ, ସାତ ମାସ ପରେ ରାକ୍ଷସୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେ ପୁଅ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ମହାଵକ୍ତ୍ରଂ ଶଙ୍କୁକର୍ଣଂ ଵିଭୀଷଣମ୍। ଭୀମରୂପଂ ସୁତାମ୍ରାକ୍ଷଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ମହାରଥମ୍
ସେ ପୁଅର ଚକ୍ଷୁ ଅସମାନ, ମୁହଁ ବଡ଼, କାନ ଚାଲା ଛାଣି ପରି, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର, ଲାଲ ଆଖି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥଯୋଧ୍ଧା ଥିଲେ।
ମହେଷ୍ଵାସଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ମହାସତ୍ଵଂ ମହାଜଵମ୍। ମହାକାଯଂ ମହାକାଲଂ ମହାଗ୍ରୀଵଂ ମହାଭୁଜମ୍
ସେ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର, ଅପାର ଶକ୍ତି, ଅଦମ୍ୟ ସାହସ, ବେଗବାନ୍, ବଡ଼ ଦେହ, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର, ଚଉଡ଼ା ଗଳା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିଲେ।
ଅମାନୁଷଂ ମାନୁଷଜଂ ଭୀମଵେଗମରିନ୍ଦମମ୍। ପିଶାଚକାନତୀତ୍ଯାନ୍ଯାନ୍ବଭୂଵାତି ସ ମାନୁଷାନ୍
ମନୁଷ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅମାନବୀୟ, ଭୟଙ୍କର ବେଗ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଅଜୟ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ବାଲୋଽପି ଵିକ୍ରମଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମାନୁଷେଷୁ ଵିଶାଂପତେ। ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଵରୋ ଵୀରଃ ପ୍ରକାମମଭଵଦ୍ବଲୀ
ଏହି ପୁଅ ଛୁଆଁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରତା ଦେଖାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସଦ୍ଯୋ ହି ଗର୍ଭଂ ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଲଭନ୍ତେ ପ୍ରସଵନ୍ତି ଚ। କାମରୂପଧରାଶ୍ଚୈଵ ଭଵନ୍ତି ବହୁରୂପିକାଃ
ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସହଜରେ ଗର୍ଭଧାରଣ ଓ ଜନ୍ମ ଦେଇପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିକଚଃ ପାଦାଵଗୃହ୍ଣାତ୍ସ ପିତୁସ୍ତଦା। ମାତୁଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଵାସସ୍ତୌ ଚ ନାମାସ୍ଯ ଚକ୍ରତୁଃ
ତାପରେ ସେ ପୁଅ ନମସ୍କାର କରି, ବାପା ଓ ମାଆଙ୍କର ପାଦ ଧରିଲେ; ସେ ଦୁଇଁଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଙ୍କୁ ନାମ ଦେଲେ।
ଘଟୋହାସ୍ଯୋତ୍କଚ ଇତି ମାତା ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ଅଭଵତ୍ତେନ ନାମାସ୍ଯ ଘଟୋତ୍କଚ ଇତି ସ୍ମ ହ
ମାଆ ତାଙ୍କୁ 'ଘଟୋଟ୍କଚ' ବୋଲି ଡାକିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଘଟ ପରି ଥିଲା; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା।
ଅନୁରକ୍ତଶ୍ଚ ତାନାସୀତ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସ ଘଟୋତ୍କଚଃ। ତେଷାଂ ଚ ଦଯିତୋ ନିତ୍ଯମାତ୍ମନିତ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହ
ଘଟୋଟ୍କଚ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପୁଅ ପରି ସ୍ନେହ କରୁଥିଲେ।
ଘଟୋତ୍କଚୋ ମହାକାଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପୃଥଯା ସହ। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯମବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ପ୍ରଭାଷ୍ଯ ତାନ୍
ବଡ଼ ଦେହୀ ଘଟୋଟ୍କଚ ପୃଥାଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେଲେ।
କିଂ କରୋମ୍ଯହମାର୍ଯାଣାଂ ନିଃଶଙ୍କଂ ଵଦତାନଘାଃ। ତଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ଭୈମସେନିଂ କୁନ୍ତୀ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
"ମୁଁ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବି? ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କହନ୍ତୁ, ନିର୍ମଳମନ ଥିବାମାନେ।" ଏଭଳି ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁଅ କହିଲେ, ତେବେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତ୍ଵଂ କୁରୂଣାଂ କୁଲେ ଜାତଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭୀମସମୋ ହ୍ଯସି। ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରୋସି ପଞ୍ଚାନାଂ ସାହାଯ୍ଯଂ କୁରୁ ପୁତ୍ରକ
"ତୁମେ କୁରୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଭୀମଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଟୁଟ; ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼; ଏହିଭଳି ଭାଇମାନେଙ୍କ ସହଯୋଗ କର, ପୁଅ।"
ପୃଥଯାପ୍ଯେଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପ୍ରଣମ୍ଯୈଵ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଯଥା ହି ରାଵଣୋ ଲୋକେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିଚ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଵର୍ଷ୍ମଵୀର୍ଯସମୋ ଲୋକେ ଵିଶିଷ୍ଟଶ୍ଚାଭଵଂ ନୃଷୁ
ପୃଥା ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ: "ଯେପରି ଲୋକେ ରାବଣ ଓ ବଳଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତେମିତି ଆକାର ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମାନ, ଏବଂ ବିଶେଷ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି।"
କୃତ୍ଯକାଲ ଉପସ୍ଥାସ୍ଯେ ପିତୄନିତି ଘଟୋତ୍କଚଃ। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ରକ୍ଷସାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଚୋତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍
ଘଟୋଟ୍କଚ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ, "ଯଥାସମୟରେ ମୁଁ ବାପାମାନେଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଆସିବି" ବୋଲି କହି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସ ହି ସୃଷ୍ଟୋ ଭଗଵତା ଶକ୍ତିହେତୋର୍ମହାତ୍ମନା। ଵର୍ଣସ୍ଯାପ୍ରତିଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧା ମହାରଥଃ
କାରଣ, ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ, ନିଜ ବଂଶର ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଯୋଧ୍ଧା ଥିଲେ।
ସହ ଵାସୋ ମଯା ଜୀର୍ଣସ୍ତ୍ଵଯା କମଲପାଲିକେ। ପୁନର୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଜ୍ଯସ୍ଥାନିତ୍ଯଭାଷତ ତାଂ ତଦା
"ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିଛି, କମଳନୟନୀ; ତୁମେ ରାଜ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ହେବାବେଳେ ପୁଣି ମୋତେ ଦେଖିବ।" ସେ ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।