ମଯେଦଂ ମନସା ପୂର୍ଵଂ ଵିଦିତଂ ଭରତର୍ଷଭାଃ। ଯଥା ସ୍ଥିତୈରଧର୍ମେଣ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୌର୍ଵିଵାସିତାଃ
ହେ ଭାରତବଂଶୀମାନେ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ଜାଣିଥିଲି କିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ତୁମକୁ ବନବାସ ଦେବେ।
ତଦ୍ଵିଦିତ୍ଵାଽସ୍ମି ସଂପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚିକୀର୍ଷ୍ଵୈ ପରଂ ହିତମ୍। ନ ଵିଷାଦୋ ହି ଵଃ କାର୍ଯଃ ସର୍ଵମେତତ୍ସୁଖାଯ ଵଃ
ଏହି କଥା ଜାଣି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ତୁମ ପରମ ଭଲ ହେବା ପାଇଁ ଆସିଛି। ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହିଁ, ଏହି ସବୁ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେବ।
ସୁହୃଦ୍ଵିଯୋଜନଂ କର୍ମ ପୁରାକୃତମରିନ୍ଦମାଃ। ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ମା ଶୋଚତ ପରନ୍ତପାଃ
ହେ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବାମାନେ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡି ଯିବା ତୁମ ପୂର୍ବ କର୍ମ ଥିଲା; ଏହାର ଫଳ ଏବେ ମିଳିଛି, ଏହିପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସମାପ୍ତେ ଦୁଷ୍କୃତେ ଚୈଵ ଯୂଯଂ ତେ ଵୈ ନ ସଂଶଯଃ। ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ ଵିହରିଷ୍ଯନ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯଥ ସବାନ୍ଧଵାଃ
ଏହି ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ପୁଣି ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରିବ।
ଦୀନତୋ ବାଲତଶ୍ଚୈଵ ସ୍ନେହଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ବାନ୍ଧଵାଃ। ତସ୍ମାଦଭ୍ଯଧିକଃ ସ୍ନେହୋ ଯୁଷ୍ମାସୁ ମମ ସଂପ୍ରତି
ଦୁଃଖିତ ବା ଶିଶୁ ହେବାରୁ ବନ୍ଧୁମାନେ ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହିପରି ଏବେ ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଧିକ।
ସ୍ନେହପୂର୍ଵଂ ଚିକୀର୍ଷାମି ହିତଂ ଯତ୍ତନ୍ନିବୋଧତ। ଵସତେହ ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନା ମମାଗମନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସ୍ନେହ ସହିତ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ମୋ କଥା ଶୁଣ: ମୋ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ଲୁଚି ରୁହ।
ଏତଦ୍ଵୈ ଶାଲିହୋତ୍ରସ୍ଯ ତପସା ନିର୍ମିତଂ ସରଃ। ରମଣୀଯମିଦଂ ତୋଯଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଶ୍ରମାପହମ୍
ଏହି ଝିଲିକୁ ଶାଳିହୋତ୍ରଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି । ଏହି ମନୋହର ପାଣି ଭୋକ ଓ ତିଆସର କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରେ ।
କାର୍ଯାର୍ଥିନସ୍ତୁ ଷଣ୍ମାସାନ୍ଵିହରଧ୍ଵଂ ଯଥାସୁଖମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କାମ ସାଧନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଛଅ ମାସ ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ ।
ଏଵଂ ସ ତାନ୍ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵ୍ଯାସଃ ପାର୍ଥାନରିନ୍ଦମାନ୍। ସ୍ନେହାଚ୍ଚ ସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ କୁନ୍ତୀମାଶ୍ଵାସଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ୟାସଦେବ ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ନେହବଶତଃ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ।
ସ୍ନୁଷେ ମା ରୋଦ ମା ରୋଦେତ୍ଯେଵଂ ଵ୍ଯାସୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ। ଜୀଵପୁତ୍ରେ ସୁତସ୍ତେଽଯଂ ଧର୍ମନିତ୍ଯୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ, 'ବହୁଁ, ତୁମେ କାନ୍ଦନି, ଦୁଃଖ କରନି । ତୁମର ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି ।'
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପାର୍ଥଇଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଶାସିଷ୍ଯତି ଧର୍ମରାଟ୍। ଧର୍ମେଣ ଜିତ୍ଵା ପୃଥିଵୀମଖିଲାଂ ଧର୍ମକୃଦ୍ଵଶୀ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଧର୍ମବଳରେ ଜିତି ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଶାସନ କରିବେ ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଵଶେ ସର୍ଵାଂ ସପର୍ଵତଵନାଂ ଶୁଭାମ୍। ଭୀମସେନାର୍ଜୁନବଲାଦ୍ଭୋକ୍ଷ୍ଯତ୍ଯଯମସଂଶଯମ୍
ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ଅରଣ୍ୟସହିତ ସୁନ୍ଦର ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗ କରିବେ ।
ପୁତ୍ରାସ୍ତଵ ଚ ମାଦ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ। ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ ଵିହରିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଖଂ ସୁମନସସ୍ତଦା
ତୁମ ପୁଅମାନେ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ସୁଖରେ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ବସିବେ ।
ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରା ଵିଜିତ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍। ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧାଦ୍ଯୈଃ କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ରାଜସୂୟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବେ ଏବଂ ବହୁତ ଦାନ ଦେବେ ।
ଅନୁଗୃହ୍ଯ ସୁହୃଦ୍ଵର୍ଗଂ ଧନେନ ଚ ସୁଖେନ ଚ। ପିତୃପୈତାମହଂ ରାଜ୍ଯମହାରିଷ୍ଯନ୍ତି ତେ ସୁତାଃ
ସେମାନେ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସୁଖ ଦେଇ, ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ପୁନି ଅଧିକାର କରିବେ ।
ସ୍ନୁଷା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ ନାମ୍ନା କମଲପାଲିକା। ଵଶଵର୍ତିନୀ ତୁ ଭୀମସ୍ଯ ପୁତ୍ରମେଷା ଜନିଷ୍ଯତି
ତୁମର ବହୁଁ, କମଳପତ୍ର ନୟନ ଓ 'କମଳପାଳିକା' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭୀମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଦେବେ ।
ତେନ ପୁତ୍ରେଣ କୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯଥ ଚ ତାରିତାଃ। ଇହ ମାସଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵମାଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପୁନଃ
ସେଇ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ । ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ଅପେକ୍ଷା କର, ମୁଁ ପୁନି ଆସିବି ।
ଦେଶକାଲୌ ଵିଦିତ୍ଵୈଵଂ ଯାସ୍ଯଧ୍ଵଂ ପରମାଂ ମୁଦମ୍
ଯେତେବେଳେ ସଠିକ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣିପାରିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବ ।
ସ ତୈଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଭିଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଜନାଧିପ। ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଵ୍ଯାସୋ ଯଥାଗତମୃଷିଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ତାପରେ ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ ।
ଗତେ ଭଗଵତି ଵ୍ଯାସେ ପାଣ୍ଡଵା ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ। ଊଷୁସ୍ତତ୍ର ଚ ଷଣ୍ମାସାନ୍ଵଟଵୃକ୍ଷେ ଯଥାସୁଖମ୍
ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଛଅ ମାସ ଇଚ୍ଛାମତେ ବସିଲେ ।
ଶାକମୂଲଫଲାହାରାସ୍ତପଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଅନୁଜ୍ଞାତା ମହାରାଜ ତତଃ କମଲପାଲିକା
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ସମୟରେ, ରାଜା, କମଳପାଳିକାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ମିଳିଲା ।
ରମଯନ୍ତୀ ସଦା ଭୀମଂ ତତ୍ରତତ୍ର ମନୋଜଵା। ଦିଵ୍ଯାଭରଣଵସ୍ତ୍ରା ହି ଦିଵ୍ଯସ୍ରଗନୁଲେପନା
ମନ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା ସେ, ସଦା ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁଥିଲେ । ସେ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ରହୁଥିଲେ ।
ଏଵଂ ଭ୍ରାତୄନ୍ସପ୍ତ ମାସାନ୍ହିଡିମ୍ବାଽଵାସଯଦ୍ଵନେ। ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଭୀମସେନାର୍ଥେ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ
ଏଭଳି ଭାବେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ହିଡିମ୍ବା, ଭୀମଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ସାତ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ରଖିଲେ ।
ସୁଖଂ ସ ଵିହରନ୍ଭୀମସ୍ତତ୍କାଲଂ ପର୍ଯଣାମଯତ୍। ତତୋଽଲଭତ ସା ଗର୍ଭଂ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ
ଭୀମ ସେ ସମୟଟି ସେଙ୍ଗଠି ସୁଖରେ କାଟିଲେ । ତାପରେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ ।
ଅତୃପ୍ତା ଭୀମସେନେନ ସପ୍ତମାସୋପସଂଗତା।' ପ୍ରଜଜ୍ଞେ ରାକ୍ଷସୀ ପୁତ୍ରଂ ଭୀମସେନାନ୍ମହାବଲାତ୍
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ନହେଇ, ସାତ ମାସ ପରେ ରାକ୍ଷସୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେ ପୁଅ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ମହାଵକ୍ତ୍ରଂ ଶଙ୍କୁକର୍ଣଂ ଵିଭୀଷଣମ୍। ଭୀମରୂପଂ ସୁତାମ୍ରାକ୍ଷଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ମହାରଥମ୍
ସେ ପୁଅର ଚକ୍ଷୁ ଅସମାନ, ମୁହଁ ବଡ଼, କାନ ଚାଲା ଛାଣି ପରି, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର, ଲାଲ ଆଖି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥଯୋଧ୍ଧା ଥିଲେ।
ମହେଷ୍ଵାସଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ମହାସତ୍ଵଂ ମହାଜଵମ୍। ମହାକାଯଂ ମହାକାଲଂ ମହାଗ୍ରୀଵଂ ମହାଭୁଜମ୍
ସେ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର, ଅପାର ଶକ୍ତି, ଅଦମ୍ୟ ସାହସ, ବେଗବାନ୍, ବଡ଼ ଦେହ, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର, ଚଉଡ଼ା ଗଳା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିଲେ।
ଅମାନୁଷଂ ମାନୁଷଜଂ ଭୀମଵେଗମରିନ୍ଦମମ୍। ପିଶାଚକାନତୀତ୍ଯାନ୍ଯାନ୍ବଭୂଵାତି ସ ମାନୁଷାନ୍
ମନୁଷ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅମାନବୀୟ, ଭୟଙ୍କର ବେଗ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଅଜୟ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ବାଲୋଽପି ଵିକ୍ରମଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମାନୁଷେଷୁ ଵିଶାଂପତେ। ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଵରୋ ଵୀରଃ ପ୍ରକାମମଭଵଦ୍ବଲୀ
ଏହି ପୁଅ ଛୁଆଁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରତା ଦେଖାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସଦ୍ଯୋ ହି ଗର୍ଭଂ ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଲଭନ୍ତେ ପ୍ରସଵନ୍ତି ଚ। କାମରୂପଧରାଶ୍ଚୈଵ ଭଵନ୍ତି ବହୁରୂପିକାଃ
ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସହଜରେ ଗର୍ଭଧାରଣ ଓ ଜନ୍ମ ଦେଇପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି।